Бүгін қай күн
Қазақ тілі • 2-сынып
Бұл материал сан есім тақырыбын меңгертудің құрылымды жоспарын ұсынады: оқушының түсінігін кеңейту, түрлерін ажырату, ауызша және жазбаша жұмыстар арқылы бекіту, ынтымақтастыққа тәрбиелеу.
Сабақтың мақсаттары
Білімділік
Сан есім туралы ұғымды кеңейту; теориялық білімді мысалдар арқылы тереңдету; есептік, реттік, дара және күрделі сан есімдерді ажырата білуге үйрету.
Дамытушылық
Ой-өрісін кеңейту, танымын арттыру; жылдам ойлауға, пікірін анық жеткізуге, дұрыс шешім қабылдауға және өз ойын дәлелдеуге бағыттау.
Тәрбиелік
Бірлікке, ұйымшылдыққа, ынтымаққа, жолдастыққа және өзара көмек көрсетуге баулу.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі: психологиялық дайындық
Мұғалім оқушыларды сабаққа бағыттап, көңіл күйін көтеретін қысқа сұрақтар қояды.
- Бүгін қай күн?
- Аптаның нешінші күні?
- Қай ай? Сәуір нешінші ай?
- Қай мезгіл? Ауа райы қандай?
- Көңіл күйлерің қалай?
Қорытынды: сабақты көтеріңкі көңіл күймен бастау, бірлескен әрекетке дайындық қалыптастырады.
II. Үй тапсырмасын тексеру
- Үйге берілген 2-жаттығу тексеріледі.
- Сурет бойынша жазылған әңгімелер оқылады.
- Мәтіннен сан есімдер табылып, тиісті сұрақтар қойылады.
III. Жаңа сабақ
Қызығушылықты ояту: «Санды құрастыр»
Мұғалім әртүрлі сандарды қиып береді. Оқушылар жұппен құрастырады, кейін сол санға қатысты сұрақтарға жауап береді.
- Бұлар нелер?
- Сендерде қандай сан шықты?
- Ол неше таңбалы сан?
- Осы санның көршілерін ата.
- Неліктен сандар берілді деп ойлайсыңдар?
Негізгі ұғым: сан есім
- Сан есім дегеніміз не?
- Сан есім қандай сұрақтарға жауап береді?
- Сан есімнің қандай түрлерін білесіңдер?
Жаттығу: бір оқушы есептік сан есімге мысал келтіреді, келесі оқушы оны реттік сан есімге айналдырады: бір → бірінші, он → оныншы.
Дәптермен жұмыс
- Дәптер ашылады, бүгінгі күн жазылады.
- Көркем жазу: Т т әрпі, төрт, тоғыз сөздері.
- Осы сөздерге ауызша дыбыстық талдау жасалады.
Сөздік диктанты
Он, жиырма, елу, тоқсан, оныншы, жетінші, отыз бес, жиырма үш.
Жазып болған соң дұрыс нұсқа тақтадан көрсетіледі, оқушылар бірін-бірі тексереді.
Оқулықпен жұмыс
1-жаттығу
Берілген сөздердің ішінен сан есімдерді теріп жазады. Сан есімдерді қатыстырып, ауызша сөйлемдер құрастырады.
2-жаттығу
Ауызша орындалады.
Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс арқылы зейін қайта шоғырландырылады.
3-жаттығу
Жұмбақ оқылады, шешуі табылады. Мәтін көшіріліп, сан есімдердің асты сызылады.
5-жаттығу
Тақтадан ребус көрсетіледі. Қай оқушы жылдам ойланып, шешімін табатыны анықталады.
Пәнаралық/өлкетану байланысы: Жетісу
Ребустің шешуі арқылы «Жетісу» туралы слайд көрсетіліп, қысқаша мәлімет беріледі. «Жетісу» сөзінің неге бас әріппен жазылатыны және қай сөз табына жататыны сұралады.
Жетісу — Алматы облысының аумағындағы көп ғасырлық тарихы бар, өте әсем өлке. Атауы жеті өзенге байланысты: Лепсі, Басқан, Сарқан, Ақсу, Бүйен, Қаратал, Көксу.
Шағын әңгіме құрастыру
Әртүрлі мағынадағы төрт сөз беріледі: тоғыз, ата, аула, сөмке. Осы сөздерді қатыстырып, бірнеше сөйлемнен тұратын шағын әңгіме құрастырылады (ауызша).
Ойын: «Бәйге»
Сан есімі бар мақал-мәтелдер айтылады. 1–2 мақалға тоқталып, мағынасы ашылады. Уақыт қалса, қасиетті сандар туралы қысқаша мәлімет беріледі.
IV. Қорытынды
Сан есім бойынша 5 сұрақтан тұратын шағын тест алынады.
V. Үй тапсырмасы
Үй тапсырмасы беріледі (оқулық бойынша).
VI. Бағалау
- Екі қатардың жұмысы қорытындыланады.
- Оқушылар жеке бағаланады.