Шәкірттеріне шығарма жаздырып қабілеттерін байқау үстінде бала Бауыржанға сенен ақындықты иісі шығады деп айтқан екені аяулы ұстазы

Сабақ туралы мәлімет

Бұл материал 6-сыныпқа арналған «Қазақ әдебиеті» пәні бойынша Бауыржан Момышұлының тұлғасын танытуға бағытталған ерлік сабағының қысқаша жоспары мен мазмұнын ұсынады.

Сабақтың тақырыбы

Бауыржан Момышұлы. Жауынгердің тұлғасы.

Сабақтың мақсаты

  • Бауыржан Момышұлының өмірі, ерлік жолы, кітаптары мен естеліктері арқылы оқушыларды елін, жерін құрметтеуге, ұлтжандылыққа тәрбиелеу.
  • Көркем прозаға қызығушылықты арттыру, халықтық салт-дәстүрді түсіне білуге баулу.
  • Білімді бақылау және талдау арқылы мәнерлеп оқуға дағдыландыру.

Сабақтың түрі

Ерлік сабағы.

Сабақтың әдістері

  • Сұрақ-жауап
  • Түсіндіру
  • Топтау
  • «Карусель»
  • «Микрофон» әдісі

Көрнекіліктер

Кітаптар, «Батыр ата» бүктемесі және қосымша материалдар.

Пәнаралық байланыс

Тарих, қазақ тілі, өмірмен байланыстыру.

Сабақтың барысы

Ұйымдастыру кезеңі (5 минут)

  • Оқушылармен амандасу, түгелдеу.
  • Оқу құралдарын тексеру, сынып тазалығына назар аудару.
  • Оқушылардың зейінін сабаққа шоғырландыру.

Топқа бөлу

Санау арқылы оқушылар 5 топқа бөлініп отырады.

Үй тапсырмасын сұрау: «Карусель» әдісі

10 минут · жұптық алмасу · 30 секундтық кезеңдер

Оқушылар бір-бірінің ішінде орналасқан екі шеңбер құрады: ішкі және сыртқы шеңбер. Әр оқушы қарсы тұрған оқушымен жұп құрайды да, берілген уақыт ішінде (30 секунд) бір-біріне ақпарат жеткізеді.

Уақыт аяқталған соң жүргізушінің белгісімен ішкі шеңбердегі топ сағат тілі бағытымен бір қадам жылжып, келесі оқушымен жаңа жұп құрады. Осылайша түсіндіру қайталанып отырады.

Қажет болған жағдайда оқушылар тақырып бойынша алдын ала сұрақтар дайындап, шағын интервью форматында да жұмыс істей алады.

Тақырыптық мазмұн

1) Өмірбаяны

Бауыржан Момышұлы 1910 жылы 24 желтоқсанда Жамбыл облысы, Жуалы ауданындағы Көлбастау ауылында дүниеге келді. Ол — Екінші дүниежүзілік соғыстың даңқты жауынгері, халық қаһарманы, қазақтың көрнекті жазушысы.

7 жылдық мектепті аяқтағаннан кейін біраз уақыт мұғалім болды. Кейін әскери міндетін өтеуге шақырылып, бір жарым жыл қызмет атқарып, запастағы командир атағын алады.

Туған ауылына оралған соң қаржы мекемесінде еңбек етеді. Бұдан кейін Қызыл Армия қатарына қайта шақырылып, әртүрлі әскери бөлімдерде взвод және рота командирі қызметін атқарады.

1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде Бауыржан генерал-майор И. В. Панфиловтың басшылығымен Алматы маңында жаңадан жасақталған 316-атқыштар дивизиясының құрамында майданға аттанады. Ол батальон, полк командирі қызметтерін атқарып, соғыстың соңғы жылдарында гвардиялық дивизияны басқарады.

Маңызды дерек

Соғыс кезіндегі қаһармандығы туралы орыс жазушысы А. Бек «Волоколамское шоссе» повесін жазды.

Соғыстан кейін Бауыржан Совет Армиясы Бас штабының Жоғары әскери академиясында сабақ береді. 1956 жылы полковник шенімен отставкаға шығып, біржола шығармашылыққа бет бұрады. Ол қазақ және орыс тілдерінде қатар жазып, өмірде көрген-білгенін шығармаларына арқау етеді.

Бауыржан Момышұлы бірнеше орден-медальмен марапатталған. «Кеңес Одағының Батыры» атағы оған соғыс аяқталғаннан кейін арада ұзақ жыл өткен соң берілді. Тәуелсіздік жылдарында Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығымен «Халық қаһарманы» атағына ие болды.

2) Шығармашылығы

Бауыржан Момышұлы — қазақ және орыс тілдерінде жазған көрнекті қаламгер. Алғашқы кітабы «Офицер күнделігі» деген атпен жарық көрді.

Негізгі еңбектері

  • «Бір түннің тарихы»
  • «Біздің семья»
  • «Москва түбіндегі шайқас»
  • «Майдан»
  • «Генерал Панфилов»
  • «Куба әскерлері»
  • «Адам қайраты» және өзге де әңгіме-повестері

Ол әңгіме мен повестен бөлек өлең-толғаулар да жазған. Мектептегі ұстазы Тәңірберген Отарбаев оның бойындағы ақындық қуатты ерте байқап, шәкіртіне шығармашылыққа бейімділігі бар екенін айтқан деген естелік сақталған.