Қазақша рефераттар

Тарту күшін табыңдар

Қостанай облысы Науырзым ауданы Дәмді орта мектебі (ММ)

Пән мұғалімі

Байгенжина Динара Егеубайқызы

Физика

Сынып

9-сынып

Қайталау сабағы

Сабақтың түрі

Сайыс сабақ

Интерактивті формат

Тақырып

«Динамика негіздері» тарауын қайталау

Сабақтың мақсаты

Білімдік

Оқушылардың тарау бойынша алған білімдерін жинақтау және меңгеру деңгейін бағалау.

Дамытушылық

Ой-өрісін кеңейту, негізгі ұғымдарды еске түсіру арқылы логикалық ойлау қабілетін дамыту.

Тәрбиелік

Шапшаңдыққа, жинақылыққа тәрбиелеу және пәнге қызығушылықты арттыру.

Сабақтың жоспары

  1. 1. Ұйымдастыру кезеңі
  2. 2. Сайыс кезеңдері
    • «Қарлы кесек» ойыны
    • «Кім жүйрік?» (деңгейлік тапсырмалар, есептер)
    • «Кім жылдам?» (формуланы толықтыру)
    • «Ойлан — тап» (постермен жұмыс)
    • Рольдік ойын (мұғалім, дәрігер, ғалым/инженер)
    • Тест жұмысы
    • Қорытындылау және бағалау
  3. 3. Қорытынды
  4. 4. Үй тапсырмасы

Сайыс кезеңдері және тапсырмалар

1-тапсырма

«Қарлы кесек» ойыны

Әр топ берілген тақырып бойынша сұрақ құрастырып, келесі топқа ұсынады. Жауап ауызша тыңдалады. Бағалау — топтар арасында өзара бағалау.

1-топ

Күш

2-топ

Масса

3-топ

Дененің салмағы

2-тапсырма

«Кім жүйрік?» — есептер шығару

Әр топқа екі есеп беріледі. Есептің нәтижесі бойынша ұпай қойылады.

1-топ

  1. 1) Автомобильдің тарту күші

    Массасы 2 т автомобиль орнынан қозғалып, 10 с ішінде 100 м жол жүрді. Тарту күшін табыңдар.

    Жауабы: 4 кН

  2. 2) Орын ауыстыру

    50 мН күш әсер еткенде дене 0,2 м/с² үдеу алады. Егер дене тыныштық қалпынан 30 с түзу сызықты қозғалса, орын ауыстыруы қандай болады?

    Жауабы: 90 м

2-топ

  1. 1) Соққының орташа күші

    Массасы 0,5 кг доп 0,02 с уақытқа созылған соққыдан 10 м/с жылдамдық алады. Орташа күшті табыңдар.

    Жауабы: 250 Н

  2. 2) Тіркеу тросының ұзаруы

    Қатаңдығы 105 Н/м болатын троспен массасы 2 т автомобильді 0,5 м/с² үдеумен сүйресе, трос қаншаға ұзарады? Үйкеліс ескерілмейді.

    Жауабы: 0,01 м

3-топ

  1. 1) Бірқалыпты қозғалыстағы тарту күші

    Массасы 2 т автомобиль тас жолмен бірқалыпты қозғалады. Дөңгелектерге әсер ететін кедергі коэффициенті 0,02 болса, тарту күші қандай?

    Жауабы: 0,4 кН

  2. 2) Серіппенің ұзаруы

    Массасы 2 кг ағаш білеуше қатаңдығы 100 Н/м серіппе арқылы горизонталь тақтай бойымен бірқалыпты сүйреледі. Үйкеліс коэффициенті 0,3. Серіппенің ұзаруын табыңдар.

    Жауабы: 0,06 м

3-тапсырма

«Кім жылдам?» — формуланы толықтыр

Негізгі формулалар мен белгілеулерді жылдам толықтыру арқылы тараудың тірек ұғымдары бекітіледі.

4-тапсырма

«Ойлан — тап» — постермен жұмыс

Әр топ постер арқылы заңның мазмұнын, формуласы мен қолданылуын қысқа әрі нақты түсіндіреді. Бағалау — «бағдаршам» әдісі арқылы өзара бағалау.

1-топ

Ньютонның I заңы

2-топ

Ньютонның II заңы

3-топ

Бүкіләлемдік тартылыс заңы

5-тапсырма

Рольдік ойын — денелердің Жерге тартылу күші

Тақырыпты өмірмен байланыстыру мақсатында әр топ өз рөлінде қысқа диалог/түсіндіру дайындайды. Бағалау — «бармақ» әдісімен өзара бағалау.

1-топ

Мұғалім (оқушыға түсіндіру)

2-топ

Дәрігер (салмақ, жағдай, қауіпсіздік)

3-топ

Ғалым/инженер (есептеу, қолданылу)

6-тапсырма

Тест жұмысы

Әр топқа 5 тест сұрағы беріледі. Жауап нұсқаларын таңдаңыздар.

1-топ

  1. 1) Тең әсерлі күш нөлге тең болса, дене қалай қозғалады?

    • A) Дененің жылдамдығы артады
    • B) Дененің жылдамдығы кемиді
    • C) Дененің жылдамдығы нөлге тең
    • D) Дене тұрақты жылдамдықпен қозғалады
    • E) Жылдамдық уақыт бойынша өзгеріп отырады

  2. 2) Күш моменті неге тең?

    • A) m·v
    • B) Күш пен иіннің көбейтіндісі
    • C) F·t
    • D) F·v
    • E) F·a

  3. 3) Лифт жоғары қарай 1 м/с² үдеумен қозғалады. Массасы 70 кг адамға әсер ететін тең әсерлі күш (мәні және бағыты)?

    • A) 770 Н
    • B) 700 Н
    • C) 630 Н
    • D) 675 Н
    • E) 725 Н

  4. 4) Жерге тартылу салдарынан дененің тірекке немесе аспаға әрекет ететін күші

    • A) Дененің массасы
    • B) Дененің үдеуі
    • C) Дененің жылдамдығы
    • D) Дененің салмағы
    • E) Дененің импульсі

  5. 5) Ньютонның екінші заңы

    • A) Әрекеттесу күштері модулі тең, бағыттары қарама-қарсы
    • B) Инерциялық санақ жүйелері туралы тұжырым
    • C) Үдеу күшке тура, массаға кері пропорционал
    • D) Бүкіләлемдік тартылыс заңы
    • E) Дөңгелек орбита жылдамдығы туралы тұжырым

2-топ

  1. 1) Қай жағдайда қозғалыстағы дененің салмағы тыныштықтағы салмағынан аз болады?

    • A) Бірқалыпты жоғары қозғалғанда
    • B) Бірқалыпты үдеумен жоғары қозғалғанда
    • C) Жоғары қарай үдеумен қозғалғанда
    • D) Бірқалыпты төмен қозғалғанда
    • E) Бірқалыпты үдеумен төмен қозғалғанда

  2. 2) Серпімділік күші дегеніміз не?

    • A) Жердің центріне бағытталған тартылыс күші
    • B) Денелердің өзара тартылыс күші
    • C) Пішіні мен көлемі өзгергенде пайда болатын күш
    • D) Денелер тікелей жанасқанда пайда болатын күш
    • E) Тіректің денеге әрекет ететін күші

  3. 3) Массасы 1 кг денені Жер бетінде 3 м/с² үдеумен жоғары көтеру үшін қажет күш

    • A) 13 Н
    • B) 33 Н
    • C) 10 Н
    • D) 30 Н
    • E) 7 Н

  4. 4) Дененің басқа денелер әсерінен үдеу алатынын сипаттайтын физикалық шама

    • A) Масса
    • B) Үдеу
    • C) Жылдамдық
    • D) Күш
    • E) Импульс

  5. 5) Ньютонның бірінші заңы

    • A) Әрекеттесу күштері модулі тең, бағыттары қарама-қарсы
    • B) Инерциялық санақ жүйелері туралы тұжырым
    • C) Үдеу күшке тура, массаға кері пропорционал
    • D) Бүкіләлемдік тартылыс заңы
    • E) Дөңгелек орбита жылдамдығы туралы тұжырым

3-топ

  1. 1) Лифтпен байланысқан санақ жүйесін инерциялық деп қашан санауға болады?

    • A) Лифт еркін түссе
    • B) Лифт бірқалыпсыз жоғары қозғалса
    • C) Лифт үдеумен төмен қозғалса
    • D) Лифт бірқалыпты төмен қозғалса
    • E) Лифт баяу жоғары қозғалса

  2. 2) Үйкеліс күші дегеніміз не?

    • A) Жердің центріне бағытталған тартылыс күші
    • B) Денелердің өзара тартылыс күші
    • C) Пішіні мен көлемі өзгергенде пайда болатын күш
    • D) Денелер тікелей жанасқанда пайда болатын күш
    • E) Тіректің денеге әрекет ететін күші

  3. 3) Рычагқа әсер етуші күш 5 Н. Күш иіні 0,4 м. Күш моменті

    • A) 5 Н·м
    • B) 2 Н·м
    • C) 0,4 Н·м
    • D) 20 Н·м
    • E) 0,16 Н·м

  4. 4) Дененің алатын үдеуіне ықпал ететін қасиеті

    • A) Уақыт
    • B) Үдеу
    • C) Жылдамдық
    • D) Инерттілік
    • E) Импульс

  5. 5) Ньютонның үшінші заңы

    • A) Әрекеттесу күштері модулі тең, бағыттары қарама-қарсы
    • B) Инерциялық санақ жүйелері туралы тұжырым
    • C) Үдеу күшке тура, массаға кері пропорционал
    • D) Бүкіләлемдік тартылыс заңы
    • E) Дөңгелек орбита жылдамдығы туралы тұжырым

Қорытындылау және бағалау

Бағалау тәсілдері

  • Өзара бағалау (топтар арасында)
  • «Бағдаршам» әдісі (постер қорғау кезінде)
  • «Бармақ» әдісі (рольдік ойыннан кейін)

Бағалау критерийлері (ұсыныс)

  • Жауаптың дұрыстығы және дәлелділігі
  • Есептеу барысының сауаттылығы (формула, бірлік, қорытынды)
  • Топтық жұмысқа қатысу белсенділігі
  • Уақытты тиімді пайдалану

Үй тапсырмасы

Тарау бойынша негізгі анықтамалар мен заңдарды қайталау, формулаларды жаттау және типтік есептерді пысықтау.

Ньютон заңдары Үйкеліс күші Салмақ және тартылыс Күш моменті

Ескерту: «Толық нұсқасын жүктеу» сілтемесі бастапқы құжатта берілген, бұл нұсқада файл тіркелмеген.