Қарапайымдылар тобымыз

Сабақтың мақсаттары

Білімділік

Рухани-адамгершілік қағидаларымен таныстыру; қоғамдық ортада өзін-өзі ұстай білуге, ізгілікке, мәдениеттілікке, үлкенді сыйлауға және кішіге үлгі болуға үйрету.

Тәрбиелік

Адамгершілік қағидалар арқылы оқушылардың рухани байлығын арттырып, адамгершілік қасиеттерін қалыптастыру; рухани тазалыққа тәрбиелеу.

Дамытушылық

Адамгершілік қасиеттерін дамыту, әдептілік пен инабаттылыққа баулу.

Сайыс барысы

Ұйымдастыру

Оқушылар үш топқа бөлінеді: Қарапайымдылар, Бауырластар, Парыз. Жүргізушілер қонақтарды қарсы алып, ашық тәрбие сағатын әнұраннан бастайды. Сайыстың шарттары мен кезеңдері таныстырылады.

І кезең — Таныстыру

Әр топ өз атауын нақыл сөздермен байланыстырып, мәнін ашады. Бағалау әділқазылар алқасы арқылы жүргізіледі.

Қарапайымдылар

Әйтеке бидің «Халқыңа пайдаң тисін» деген өсиетін негізге алып, еңбекпен елге қызмет етуді басты ұстаным етеді.

Бауырластар

Қазыбек бидің ағайын-туысқа татулық, сыйластық туралы нақылын бағдар етіп, бірлікті алға қояды.

Парыз

Ыбырай Алтынсариннің ата-анаға құрмет — ең әуелі парыз деген ойына сүйеніп, жауапкершілік пен сыйластықты дәріптейді.

ІІ кезең — Мәнерлеп оқу

Әр топтан бір оқушы өлеңді мәнерлеп оқып, адамгершілік пен ізгілік идеяларын жеткізеді.

Қарапайымдылар — Бейсары Үміт

Ана айтты бір өсиет баласына,

Бір жолдың шығарсың сан саласына:

— Ей, балам, шамаң келсе, жақсылық ек,

Ақ пейіл адамзаттың арасына.

Егер де жол үстінде тікен жатса,

Кірер деп аяғына біреу басса,

Ерінбей-ақ иіліп қолыңменен

Сол тікенді көтеріп алып таста.

Бұл еңбегің қалмас-ты босқа, бекер,

Соны көрген кейінгі жас солай етер.

Жақсы үлгіні жалпы жұрт дәстүр жасап,

Жол тазарып, жолаушы жолдан өтер.

Бауырластар — Әбілдаев Сұлтан

Өркенім өссін десең, кекшіл болма —

Кесапаты тиер еліңе.

Елім өссін десең, өршіл болма —

Өскеніңді өшірерсің.

Басына іс түскен пақырға

Қастық қылма — қайғысы түсер басыңа.

Жанашары жоқ жарлыға

Жәрдемші бол асыға,

Қиын-қыстау күндерде

Өзі келер қасыңа.

Бүгін сағы сынды деп,

Жақыныңды басынба.

Парыз — Тастанбекова Жансәуле

Адамдық борышың — халқыңа еңбек қыл,

Ақ жолдан айнымай, ар сақта, оны біл.

Талаптан да, білім мен өнер үйрен,

Білімсіз, өнерсіз болады ақыл тұл.

Мақтанға салынба, мансаптың тағы үшін,

Нәпсіңе билетпе басыңның бағы үшін.

Өміріңді сары қыл өлгеніңше,

Жоба тап, жол көрсет келешек қамы үшін.

Қайтадан қайырылып қауымға келмейсің,

Барыңды, нәріңді тірлікте бергейсің.

Ғибрат алар артыңа із қалдырсаң,

Шын бақыт — осыны ұқ, мәңгілік өлмейсің!

ІІІ кезең — Өнер сайысы

Оқушылар өнер арқылы әдеп, талғам және шығармашылық мәдениетін танытады.

Қарапайымдылар

Бейсары Үміт — жетіген аспабында орындау.
Бауырластар

Алтынбекұлы Имансері — жеке өнер көрсету.
Парыз

Кеңесбек Айдана — жеке өнер көрсету.

IV кезең — Көрініс

Үш қойылым да бір ойға бірігеді: адам өз-өзін тәрбиелегенде ғана қоғамға пайдалы тұлғаға айналады.

Қарапайымдылар: «Патшаның өнегесі»

Патша базардан отын сатып алып, оны өзі арқалап қайтады. Халық таңырқап сұрағанда: «Тәкаппар болып кетпеу үшін. Жұрт менің де пенде екенімді білсін», — дейді.

Бауырластар: «Аман қалған нағашы»

Мәлік керуенсарайда бір саудагермен сөзге келіп, ашуға беріле жаздайды. Кейін әлгі кісінің өз нағашысы екенін білгенде, кектің соңы өкініш екенін ұғынады. Екеуі кешірім сұрап табысады.

Парыз: «Қарыздан қарызға»

Бір жігіт егінін үш бөлікке бөледі: «қарызға», «қарызым», «өзіме». Түсіндірмесі терең: ата-анаға қызмет — парыз; бала-шағаға қамқорлық — қарызға; бүгінгі тірлік — өзіне.

V кезең — Топ басшыларының сайысы

Топ басшылары өз тобының атауын «қорғайды»: ұғымның мәнін ашып, тірек сөздер мен мақал-мәтелдер арқылы дәлел келтіреді.