Арифметикалық прогрессияның п - ші мүшесінің формуласыҚысқа мерзімді жоспарАлгебра 9 сыныпСабақтың мақсаты
Кіріспе: ынтымақтастық атмосферасы
Сабақ басында оқушылар жағымды көңіл күй қалыптастыру үшін өз есімдерінің бас әрпінен басталатын тілек айтады. Мысалы: «Салиха — сәттілік тілейді».
Постер қорғау (үй тапсырмасы)
- I топ: Тізбек және оның түрлері
- II топ: Тізбек және оның берілу тәсілдері
- III топ: Арифметикалық прогрессия тақырыбы бойынша постер
Сабақтың өзегі
Арифметикалық прогрессияның негізгі ұғымдарын нақтылап, n-ші мүшесінің формуласын қолдану арқылы есептер шығару дағдыларын бекіту.
Қызығушылықты ояту: «Кім тапқыр?»
Төмендегі сандарды өсу ретімен орналастырып, сәйкес әріптерді сол ретпен оқыңыз. Қандай математиктің аты шығады? Ол туралы не білесіз?
| Сандар | Әріптер |
|---|---|
| 2, 5, 7, 3, 19, 13, 1, 11, 17 | р, т, о, о, н, ф, э, с, е |
Кеңес: алдымен ең кіші саннан бастап реттеңіз, содан кейін әріптерді дәл сол орынбасу бойынша тізіңіз.
Ауызша есептеулер
Тізбектерді атаңыз
- 1) Өсу ретімен алынған тақ сандар тізбегі
- 2) Өсу ретімен алынған жұп сандар тізбегі
- 3) Натурал сандар квадраттарының тізбегі
- 4) 20-ға дейін 3-ке бөлгенде 2 қалдық қалатын сандар тізбегі
- 5) 20-ға дейінгі тақ жай сандар тізбегі
«Кім жылдам?» — арифметикалық прогрессия ма?
- 1) 3, 13, 23, 33, ...
- 2) −15, 5, 25, 45, ...
- 3) 3, 33, 333, 3333, ...
- 4) 4,2; 4,5; 4,7; 4,9; ...
Тексеру өлшемі: көршілес мүшелердің айырмасы тұрақты болуы керек.
Айырымын табыңыз
1) 6; 10; 14; 22; 26; 30; ...
Тапсырма: арифметикалық прогрессия болса, айырымын анықтаңыз.
2) 13; 8; 3; −2; −7; −12; ...
Тапсырма: айырымын табыңыз.
Топпен жұмыс: «Ойлы болсаң, озып көр»
Оқулықпен жұмыс: №166, №168. Тапсырмалар топ ішінде талқыланып, шешімдері қорғалады.
Қадам 1
Берілген тізбектің түрін анықтаңыз.
Қадам 2
Айырымды (d) тауып, формулаларды қолданыңыз.
Қадам 3
Нәтижені түсіндіріп, дәлелдеңіз.
Тарихи деректер
Прогрессия — латын тілінен аударғанда «өрлеу», «ілгері қозғалыс» деген мағынаны білдіреді.
Прогрессиялар мен тізбектер туралы алғашқы түсініктер ежелгі мысырлықтар мен вавилондықтардан бастау алады. Біздің заманымызға дейінгі вавилондықтардың сына жазу кестелерінде және ежелгі грек папирустарында арифметикалық әрі геометриялық прогрессияларға қатысты көптеген мысалдар кездеседі.
Сергіту сәті: мақал-мәтелді тап
Ребустардың жауаптарын тауып, мағынасын қысқаша түсіндіріңіз.
- Күш атасын танымас.
- Қоянды қамыс, жігітті намыс өлтіреді.
- Үйге қарай жүгірме.
- Әсем ән мен тәтті күй құлақтан кіріп, бойды алар.
- Аузы қисық болса да, байдың ұлы сөйлесін.
Қорытындылау
«Тапқыр болсаң — тауып көр» тапсырмасы арқылы оқушылар негізгі ұғымдарды бекітеді.
Сабақ соңында «Ойлан – Бөліс – Талқыла» әдісімен қорытынды жасалып, өзара пікір алмасу ұйымдастырылады.
Кері байланыс: «Қоржын»
Өзіңізбен бірге алатын пайдалы идеялар, түсініктер.
Кері байланыс: «Еттартқыш»
Әлі де өңдеуді, қайталауды қажет ететін тұстар.
Кері байланыс: «Қоқыс жәшігі»
Артық немесе қате түсініктер, түзетуді қажет ететін пікірлер.
Бағалау: қалыптастырушы бағалау, бағалау парақшалары арқылы.
Пән мұғалімі: Алимбаева Салиха