Көбейтужәне бөлу өзара кері амал
Сабақ туралы мәлімет
Орны: Атырау қаласы, Жаңаталап селосы, Жамбыл атындағы орта мектебі
Мұғалім: бастауыш сынып мұғалімі Ділмұханова Бибігүл Қабекенқызы
Сабақ тақырыбы: санды 5-ке көбейту және бөлу
Сабақ түрі: жаңа білімді меңгерту сабағы
Оқыту әдісі: білім беруді ізгілендіру әдісі
Пәнаралық байланыс: ана тілі
Сабақтың мақсаты
Білімділік
5-ке көбейту және бөлу кестесін жүйелеу, жетілдіру, тереңдету, тиянақтау және бекіту.
Дамытушылық
Оқушылардың танымдық қабілетін, зейінін, шығармашылық белсенділігін дамыту; ауызша санау, көбейту және бөлу дағдыларын қалыптастыру.
Тәрбиелік
Оқытуды өмірмен байланыстыру; шыдамдылыққа, сауаттылыққа, ұжымда бірлесіп жұмыс істеуге тәрбиелеу; өз бетінше жұмыс жасауға дағдыландыру.
Көрнекіліктер
- 5-ке көбейту және бөлу кестесі
- Электрондық оқулық
- «Кім жылдам?» ойыны
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушыларды сабаққа дайындау.
- Оқушыларды топқа бөлу.
II. Үй тапсырмасын тексеру
Математикалық диктант:
III. Жаңа сабақ: қызығушылықты ояту
Көбейту дегеніміз не? Бірдей қосылғыштарды қосуды көбейту дейміз.
5 санына қатысты ұғымдар (ой қозғау)
- 5 нәрсеге асық бол
- 5 нәрседен қашық бол
- 5 парыз
- 5 арыс
- 5 қару
- Көбейту амалының компоненттерін атау
IV. Кестемен жұмыс: өзара кері амалдар
Өрнектер
- 5×6=30
- 30:6=5
- 30:5=6
- 6×5=30
Ережелер
- Егер көбейтіндіні көбейткіштердің біріне бөлсек, екінші көбейткіш шығады.
- Егер бөлінгішті бөліндінің мәніне бөлсек, бөлгіш шығады.
- Егер бөлгішті бөліндінің мәніне көбейтсек, бөлінгіш шығады.
Қорытынды: көбейту мен бөлу — өзара кері амалдар.
V. Оқулықпен жұмыс
№3 (ауызша)
1-есеп
5 қораптың әрқайсысында 10 ойыншық бар. Тағы 25 ойыншық алынды. Барлығы неше ойыншық болды?
Шешуі: (10×5)+25=75
Жауабы: барлығы 75 ойыншық.
Есеп екі амалмен шығарылады, өйткені сұраққа бір ғана амалмен жауап беруге болмайды (қораптардағы ойыншық саны мен қосымша алынған ойыншықтар бірге есептеледі).
2-есеп
Кері есептер құрастыру (дәптер бағасы мен саны):
| Бағасы | Саны | Құны |
|---|---|---|
| 5 теңге | 7 | ? |
| 5 теңге | ? | 35 теңге |
| ? | 7 | 35 теңге |
1) 1 дәптер — 5 теңге. 7 дәптер — ? 7×5=35 → Жауабы: 35 теңге.
2) 1 дәптер — 5 теңге. 35 теңгеге — ? дәптер 35:5=7 → Жауабы: 7 дәптер.
3) 7 дәптер — 35 теңге. 1 дәптер — ? 35:7=5 → Жауабы: 5 теңге.
Бұлар — өзара кері есептер: бір есептегі белгісіз шама келесі есепте белгілі шама болады.
VI. «Миға шабуыл»
Берілген сандар
5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40, 45, 50
- 5-ке кеміт
- 5 есе кеміт
- 5-ке арттыр
Логикалық сұрақ (№6)
Санды 5-ке бөлгенде қандай қалдықтар қалуы мүмкін?
Қорытынды: 5-ке бөлгенде 5-тен кіші қалдықтар ғана қалуы мүмкін: 1, 2, 3, 4. Ал 0 немесе 5-ке аяқталатын сандар 5-ке қалдықсыз бөлінеді.
VII. Ой толғау: сәйкестендіру және теңдеу шешу
№7. Теңдеулер
- 45:a=5
- x×5=25
- 40:a=5
- 4×x=16
Қорытынды сұрақ
Біз нені үйрендік? 5-ке көбейту және бөлу кестесін қолдану арқылы көбейту мен бөлудің өзара кері амал екенін дәлелдеуді және есептерді кестеге сүйеніп шығаруды.
Толық нұсқасын жүктеу (қосымша материал ретінде).