Менің құқығым мен міндетім
Ата-аналар жиналысы: құқықтық сауаттылық — заман талабы
Бұл жиналыс слайд арқылы өткізіледі. Негізгі әңгіме еліміздің негізгі құқықтық құжаттары мен бала құқықтарын құрметтеу мәдениеті туралы болады.
Мақсаты
Құқық мәдениетін және құқықтық сананы жетілдіру, заңды іс-әрекетке саналы түрде ұмтылуға баулу.
Міндеттері
- Оқушылар мен ата-аналардың бойындағы жағымды қасиеттерді дамыту.
- Құқықтық нормалар мен заң талаптарына сай білімді күнделікті өмірдің нақты жағдайларында қолдана білу дағдыларын қалыптастыру.
Әдісі мен көрнекілігі
Әдісі: ойталқы, пікірталас.
Көрнекілігі: интерактивті тақта, ҚР Конституциясы, Бала құқықтары туралы Конвенция, «Баланың құқықтары туралы» заң.
Ұйымдастыру: «Шаттық шеңбер»
Мейірімді жүрекпен,
Ақ пейілді тілекпен,
Амандасып алайық,
Бір жадырап қалайық!
Мұғалім: Сәлеметсіздер ме, құрметті ата-аналар, балалар, қонақтар! Бүгінгі жиналысымызда еліміздің негізгі құқықтық құжаттарымен танысып, бала құқықтары туралы маңызды мәселелерді талқылаймыз.
Құқық идеясының бастауы: ортақ тілек
Ертеде адамдар жер шарының түкпір-түкпірінен бір жерге жиналуды ұйғарыпты: бірі шығыстан, бірі солтүстіктен, оңтүстіктен, батыстан келген. Бай елдерден де, кедей елдерден де, ерлер мен әйелдер де жиналған екен. Олар ұлты, нәсілі, тілі жағынан әртүрлі болғанымен, бәрін біріктірген бір ғана тілек болыпты:
- Соғыстың ешқашан болмауы;
- ешкімнің қорқыныш пен үрейде өмір сүрмеуі;
- адамдарды жазықсыз кінәламау.
Осы ортақ құндылықтарды қорғау үшін жер бетіндегі әр адамның, соның ішінде балалардың да құқықтары нақты көрсетілген құжаттар қабылданды. Құқықты білу және құрметтеу — қоғамдағы тәртіп пен әділеттің негізі.
Маңызды ұғым
Конвенция — арнайы мәселелер жөніндегі халықаралық келісімшарт.
Негізгі құқықтық құжаттар: қысқаша хронология
-
1948
10 желтоқсанда Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясы қабылданды.
-
1959
Бала құқықтары декларациясы қабылданды.
-
1989
20 қарашада 61 ел қол қойған Балалар құқықтары туралы Конвенция қабылданды. Қазіргі таңда оған 191 мемлекет қатысады.
-
2002
Тамыз айында Қазақстанда «Баланың құқықтары туралы» заң қабылданды. Заң 9 тараудан, 53 баптан тұрады.
Осы ережелерді орындау — Отанымыз, еліміз, халқымыз алдындағы азаматтық парыз. Қоғамдағы келеңсіз жағдайлардың бір бөлігі заң талаптары мен тәртіп нормаларын жеткілікті білмеуден туындайды.
Жиналыс форматы: 5 аялдамалы «саяхат»
Жиналысты саяхат түрінде ұйымдастырамыз. Саяхатымыз 5 аялдамадан тұрады. Саяхатқа шығу үшін көлік ретінде пойызды таңдаймыз.
1-аялдама
Менің құқығым мен міндетім
2-аялдама
Жағдаят шешу
3-аялдама
Түсініктеме
4-аялдама
Ертегі
5-аялдама
Мәре
1-аялдама: «Менің құқығым мен міндетім»
Оқушылар өз түсініктері арқылы құқықтың мәнін ашады. Төмендегі пікірлер — балалардың ойлары (тілдік нормалары реттеліп берілді):
Бақытгүл
Мен өз кітабымды алып оқуға құқылымын. Маған ешкім тыйым сала алмайды. Сондай-ақ өзгелерді ренжітпей, жақсылық жасауға құқылымын.
Ислам
Мен ең алдымен өмір сүруге, оқуға, демалуға және серуендеуге құқылымын.
Жібек
Өз ойымды айтуға, қалаған тілімде жазуға, сөйлеуге және оқуға құқылымын.
Әли
Оқуға, ойнауға және өзіме пайдалы істермен айналысуға құқылымын.
Бауыржан
Рұқсат етілген істерді орындауға, ойыншықтармен ойнауға және оларды біреуге сыйлауға құқылымын.
Тоғжан
Жақсы істерді жасауға ұмтыламын, жаман істерден аулақ болуым керек екенін түсінемін.
Еркежан
Демалыс күні саябаққа, театрға және хайуанаттар бағына баруға құқылымын.
Сұлтан
Мектепке баруға, оқуға, сурет салуға және жақсы баға алуға құқылымын.
Ақбота
Өз елімнің еркін азаматы болуға, мектепке баруға және өз ойымды ашық түрде, ана тілімде айтуға құқылымын.
Ринат
Біз қайда жүрсек те, заңмен қорғаламыз. Барлық адам заң алдында тең.
Бұл ойлар Балалар құқықтары туралы Конвенциядағы қағидалардың балалардың бақытты әрі тең құқылы өмір сүруіне кепіл екенін көрсетеді.
Негізгі тұжырым
Бала құқығы — аса маңызды демократиялық құндылық. Ол жеке адамның мемлекет мойындайтын және қорғайтын еркіндігі мен құқықтарының жиынтығын қамтиды.
Сұрақ
Заң дегеніміз не?
Заң — әр адамның бостандығы мен еркіндігін өзге біреудің қол сұғуынан қорғайтын ережелер жүйесі.
Мұғалімнің қорытынды ойы
Адам дүниеге келген күннен бастап оның өмірі, денсаулығы және тыныштығы мемлекетіміздің Ата Заңы — Конституция арқылы қорғалады. Адамның нені жасауға құқы бар, нені жасауға құқы жоқ екенін түсіну үшін біз Адам құқықтарының жалпыға бірдей декларациясына сүйенеміз.
Егер құжаттарда бекітілген қағидалар орындалса, қоғамда шатасу да, тәртіп бұзушылық та азаяды. Құқықты білу — қауіпсіздік, ал құқықты құрметтеу — әділет пен татулықтың кепілі.