Асубаева Гаухар СарсеновнаБолашақ маманның кәсіби құзыреттілігін арттырудағы педагогикалық практиканың рөлі
Жаңа білім ғасырындағы мұғалім бейнесі
Жаңа білім ғасырында теориялық білімді терең меңгерген, жаңа технологиялармен қаруланған, жан-жақты білімді және білікті мұғалім ғана еліміздің болашағына нақты үлес қоса алады. Қазіргі мұғалім қоғамдағы өзгерістерді дәл сезініп, жаңалыққа сергек қарап, жаңаша ойлау дағдысын меңгеруі тиіс. Ең бастысы — балалардың талапкерлігі мен қабілетін қолдап, олардың еркін дамуын ұйымдастыра алатын және шығармашылықпен еңбек ететін маман болу.
Үздіксіз кәсіби даму
Мұғалім қоғам талабына сай өзін-өзі үздіксіз тәрбиелеп, кәсіби тұрғыдан тұрақты түрде жетілдіріп отыруы қажет.
Қарым-қатынас және ұйымдастырушылық
Балалармен тиімді қарым-қатынас құра алатын, ұйымдастырушылық қабілеті жоғары педагогтың кәсіби келбеті айқындалады.
Кәсіптік практиканың білім беру жүйесіндегі орны
Кәсіптік практика — кәсіптік білім беру бағдарламасының құрамдас бөлігі әрі білікті мамандарды кәсіби іс-әрекетке даярлаудың тиімді формасы. Болашақ педагог мамандарды бүгінгі қоғам талабына сай дайындау үшін оқу үдерісінде жаңа педагогикалық технологияларды жүйелі қолдану маңызды.
Негізгі қағида: педагогтік мамандыққа даярлау маманның қалыптасу кезеңінен басталады. Білім алушы өз бейімділігін, шеберлігін және теориялық білімін тәжірибемен ұштастырғанда ғана мұғалімге тән іскерлік пен кәсіби шеберлік орнығады.
Кәсіби құзыреттілік: мазмұны мен өлшемдері
Мұғалімнің кәсіби құзыреттілігі мол тәжірибе жинақтаумен, өз мүмкіндігін дұрыс бағалап, жауапкершілікпен әрекет етумен және педагогикалық міндеттерді сапалы шешумен айқындалады.
Анықтама
Кәсіби құзыреттілік — педагогтің жеке бас сапалары мен психологиялық-педагогикалық және теориялық білімінің, кәсіби біліктілігі мен дағдыларының бір арнада тоғысуы.
Қабілет
Мамандыққа қажетті табиғи және қалыптасатын қабілеттерді дамыту.
Мәдениет
Қарым-қатынас мәдениетін меңгеріп, кәсіби этиканы сақтау.
Бағдар
Әлемдік білім кеңістігіне ұмтылып, үздік тәжірибені қабылдау.
Педагогикалық практиканың шешуші ықпалы
А. Байтұрсыновтың пікірінше, бала білімді тәжірибе арқылы өз бетімен алуы керек. Ал балаға орындалатын жұмыс түрлерін саралап беріп, қойылған мақсатқа жету үшін бағыт-бағдар көрсету — оқытушының қызметі. Осы ұстаным педагогикалық практиканың мәнін күшейтеді: тәжірибе барысында студент тек бақылаушы болмай, кәсіби әрекетке тікелей қатысады.
Практика студентке не береді?
- Іскерлік пен дағдының қалыптасуы.
- Өзіне деген сенімнің артуы.
- Шығармашылық деңгейде жұмыс істей отырып, білімін дәлелдеу мүмкіндігі.
- Танымдық белсенділік: мәселе ұсынып, шешім қабылдау, талдау және түзету енгізу тәжірибесі.
Бұл үдеріс «жаттанды білімге» емес, жеке тұлғаның белсенді ойлауына сүйенеді: студент мәселені қояды, шешу жолдарын салыстырады, нәтижені талдап, қажет жағдайда түзетулер енгізеді.
Болашақ маманды дайындаудағы негізгі міндет және жаңа үрдістер
Болашақ мамандарды дайындаудағы негізгі міндет — студент-практиканттың өз бетінше жаңаша жұмыс істей алу қабілетін дамытып, шығармашылығын шыңдау арқылы бәсекеге қабілетті маман даярлау. Бұл мақсатты іске асыру үшін жұмыс түрлері жаңартылып, практика мазмұны қоғам сұранысына сәйкес кеңейіп келеді.
Қазіргі өзгеріс
Болашақ мамандардың кәсіптік білімін арттыруға қойылатын талаптың жыл сайын күшеюіне байланысты педагогикалық практиканың жаңа түрлері енгізілуде. Соның нәтижесінде оқу жоспарында өндірістік практиканың үлесі 40%-ға дейін артты.