Сымдар мен кабельдерді сығымдап қосу
Сабақ туралы мәлімет
Өндірістік оқыту шебері
Г. Танкаманова
Курс
ІІ курс
Мамандық
Электр жабдықтарға қызмет көрсетуші электромонтер
Сабақ тақырыптары
-
1) Сымдар мен кабельдерді ұштауға және қосуға арналған құралдар мен аспаптар
-
2) Сымдар мен кабельдерді сығымдап қосу
-
3) Электр оқшаулағыш материалдар мен бұйымдар
Сабақтың тақырыбы
Сымдар мен кабельдерді ұштауға және қосуға арналған құралдар мен аспаптар
Бұл сабақта сым мен кабель ұштарын дайындау, оқшауламаны алу және сығымдап жалғау кезінде қолданылатын негізгі құралдар қарастырылады.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Теориялық сабақ пен өндірістік оқытуды ұштастыру; сымдар мен кабельдерді ұштауға және қосуға арналған құрал-саймандармен таныстыру және олармен дұрыс жұмыс істеуді үйрету.
Дамытушылық
Құралдарды қауіпсіз әрі дәл қолдану дағдысын қалыптастыру; теориялық білімді практикада қолдану қабілетін дамыту.
Тәрбиелілік
Таңдаған мамандыққа, техникаға және еңбекке жауапкершілікпен әрі құрметпен қарауға тәрбиелеу.
Қажетті құрал-жабдықтар
-
1
Пресс-қармауыштар
Гильза мен ұштаманы сығымдауға арналған.
-
2
Кабель қиюға арналған қайшылар
Әртүрлі қимадағы кабельдерді қауіпсіз кесуге арналған.
-
3
Оқшаулама алатын құралдар
Сым ұшындағы оқшаулағыш қабатты алуға арналған.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру бөлімі
- •Оқушылардың сабаққа қатысуын және құралдарының дайындығын тексеру.
- •Лабораториялық сабаққа сай арнайы киімдерін тексеру.
- •Топқа бөліп, сабаққа зейін аударту.
II. Кіріспе нұсқау
Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру.
Алдыңғы тақырыпты еске түсіру үшін сұрақ-жауап ұйымдастыру.
Сұрақ 1
Тесу жұмыстарын механикаландыруға арналған қандай құралдар қолданылады?
Тесу жұмыстарын орындауда электрлік бұрғылау машиналары, қатты құймалардан жасалған пластиналармен жабдықталған бұрғылар, шлямбурлар (тескіш құрал), перфораторлар, пневматикалық және пиротехникалық (оқ-дәрілі) құралдар қолданылады.
Сұрақ 2
Электрлік бұрғылау машинасының құрылысы мен қызметін сипаттаңыз.
Электр бұрғылау машинасы — жылжымалы электрлендірілген құрал. Оның құрамына электр қозғалтқыш орнатылған қаңқа, тісті беріліс (редуктор), шпиндель және жұмысты басқару мен реттеу құрылғылары кіреді.
Сұрақ 3
Пиротехникалық құралдар қандай принцип бойынша жұмыс істейді және оларға не жатады?
Пиротехникалық құралдар оқ-дәрі заряды жарылғанда бөлінетін энергия принципіне негізделіп жұмыс істейді. Оларға құрылыс-монтаж пистолеттері, колонкалар және престер жатады.
Сұрақ 4
Құрылыс-монтаж пистолетімен жұмыс істегенде қандай дюбель-шегелер қолданылады?
Әдетте ұзындығы 27–100 мм, өзек диаметрі 3,7–4,5 мм және 6,8 мм болатын дюбель-шегелер қолданылады. Кей жағдайларда ұзындығы 35–70 мм, бұранда ұштамаларының диаметрі М4, М6, М8 және М10 болатын дюбель-бұрандалар пайдаланылады.
Жаңа сабақ: негізгі құралдар мен қолданылуы
Резеңке және пластмасса оқшауламасы бар әртүрлі маркалы сымдар мен кабельдердің талсым ұшындағы оқшаулағыш қабатты алып тастау, ұштау және сығымдап жалғау үшін арнайы құралдар қолданылады.
МБ-1М оқшаулама алатын құралы
- •МБ-1 құралының жаңартылған түрі.
- •Қолданылу аймағы: қимасы 0,75–6 мм² сымдар.
- •Салмағы: 0,25 кг.
- •Оқшаулама алатын ұзындық: 5–30 мм.
ПК-3 және ПК-4 пресс-қармауыштары
Қимасы 35 мм² дейінгі талсымдардың ұштамаларын және гильзаларын сығымдау иінтіректі механизмді пресс-қармауыштармен орындалады.
ПК-3
Алюминий талсымдарды және ГАО-4, ГАО-5, ГАО-6 гильзаларын (13 және 20 мм²), сондай-ақ Т және ГМ гильзаларындағы мыс талсымдарды және көптармақты кабельдік сымдарды сығымдауға арналған.
- •Матрица мен пуансон жиынтығын ауыстыруды қажет етпейді.
- •Салмағы: 1 кг.
ПК-4
Қимасы 16–35 мм² кабельдер мен сымдарды жалғағыш гильзалармен сығымдап жалғауға, сондай-ақ алюминий ұштамаларды (наконечник) және ГАО-5, ГАО-6, ГАО-8 гильзаларын сығымдауға арналған.
Кабель қиюға арналған қайшылар
Қайшылар екі секторлы пышақтан (қозғалмалы және қозғалмайтын), екі саптан және тістеуіктерден тұрады. Кабельді зақымдамай, қауіпсіз кесуге мүмкіндік береді.
ПГЭ-20 гидравликалық электржетекті қол прессі
- •Қолданылу аймағы: қимасы 16–240 мм² кабельдер және оқшауланған алюминий сымдарының тармақтары.
- •Міндеті: ұштау, қосылыстарды қысу, бірнеше рет сығымдау.
- •Қосымша: қимасы 25–240 мм² біртармақты және секторлы алюминий желілерін бұрауға арналған.
Құрылымы (3 негізгі бөлік)
- 1.Жұмыс басы (жұмыс цилиндрі бар поршень бөлігі).
- 2.Апаттық ауыстырып-қосқыш және реле бекітілген басқару бөлігі.
- 3.Жетек пен пресс басын байланыстыратын өткізгіш.
Пресс сығымдау процесі аяқталған кезде жетекті бірден тоқтатуға арналған автоматты бұғаттау құрылғысымен жабдықталған.
III. Жабдықтарды қолдана отырып жаттығу
Оқушылар құралдардың тағайындалуын ескере отырып, оқшаулама алу, ұштау және сығымдау операцияларын орындап көреді.
IV. Оқушылардың өндірістік жұмыстары және ағымдағы нұсқау
- •Жұмыс кезінде қауіпсіздік ережелерін қатаң сақтауды ескерту.
- •Жұмыстың уақытында басталуын қадағалау.
- •Звенолардың жұмыс орындарына дұрыс орналасуын тексеру және құрал-саймандарды тарату.
- •Берілген тапсырманың талапқа сай орындалуын бақылау.
V. Қорытынды нұсқау
Уақыты
14:20 – 14:30
Орындалған жұмыстарды қабылдау және бағалау.
Іс-әрекеттер
- •Жіберілген кемшіліктер бойынша нұсқау беру.
- •Жұмыс орнын жинастыру.
- •Үй тапсырмасын беру.
Үй тапсырмасы
Б. Дурманов, «Электромонтер» оқулығы: §3.2 — «Сымдар мен кабельдерді ұштауға және қосуға арналған құралдар мен аспаптар».