Рухани - адамгершілік құндылықтарды қалыптастыру негіздеріБүгінгі тандағы білім жүйесіндегі міндеттердің бірі, жеке тұлғаның рухани адамгершілік тұрғысынан кемелденуіне назар аудару
Рухани-адамгершілік құндылықтарды қалыптастырудың негіздері
Бүгінгі таңдағы білім жүйесінің маңызды міндеттерінің бірі — жеке тұлғаның рухани-адамгершілік тұрғыдан кемелденуіне басымдық беру. Жеке адамның адами болмысын ашып көрсету, яғни руханилығын дамыту — қазіргі заман талабы.
Егер адам рухани байлығынан айырылса, ол эмоция мен сезім тереңдігінен де ажырайды. Материалдық табысты негізгі мақсатқа айналдырған қоғамдық даму құндылық бағдарын өзгертіп, адамзатты рухани жұтаңдыққа ұрындыруы мүмкін.
Құндылықтар тұлғамен бірге қалыптасады
Жалпыадамзаттық құндылықтар адамның бойында дүниеге келген сәттен бастап қалыптаса бастайды және жас ұлғайған сайын қоршаған орта ықпалымен тереңдейді. «Әр заманның өз адамы бар» деген қағиданың мәніне үңілсек, өмір тәжірибесі бұл тұжырымды нәтижесімен-ақ дәлелдейді.
Білім беру жүйесінің құқықтық және мазмұндық негіздері
Бұл көзқарас Қазақстан Республикасының «Білім туралы» заңында да көрініс тапқан. Онда білім беру — қоғам мүшелерінің адамгершілік және интеллектуалдық мәдени дамуының жоғары деңгейін, сондай-ақ кәсіби біліктілігін қамтамасыз етуге бағытталған тәрбие мен оқытудың үздіксіз процесі екені айтылады.
Негізгі міндеттер
- Жеке адамның қабілеті мен мүмкіндіктерін ашу, адамгершілік пен сауаттылықтың берік негіздерін қалыптастыру, әрбір адамды дамытуға жағдай жасау.
- Жеке тұлғаның шығармашылық қабілеттері мен өзіндік ерекшеліктерін ескере отырып, тәрбиелеу мен дамытуды күшейту.
Сондай-ақ гуманитарлық білім мазмұнын жаңарту мақсатында оқу процесін ізгілендіру, баланың дербес қабілетін ескеріп, тереңдете оқыту міндеті қойылады. Бұл міндеттердің табысты орындалуы, ең алдымен, жеке тұлғаның рухани құндылықтарын дамытуға жүйелі түрде назар аударуды талап етеді.
Бастауыш мектеп кезеңінің рөлі
Қазақстан Республикасындағы гуманитарлық білім беру тұжырымдамасында бастауыш мектептің өзінде баланың танымдық және психологиялық мүмкіндіктерін жетілдіру, білім алудың күнделікті өмір үшін қаншалықты маңызды екенін ұғындыру қажеттігі атап көрсетіледі. Осы кезеңде гуманитарлық-эстетикалық бағыттағы пәндерді кеңінен енгізу ұсынылады, өйткені бұл жастағы балалар қабылдауға өте бейім келеді.
Бастауыш сыныпты аяқтаған оқушы төңірегіндегі оқиғалар туралы әсерін қисынды әрі жүйелі баяндап, жанындағы адамдармен еш қиындықсыз белсенді қарым-қатынас жасай алуы, алған білімін түсініп, өмірде қолдана білуге қажетті дағдыларды толық меңгеруі тиіс.
Дереккөзде көрсетілген: [5, 174-бет].
Бұл тұжырымдар көтеріліп отырған мәселенің қоғам сұранысынан туындайтынын және білім беру жүйесінде рухани-адамгершілік құндылықтарды орнықтырудың өзектілігін айқындайды.