Жапырақтарды алыңдар, Вальске тұрып қалыңдар
Балабақшаға арналған күзгі ертеңгілік
«Жапырақтың күзгі серуені»
Күз мерекесіне арналған бұл сценарий балаларды күз мезгілінің ерекшеліктерімен таныстырып, күздің молшылық пен береке сыйлайтын ай екенін түсіндіруге бағытталған. Сондай-ақ неге күзді «алтын күз» деп атайтынымызды ашып көрсетеді.
Мақсаты
- Балаларды күз мезгілінің негізгі белгілерімен таныстыру.
- Күздің молшылық пен береке кезеңі екенін түсіндіру.
- Күзді «алтынға» теңеудің мәнін ұғындыру.
Көрініс және атмосфера
Зал іші мерекеге сай безендірілген. Әсем әуен ырғағымен балалар қол ұстасып залға кіреді. Табиғаттың алуан түсі мен жылы реңкі мерекелік көңіл күйді күшейтеді.
Балалардың қарсы алу өлеңдері
1-бала
Қош келдіңіз, қонақтар, Алтын күздің кешіне. Отырыңыз, қол соғып, Шат күлкіге бөлене.
2-бала
Армысыздар, халайық, Бармысыздар, халайық! Күзгі тойды жұп жазбай, Келіңдер, қарсы алайық!
Жүргізуші сөзі: «Алтын күз»
Міне, көптен күткен күз мезгілі де келіп жетті. Күз — жылдың ең әдемі, ең керемет мезгілі. Бақтағы, ауладағы, ормандағы ағаштардың жапырақтары түрлі түске боялып, айнала мерекеге безендірілгендей болады.
Күз шығыпты серуенге, Жазғы орманды суреттеуге. Қылқаламын алыпты, Жапырақтарды бояпты. Сары түспен, қызылмен Жапырақтарды сәндепті. Айналаның бәрін де Алтын түске бояпты.
Ертегілік саяхатқа шақыру
Жүргізуші балаларды ерекше сапарға шақырады: бұл — ертегідегі Күз ханшайымының балаларға арнап дайындаған күз мерекесіне саяхат. Балалар мұқият тыңдап, көріністерді қызыға тамашалайды.
Сахналық белгі
Ертегілер әуені естіледі. Ортаға Ертекші шығады.
Ертекші: Алтын хандық туралы ертегі
«Сәлеметсіңдер ме, балалар! Бүгін сендерге керемет ертегі алып келдім. Беймәлім бір хандықта Күз ханшайымы өмір сүріпті. Бұл — жай хандық емес, алтыннан жасалған хандық екен. Қайда қарасаң да, ағаштар алтын түсті киім кигендей, аспанда алтын күн жарқырап, тіпті шөптердің өзі алтын түсті болып көрінеді.
Бұл ғажайып бояулардың сыры — Күздің басты көмекшісі Қылқаламда. Оның түрлі-түсті бояулары көп, бірақ ең сүйікті реңдері — сары, қызыл, сарғыш, алтын. Енді сиқырлы кітабымды ашып, Қылқаламның қалай еңбек ететінін көрсетейін!»
Қылқаламның сөзі
Қылқалам: — Міне, меніңше бәрі дайын. Барлық жапырақтарды алтын түске боядым. Енді демалсам да болады.
Қылқалам отырып, ұйықтап қалады.
Желдің келуі: көңілді аласапыран
Бірақ Күздің хандығында бәрі тыныш емес. Хандыққа жақын жерде Жел өмір сүріпті. Ол серуенге шықса, айналада аласапыран орнайды: жел ағаштағы жапырақтарды ұшырып, жерге түсіреді.
Желдің дауысы естіледі. Бір бала тақпақ айтады.
Жел: Мен ерке желмін, Әлемдегі ең жүйрік. Ұнатам көңіл көтеріп, Ойнауды әрі билеуді. Жапырақтарды алыңдар, Вальске тұрып қалыңдар!
Оянған Қылқалам және тәртіпке келтіру
Қылқалам (оянып): — Ой, бұзақы жел! Тағы да серуендеп, жапырақтарды шашып тастапты. Ендеше жапырақтарды жинап, әдемі гүлдесте жасап, вазаға салып қою керек.
Қылқалам жапырақтарды жинай бастайды.
Жасыл жапырақтың өтініші
Жапырақ: — Сәлеметсіз бе, Қылқалам мырза! Маған қараңызшы: барлық жапырақтар сары және сарғыш түске боялған, ал мені бояуды ұмытып кетіпсіз. Бүгін Күз ханшайымының туған күніне арналған балға шақырылғанмын. Бірақ мені бұл күйде сарайға кіргізбейді. Оның сүйікті түсі — алтын сары ғой.
Бояу таусылған сәт: балалар көмегі керек
Қылқалам: — Ой, құдайым-ай, қазір бәрін түзетеміз…
Қылқалам палитраға қарап, таң қалады: бояуы таусылып қалыпты. Ол жасыл жапыраққа ақыл айтады: балабақшадағы балалардың бояуы көп, олар сурет салғанды жақсы көреді және міндетті түрде көмектеседі. Бірақ ол жаққа апарар жол оңай емес — сиқырлы орманда талай қызыққа кезігуі мүмкін.
Негізгі ой
Бұл көрініс балаларға мейірімділік, өзара көмек және шығармашылық арқылы кез келген қиындықты шешуге болатынын көрсетеді.
Автор туралы мәлімет
Шымкент қаласы, №25 «Қарақат» бөбекжай-балабақшасының ІІ санатты тәрбиешісі — Шолатова Айжан Нуралиевна.