Ұлы күйшілер
Қазақ күйлері мен күйшілері
Күй — қазақтың көне заманнан бүгінге дейін жеткен ең киелі, ең қастерлі өнерінің бірі. Ол — тарихтың үнге айналған шежіресі, домбыраның қос ішегіне сыйған халық жады.
Ұлы күйшілер мұрасы
Қорқыт, Асанқайғы, Қазтуған, Құрманғазы, Дина секілді ұлы күйшілер сан ғасырлық тарихымызды домбыра үні арқылы жеткізе білді. Олардың әр шығармасы — бір дәуірдің тынысы, елдің мінезі мен рухы.
Қорқыт
Күйдің терең философиясын танытқан тұлға.
Асанқайғы
Дала ойы мен елдік мұратты күй тіліне жақындатқан есім.
Қазтуған
Ерлік рух пен кеңістіктің сарынын жеткізген жырау дәстүрі.
Құрманғазы
Күй атасы атанған құдіретті мектептің негізін қалаушы.
Дина Нұрпейісова
Қазақ аналары арасынан шыққан тұңғыш күйші ретінде ел есінде қалған, халқымыздың мақтанышы.
Күй әлемінің алуан бояуы
Күйдің түрі көп, әрқайсысы өз мінезімен, өз бояуымен қымбат. Мәселен:
-
Сарыарқа
Кең дала тынысын сездіретін асқақ сарын.
-
Аман бол, шешем, аман бол
Сағыныш пен мейірімге толы жүрек лебі.
-
Сылқылдақ
Нәзіктік пен ширақтық тоғысқан әуен.
-
Қара жорға
Қимыл мен ырғаққа бай, көңіл көтерер саз.
-
Балбырауым
Жарқын көңіл күйді жеткізетін ойнақы әуез.
Тағы басқа да көптеген күйлер бар.
Дина дәстүрі және бүгінгі жалғастық
Дина Нұрпейісованың жолын жалғастырған қазіргі атақты күйшілердің бірі — сол топырақтан түлеп ұшқан Айгүл Үлкенбаева. Екеуінің де бір өлкеден шыққанын жерлесі ретінде мақтанышпен айтамын.
Ой түйін
Кейде сол өңірдің күй өнерін тудырып, күй атасының құдіретін жарата білетін ерекше қасиеті бар ма деп ойланамын. Өйткені Құрманғазы да, қазақ күйінің қаршығасы атанған заңғар күйші Қаршыға да — Атырау топырағынан.
Күй әлеміне сапар
Қазақ күйі мен күйшілерінің сырын тереңірек ұғыну үшін кейде күй әлеміне сапар шеккім келеді. Өйткені күй — тыңдаған сайын жаңаша сөйлейтін, жүрекке әр жолы басқа қырынан жол табатын құдірет.