Қазақша рефераттар

Шығайық білім шыңына

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Құрама есептерге кері есеп құрастыру тәсілдерімен таныстыру.

Дамытушылық

Құрама есептің түрін дұрыс анықтау, кері есептер құрастыру тапсырмаларын орындау арқылы логикалық ойлау, есептеу қабілеті мен есеп шығару дағдысын дамыту.

Тәрбиелік

Тапқырлыққа, жылдам ойлауға және ойын қорытындылай білуге тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру және мақсат қою

  • Оқушылардың сабаққа дайындығын тексеру, зейінді сабаққа аудару.
  • Психологиялық ахуал қалыптастыру, сабақ мақсатын айқындау.

Көркем жазу

2, 4, 6, ... — бұл қандай сандар? Қандай өзгеріс байқалады? Келесі сан қандай?

Бүгін біз «Білім шыңына» саяхат жасаймыз. Жолда түрлі кедергілер кездеседі. Тапсырмаларды дұрыс әрі бірінші орындаған оқушы білім шыңына еліміздің көк туын тігеді.

II. Үй тапсырмасын тексеру (теңдеулер)

Теңдеу 1

34 + x = 98 − 23

98 − 23 = 75

34 + x = 75

x = 75 − 34 = 41

Тексеру: 34 + 41 = 75

Теңдеу 2

y − 78 = 99 − 88

99 − 88 = 11

y − 78 = 11

y = 78 + 11 = 89

Тексеру: 89 − 78 = 11

Теңдеу 3

9 + x = 29 − 10

29 − 10 = 19

9 + x = 19

x = 19 − 9 = 10

Тексеру: 9 + 10 = 19

III. Жаңа сабақ: саяхат тапсырмалары

Топтық жұмыс: қосу кестесін қайталау

I топ: +3

  • 23 + 3 = 26
  • 34 + 3 = 37
  • 16 + 3 = 19
  • 54 + 3 = 57
  • 65 + 3 = 68
  • 80 + 3 = 83

II топ: +4

«100 мектеп, 100 аурухана» бағдарламасы аясында көптеген елді мекендерде жаңа мектептер салынып жатыр. Біз де қайталау арқылы өз үлесімізді қосайық.

  • 14 + 4 = 18
  • 21 + 4 = 25
  • 61 + 4 = 65
  • 72 + 4 = 76
  • 90 + 4 = 94
  • 24 + 4 = 28

III топ: +5

Ауа райы суық, қар жауып тұр. Аққала көмектесуге дайын: тапсырманы орындасақ, жол ашылады.

  • 18 + 5 = 23
  • 29 + 5 = 34
  • 37 + 5 = 42
  • 46 + 5 = 51

Қар тоқтады — бүгін кері есептерді шығарамыз.

Сергіту сәті

Саяхатқа шығайық, дорбамызды алайық.
Бұл кім? Бұл не? Бұл — тау.

Саяхатқа шығайық, дорбамызды алайық.
Бұл кім? Бұл не? Бұл — құм.

«Кім жылдам?» ойыны: аюға көмектесейік

Күн жылып, өзен мұзы еріп жатыр. Көпірді табу үшін аюға көмектесеміз: ол тосап құтысына қолын сұғып, шығара алмай қалған. Кім бірінші есепті орындайды — аюға көмектеседі.

Өрнек 1

(9 + 6) + (40 + 20) = 75

Өрнек 2

(40 + 38) − (16 − 9) = 71

Өрнек 3

(3 + 8) + (100 − 50) = 61

Аю риза болып, көпірдің қайда екенін көрсетті.

Теңдеу шешу: «жыланның тапсырмасы»

Алдымыздан жылан шықты: «Теңдеуді шешсеңдер ғана жіберемін» дейді. Теңдеулерді топтар баған бойынша орындайды, шешу жолын электронды оқулықпен тексеріп, жұппен өзара тексереді.

Назар: бұл кезеңде бастысы — шешу алгоритмін дұрыс сақтау және жұппен тексеру.

Кері есептер: «тау барысының сыны»

Биікке шыққан сайын тапсырмалар қиындай түседі. Білім шыңын күзеткен тау барысы кері есептерді дұрыс шығаруды талап етеді.

2-есеп. Есептердің байланысы қандай?

а) Тура есеп

  • Әкелінді: 35 кг қияр, 10 кг қызанақ
  • Сатылды: 20 кг көкөніс
  • Қалды: ? кг көкөніс

35 + 10 − 20 = 25

Жауабы: 25 кг көкөніс қалды.

ә) Кері есеп

  • Әкелінді: 35 кг қияр, 10 кг қызанақ
  • Сатылды: ? кг көкөніс
  • Қалды: 25 кг көкөніс

35 + 10 − 25 = 20

Жауабы: 20 кг көкөніс сатылды.

б) Кері есеп

  • Әкелінді: 35 кг қияр, ? кг қызанақ
  • Сатылды: 20 кг көкөніс
  • Қалды: 25 кг көкөніс

20 + 25 − 35 = 10

Жауабы: қызанақ — 10 кг.

в) Кері есеп

  • Әкелінді: ? кг қияр, 10 кг қызанақ
  • Сатылды: 20 кг көкөніс
  • Қалды: 25 кг көкөніс

20 + 25 − 10 = 35

Жауабы: қияр — 35 кг.

Қорытынды: бұл есептер бір-біріне кері есеп болып табылады — берілген шамалардың орны ауысып, белгісіз шама өзгеріп отырады.

Тест тапсырмасы

Тау барысының шарты: тест тапсырмаларын кім тез әрі дұрыс орындайды — сол оқушы білім шыңына ту тігеді. Нәтиже тақтада тексеріледі.

IV. Қорытынды

Біз білім шыңына өз еңбегімізбен жеттік. Саяхат барысында арифметикалық амалдарды орындадық, кері есептер құрастырдық және шығардық, логикалық тапсырмалар орындадық, электронды оқулықпен жұмыс жасадық, тест тапсырмасын жаңа тәсілмен тексеруді үйрендік.

А. Байтұрсынұлының сөзімен түйіндеймін:
«Білім — біліктілікке жеткізер баспалдақ, ал біліктілік — сол білімді іске асыра білу дағдысы.»

V. Үй тапсырмасы

132-бет: 5 және 7-мысалдар.

VI. Бағалау

Оқушылардың сабаққа қатысуы, топтық және жұптық жұмыстағы белсенділігі, есеп шығару дәлдігі мен жылдамдығы ескеріле отырып бағаланады.