Информатика кабинетінде қауіпсіздіктехникасын сақтау ережелері
ШҚО, Аягөз қаласы
№5 жалпы білім беретін орта мектеп КММ
Информатика пәні мұғалімі: Муратканова Перизат Муратовна
Пән
Информатика
Сынып
5-сынып
Сабақ түрі
Дәстүрлі
Сабақ типі
Аралас
Сабақтың тақырыбы
Ақпарат және оның түрлері
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларға ақпарат ұғымын және оның түрлері туралы мағлұмат беру; күнделікті қабылданатын ақпаратты жүйелеуге үйрету.
Дамытушылық
Оқушылардың интерактивті тақтамен жұмыс жасау дағдыларын дамыту.
Тәрбиелік
Оқушылардың пәнге деген дұрыс қарым-қатынасын қалыптастыру.
Әдіс-тәсілдер
- Түсіндірмелі-иллюстративті әдіс
- Көрнекілік
- Сұрақ-жауап
Информатика кабинетінде қауіпсіздік ережелері
Компьютермен жұмыс жасау кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтау — денсаулықты қорғаудың және құрылғыларды дұрыс пайдаланудың негізгі шарты.
Кабинеттегі тәртіп
- ЭЕМ кабинетіне тек мұғалімнің рұқсатымен кіру керек.
- Кабинетте тәртіп сақтау керек.
- Компьютер құрылғыларының үстіне зат қоюға болмайды.
- Оқушылар компьютермен белгіленген уақыт мөлшерінде ғана жұмыс істеуі керек.
Құрылғылармен жұмыс
- Пернетақта пернелерін қатты басуға болмайды.
- Құрылғылардың қосқыш кабельдеріне тиісуге болмайды.
- Мұғалімнің рұқсатынсыз компьютерді өшіруге немесе қосуға болмайды.
Денсаулық және жұмыс орны
- Монитор мен көздің арақашықтығы 60–70 см-ден кем болмауы керек.
- Дымқыл қолмен немесе дымқыл киіммен компьютермен жұмыс істеуге болмайды.
Төтенше жағдай
- Қоңырсыған немесе күйген иіс шықса, міндетті түрде мұғалімге хабарлау керек.
- Электр тогымен зақымданған жағдайда ток көзінен ажыратып, дереу көмек шақыру қажет.
Ескерту: кейбір мектептерде арнайы қорғаныш киім (мысалы, ақ халат) қолданылуы мүмкін. Бұл талап мектептің ішкі ережесіне байланысты.
Ақпарат туралы негізгі ұғымдар
Ақпарат дегеніміз не?
Ақпарат сөзі латын тіліндегі informatio — «түсіндіру, баяндау, мәлімет» деген мағыналардан шыққан. Ақпаратқа бір ғана қысқа анықтама беру әрдайым мүмкін емес, бірақ оны былай сипаттауға болады:
Ақпарат — белгілі бір нысан немесе құбылыс туралы таңбалар мен сигналдар түрінде ұсынылатын мәліметтер жиынтығы.
Ақпарат көзі
Ақпаратты кім хабарласа, сол — ақпарат көзі. Мысалы, мұғалім жаңа тақырыпты түсіндірсе, мұғалім ақпарат көзі болады.
Ақпарат қабылдаушы
Ақпаратты кім қабылдап алса, сол — ақпарат қабылдаушы. Мысалы, радиодан хабар тыңдаған адам ақпарат қабылдаушы болады.
Ақпараттың түрлері
Адам ақпаратты сезім мүшелері арқылы бейнелік және таңбалық түрде қабылдайды.
- Бейнелік ақпарат — табиғат көріністері, кескіндер, дыбыс, иіс, дәм, сезу арқылы алынатын ақпарат.
- Таңбалық ақпарат — адамның сөйлеуі және жазуы арқылы берілетін (әріптер, цифрлар, белгілер) ақпарат.
Ақпаратты қалай қабылдаймыз?
Адам ақпаратты туғаннан бастап қабылдай бастайды. Ақпарат арқылы біз ойнауды, оқуды, сөйлеуді үйренеміз. Адамдардың бір-бірімен қарым-қатынасы — ақпарат алмасудан басталады. Ақпаратты ауызша, жазбаша, тіпті қимыл-қозғалыс арқылы да жеткізуге болады.
Көру
Көру арқылы адам қоршаған орта туралы көп ақпарат алады: түстерді, өлшемді, пішінді ажыратады, заттың алыста немесе жақында екенін бағамдайды. Біз кітап оқимыз, теледидар бағдарламаларын көреміз, табиғаттың әсемдігін тамашалаймыз.
Көз — «әлемнің терезесі». Сондықтан көзіңді күту маңызды.
Есту
Есту арқылы ақпарат дыбыс түрінде қабылданады. Ең маңыздысы — басқа адамдардың сөзін есту: сөйлесу арқылы біз ойымызды және білімімізді бөлісеміз. Табиғат дыбыстары мен музыка да бізге қажет.
Айғай-шу кедергі болғанымен, кейде пайдалы белгі береді: мысалы, көлік дыбысы «көлік жақындап келеді, абай бол» деген ақпаратты білдіруі мүмкін. Қатты шу құлаққа зиян, сондықтан тыныштықта демалған дұрыс.
Иіс сезу
Иіс сезу арқылы да адам орта туралы ақпарат алады. Гүлдің немесе орманның жұпар иісі жағымды әсер береді. Ал кейбір иістер қауіп туралы ескертеді: мысалы, үйде газдың шығуы немесе тағамның бұзылғаны.
Дәм сезу және сипап сезу
Тіл арқылы адам дәмді ажыратады (мысалы, шайдың тәтті немесе тәтті емес екенін біледі). Тері арқылы заттың ыстық немесе суық екенін, тегіс не кедір-бұдыр екенін сезеді — мұның бәрі ақпарат.
Ақпаратпен не істей аламыз?
Ақпаратсыз адам өмір сүре алмайды: біз күн сайын жаңалық тыңдаймыз, бір-бірімізден сұраймыз, әрекет етеміз — бәрі ақпарат алмасуға сүйенеді. Газет, радио, теледидар сияқты құралдар бұқаралық ақпарат құралдары деп аталады.
Сақтау
Адам ақпаратты есте сақтайды, жазып қояды немесе құрылғыларда сақтайды.
Жеткізу
Ақпаратты ауызша, жазбаша, сурет, белгі, қимыл арқылы басқаға бере алады.
Өңдеу
Алынған мәліметтерді салыстырады, талдайды, есеп шығарады, қорытынды жасайды.
Ақпараттық процестер
Ақпаратпен орындалатын әрекеттер ақпараттық процестер деп аталады. Адамның ақпаратты өңдеуі — үздіксіз процесс: тіпті ұйықтап жатқанда да ой қызметі тоқтамайды. Күрделі есептерді шығарғанда немесе қиын жағдайдан шығу жолын іздегенде, адам бұрын өзінде болмаған жаңа ақпаратты ойлап табуы мүмкін.