Тақырыпты оқып түсіну Салалас құрмалас сөйлемдер
Оқыту мақсаты
Өзіндік оқу арқылы салалас құрмалас сөйлемнің түрлерін, соның ішінде себеп–салдар салалас құрылымын және оның жасалу жолдарын меңгерту; тілдік талдау жасауға үйрету.
Күтілетін нәтиже
- Себеп–салдар салаласты және оның жасалу жолдарын түсіндіріп бере алады.
- Мысалдар келтіреді және сөйлем құрылымын талдай алады.
- Тақырып бойынша сұрақ құрастырып, жауап береді.
- Өзіндік ой-пікір айтуға дағдыланады.
- Бірін-бірі тыңдауға және сұрақ қоюға жаттығады.
Модульдер мен әдіс-тәсілдер
Оқыту тәсілдері
- Диалогтік оқыту
- СТОҮ (сын тұрғысынан ойлау)
- «КРХ», «Зымыран» әдістері
Ұйымдастыру және қолдау
- Жас ерекшелігіне сай оқыту
- ОүБ: топ жұмысын бағалау және кері байланыс
- Көшбасшылық: топ жұмысын ұйымдастыру
- «Өзгерістер туралы ойлар» әдісі
Сабақ барысы
Ұйымдастыру кезеңі
- 1 Оқыту мақсаттары мен күтілетін нәтижелер таныстырылады.
- 2 Оқушылармен амандасу, сыныпты ұйымдастыру және сабаққа бейімдеу.
- 3 Топқа бөлу, әр топқа спикер тағайындау.
Қызығушылықты ояту
«Қане, балалар, сабаққа дайындар — бір шапалақ! Сабаққа келгенімізге қуанып тұрғандар — екі шапалақ! Ал сабақты бастайық дегендер — үш шапалақ!»
Шапалақтың үні бүгінгі сабаққа ерекше дайындықпен келгендеріңді байқатты.
Мағынаны тану
1-кезең: тақырыпты оқып түсіну
Анықтама
Себеп–салдар салалас құрмалас сөйлем — құрамындағы жай сөйлемдердің бірі екіншісінің себебін білдіретін құрылым. Яғни алдыңғы жай сөйлем соңғысының, немесе соңғы жай сөйлем алдыңғысының себеп-мағынасын ашып тұрады.
Жасалу жолдары
- Жалғаулықсыз (интонация арқылы).
- Жалғаулық шылаулар арқылы.
Жиі қолданылатын жалғаулықтар
Өзіндік оқу және өзара түсіндіру
- Оқушылар мәтінді өздігінен оқып, негізгі ойды анықтайды.
- Түсінбеген жерлерін бір-біріне сұрақ қою арқылы нақтылайды.
- Жауаптарын топ ішінде талқылап, қысқаша қорытынды жасайды.
Еске сақтау
Себеп–салдар салаласта екі жай сөйлем мағыналық жағынан тығыз байланысады: бірі — себеп, екіншісі — салдар. Байланыс жалғаулықсыз да, белгілі жалғаулықтар арқылы да жасалады.