Әміре Қашаубаев туралы

Өмір бастауы және өнерге келуі

Әміре Қашаубаев 1888 жылдың шілде айында дүниеге келді. Ол Шығыс Қазақстан өңірінде, қазіргі Семей облысы Абай ауданына қарасты Қайнар ауылында кедей шаруа отбасында өсіп-өнді. Әншілікке деген бейімі ерте байқалып, өнер жолын 1917 жылы бастады.

Ес-аймақ кезеңі

1921–1924 жылдары Семейде құрылған Қазақ кеңес жастарының ағарту ұйымына (Ес-аймақ) мүше болып, әншілік шеберлігін шыңдады.

Алғашқы үлкен жеңіс

1924 жылы Семейде өткен халық өнерпаздарының байқауында (әншілер сайысында) Байжановпен бірге бас бәйгеге ие болды.

Халықаралық сахнаға шығуы

Париж, 1925

1925 жылы Париж қаласында өткен Бүкілдүниежүзілік сән өнері көрмесінде «Ағаш аяқ» және басқа да халық әндерін орындап, екі бәйге мен күміс медальға ие болды. Осылайша, Әміре Қашаубаев шетелде өнер көрсеткен тұңғыш қазақ әншісі атанды.

Мәскеу, 1927

1927 жылдың сәуірінде Мәскеу консерваториясында қазақ әндерін астана көрермендері алдында орындап, ұлттық вокалдың табиғи бояуын танытты.

Франкфурт (Майн), 1927

Сол жылы Германияның Майндағы Франкфурт қаласында өткен халықаралық музыкалық көрмеде өнер көрсетіп, қазақтың халық әндерін әлемге тағы да паш етті.

Съездер мен концерттер

1925 жылы Қызылордада өткен Қазақстан кеңестерінің V съезіне және 1927 жылы Мәскеуде болған Кеңестердің IV съезіне делегат болып қатысты. Сонымен қатар делегаттар үшін ұйымдастырылған концерттерде өнер көрсетті.

Орындаушылық мәнері және мұрасының сақталуы

Әміренің орындауындағы әндер сәнді ырғағымен, нәзік нақышымен және сазды әуенімен ерекшеленеді. Музыка зерттеушісі А. В. Затаевич оның әншілік өнерін жоғары бағалап, Әміреден көптеген әндерді нотаға түсіріп алды.

1925 жылғы жазбалар тағдыры

1925 жылы Мәскеуде фонографқа жазылған «Жалғыз арша», «Үш дос», «Ағаш аяқ», «Дударай», «Бесқарағай» әндерін 1974 жылы музыка зерттеушісі әрі музыкант Ж. Шәкәрімов тауып, техникалық өңдеуден кейін қайтадан күйтабаққа түсірді.

Театр сахнасындағы еңбегі

1925 жылы Қызылордада ашылған Қазақ драма театрына қабылданып, алғашқы актерлердің бірі болды. 1926 жылы М. О. Әуезовтің «Еңлік-Кебек» трагедиясы алғаш қойылғанда Жапал рөлін сомдады.

Сомдаған рөлдері

Қоскелді
Қойшы
Жарас
Ақын (М. Әуезовтің «Қаракөз», «Бәйбіше-тоқал», «Айман-Шолпан» пьесаларында)
Қария (М. Триггердің «Сүңгуір қайығы»)
«Шайхана қожасы»
Д. А. Фурмановтың «Бүліншіл» шығармасы бойынша қойылымдағы кейіпкер және басқа да сан алуан образдар

1933 жылға дейін театрда әнші-актер болып қызмет атқарды.

Музыкалық театрға ауысуы

1934 жылы музыкалық театрға (қазіргі опера және балет театры) ауысты.

Zharar.kz