Қазақша рефераттар

Сабақтас құрмаластың бағыныңқысының баяндауышын жаз

Сабақтың тақырыбы

Қимыл-сын бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • Қимыл-сын бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлем туралы мағлұмат беру.
  • Ерекшеліктерін түсіндіріп, меңгерту.
  • Жаттығулар арқылы қимыл-сын бағыныңқы сабақтасты таба білу дағдысын қалыптастыру.

Дамытушылық

  • Оқулықтағы жаттығулар мен топтық тапсырмалар арқылы өз бетінше ізденуге дағдыландыру.
  • Алдыңғы сабақтармен байланыстыру арқылы есте сақтау қабілетін, сөйлеу дағдысын, ой-өрісті дамыту.
  • Сөздік қорды байытып, тіл байлығын арттыру.

Тәрбиелік

  • Мәдениетті әрі дұрыс сөйлеуге баулу.
  • Мәтін мазмұнын түсіндіру арқылы ізгілікке, патриоттыққа тәрбиелеу.

Сабақтың сипаттамасы

Сабақтың түрі

Дәстүрлі (жаңа білім беру).

Оқыту әдістері

  • Сұрақ-жауап
  • Талдау-жинақтау
  • Кітаппен жұмыс
  • СТО элементтері

Көрнекіліктер

Интерактивті тақта, оқулық және қосымша материалдар.

Пәнаралық байланыс

Әдебиет.

Қосымша әдебиеттер

  • Г. Қосымова, Н. Құрманова. Қазақ тілі (8-сынып, әдістемелік нұсқау).
  • Қ. Есенов. Құрмалас сөйлем синтаксисі. Алматы: Білім, 1995.

Сабақтың барысы

  1. 1) Ұйымдастыру кезеңі

    Амандасу, оқушыларды түгендеу, сабақтың тақырыбы мен мақсатын хабарлау.

  2. 2) Үй тапсырмасын тексеру

    Ауызша сұрақтар қою арқылы тапсырмалар тексеріледі.

  3. 3) Жаңа сабақ

    Анықтама: Құрамындағы бағыныңқы жай сөйлем басыңқыдағы істің, қимылдың қалай орындалғанын білдіретін сабақтас құрмалас сөйлем түрі қимыл-сын бағыныңқы сабақтас деп аталады.

    Тақтадан кесте көрсетіліп, қимыл-сын бағыныңқы сабақтастың жасалу жолдары түсіндіріледі.

    Мысал сөйлемдер

    • Екі көзі қанталап, денесі ашумен булыға қалшылдайды.
    • Жылтыр көйлегі жалт-жұлт етіп, сықылықтап күле Майра келді.
    • Қалжыңы мен күлкісі араласа, шай өте көңілді ішілді.
    • Кең бөлме бос қалғандай болып, ой ұясы қаңырап тұр.
    • Сынап-мінейтін реті келгеніне риза болғандай, Манецкий қозғалақтап отырды.
    • Хакім кітапты ұстаған күйі, Әбдірахманның сөздерін қыбыр етпестен тыңдады.
    • Күні-түні жалықпастан, Мағжанның өлеңдерін оқитын.

    Ә) Жаттығулармен жұмыс

    140-жаттығу. Үтірлерін қойып жазыңдар. Қимыл-сын сабақтас құрмаластарды тауып, қалай жасалып тұрғанын анықтаңдар.

    141-жаттығу. Көп нүктенің орнына қажетті баяндауыштарды қойып жазыңдар.

    Б) Үлгерімі төмен оқушылармен жұмыс

    Тапсырмалары жазылған карточкалар беріледі. Оқушылар тақтаға жазып, сыныппен бірге тексеріледі.

    Мысал тапсырмалар:

    1. Қимыл-сын сабақтасты тауып, жасалу жолын көрсет.
    2. Сабақтас құрмаластың бағыныңқысының баяндауышын жаз: «Ол келген кісілерді ..., жылы шырай танытты». Бағыныңқы баяндауышы қалай жасалған?
    3. «Ол екеуі ренжісіп қалғандай, бір-біріне үн-түнсіз қарап отыр» сөйлеміндегі қимыл-сын мәнін білдіретін бөлікті анықта.

  4. 4) Жаңа сабақты бекіту

    • Қимыл-сын бағыныңқы сабақтас деген не?
    • Қимыл-сын бағыныңқы сабақтастың жасалу жолдарына мысал келтіріңдер.
    • Тақтадағы сөйлемдерді оқып, олардың жасалу жолдарын түсіндіріңдер.

  5. 5) Үй тапсырмасы

    • Ережені оқу, жаттау.
    • 142-жаттығу: 1 және 2-тапсырмалар.

  6. 6) Бағалау

    Оқушылардың жұмысы сабақ мақсатына сай критерийлер бойынша бағаланады.

Қорытынды

Бұл сабақта қимыл-сын бағыныңқы сабақтас құрмалас сөйлемнің анықтамасы беріліп, жасалу жолдары мысалдар мен жаттығулар арқылы бекітіледі.