Қазақша рефераттар

Түйінді идея

Мақсаты

Өлеңді түсініп, мәнерлеп оқи отырып, Қасым Аманжоловтың «Туған жер» өлеңінің идеясын анықтау және мазмұнын ашу.

Оқыту нәтижелері

  • Ақынның өмірі мен туған жері туралы мәлімет алады; «Туған жер» өлеңінің тақырыбы мен идеясын ашады.
  • Бірлесіп жұмыс істеу дағдыларын қалыптастырады.
  • Өздері білетін мәліметтермен бөлісуге үйренеді.
  • Туған жерге деген сүйіспеншілігі артады.

Әдіс-тәсілдер мен ресурстар

Әдіс-тәсілдер

  • Жұптық жұмыс
  • Топтық жұмыс
  • Ұжымдық жұмыс

Ресурстар

  • Бейнежазбалар: «Туған жер», «Туған жер» өлеңі
  • Слайд
  • Постер
  • Стикер

Сабақ барысы

1) Психологиялық тренинг

Оқушылар қол ұстасып, шеңбер құрып тұрады, бір-бірімен сәлемдеседі.

Мұғалім:

— Сәлеметсіңдер ме, балалар! Бір-біріміздің қолымызды ұстағанда нені сеземіз?

Оқушылар:

— Жылылықты сеземіз.

Мұғалім:

— Бір-біріңе күлімдеп қараңдаршы, жүздеріңнен нені байқап тұрсыңдар?

Оқушылар:

— Жақсы көңіл күй мен қуанышты байқап тұрмыз.

Барлығы бірге:

Кел, балалар, күлейік,

Көңілденіп жүрейік.

Балдырғанбыз демейік,

Өмір сырын білейік.

Мұғалім қорытындылайды: «Жақсы сөз жанға қуат береді» — бүгінгі жұмыстың да өзегіне айналатын ой.

2) Топтастыру

Оқушылар қиықшаларды алып оқып, жинақтайды. Мақал-мәтелдер арқылы негізгі ұғымдарды топтастырып, ортақ байқағандарын айтады.

3) Бейнежазба қарау

Туған жер туралы бейнежазба көрсетіледі. Көргені бойынша қысқа пікір алмасу ұйымдастырылады.

4) Ассоциация

«Туған жер» сөзіне ассоциация жасау: оқушылар өз ойларын сөздер, тіркестер немесе шағын сурет-символдар арқылы ұсынады.

5) «ҮҮБ» түртіп алу әдісі: Қасым Аманжолов туралы

Оқушылар «Қасым Аманжолов туралы не білеміз?» деген сұраққа жауап беріп, кейін бейнежазба арқылы мәліметтерін толықтырады.

Қысқаша дерек

  • 1911 жылы Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында дүниеге келген.
  • 1955 жылғы 17 қаңтарда Алматыда қайтыс болған.
  • Жастайынан жетім қалып, Семейдегі балалар үйінде тәрбиеленген, сонда бастауыш білім алған.
  • Семейдегі мал дәрігерлік техникумын бітірген.
  • Кейін Орал педагогикалық институтында білім алған.
  • Ұлы Отан соғысына қатысып, Отанын қорғаған жауынгер.

6) Мәтінмен жұмыс: «Туған жер» өлеңі

Оқу форматы

  • Өлеңді жеке мәнерлеп оқу
  • Жұппен оқу: сұрақ–жауап
  • Әр топ бір шумақтан оқып, негізгі ойды анықтау

Шумақтардағы негізгі ой

  1. Кең даланы қанша шарласа да шаршамайтын сезім, туған жерге тартып тұратын күш.
  2. Туған жер — алтын бесік; оның қадірін білмесем, кешірім сұрау.
  3. Мақтаныш пен рухани биіктік.
  4. Туған жердің байлығы мен жомарттығы.

Өлеңді талдау қорытындылары

Тақырыбы

Сүйікті Отан, туған жер туралы.

Идеясы

Туған жерге деген сүйіспеншілік.

Басты тұлғалар

Ақын және туған жер бейнесі.

Жанры

Лирикалық өлең. Лирика — ақынның сезімі, көңіл күйі, қуанышы мен сүйініші, арман-аңсары, өмірге көзқарасы мен ішкі толғанысын сыр қылып шертетін өлең.

Музыкалық байланыс

Қасым Аманжоловтың сазгер екенін еске түсіріп, «Туған жер» өлеңін әнімен тыңдату ұсынылады. Топтастыру кезеңіндегі ойлар осы тұста толықтырылады.

7) Топтық жұмыс

1-топ

Туған жер туралы мақал-мәтелдер айту.

2-топ

Өлеңдегі теңеу сөздерді табу және түсіндіру.

Теңеу дегеніміз

Затты немесе құбылысты екінші затпен не құбылыспен салыстыру арқылы сипаттау тәсілі.

  • «Ұқсайсың жас балаға» — теңеу.
  • «Өзіңдей байтақ едім, кең едім» — теңеу.

3-топ

Туған жер туралы сурет салу.

4-топ

«5 жолды өлең» құрастыру.

Әр топ өз жұмысын презентация түрінде қорғайды.

Өмірмен байланыс: талқылау сұрақтары

  1. Сендердің туған жерлерің қалай аталады?
  2. Туған жерге деген сезімдерің қандай?
  3. Ауылдарыңда (қалаңда) мақтан ететін орындар бар ма?
  4. Саған туған жерің несімен ыстық?

Ой толғау

«Туған жер — топырағым» тақырыбында эссе жазу (автор орындығы әдісі арқылы оқыту).

Түйінді идея

Өлеңнің негізгі түйіні: әр адам өзінің туған жерге деген сүйіспеншілігін білдіріп, туған жердің ыстық та қымбат екенін түсініп, оны аялап, қадіріне жетуге ұмтылады.

«Қасым Аманжолов — ғажап ақын. Ол жазған өлеңдерді сүйіп, қастерлеп оқыңдар!»
Мұқтар Әуезов
«Отанын сүйсе, осы Қасым ағадай сүйсін! Не деген патриот! Бір басына азаматтық, патриоттық, ақындық, композиторлық, домбырашылық өнердің сыйып тұрғанына таң қаласың.»
Қасым Қайсенов

Бағалау және кері байланыс

Бағалау

Әр топтың және әр оқушының үлес қосу деңгейі ескеріліп, топтық әрі жеке бағалау жүргізіледі.

Кері байланыс

Ағаш суретіне стикер жапсыру арқылы оқушылар өз тілектері мен ұсыныстарын қалдырады.

Үй тапсырмасы

  1. «Туған жер» өлеңін жаттап, әнін үйреніп келу.
  2. «Туған ауылым» тақырыбына әңгіме жазу немесе өлең құрастыру.