Жеміс - жидек отырғызу
6-сыныпқа арналған сабақ жоспары
Сабақтың тақырыбы: Жеміс-жидек отырғызу. Бұл сабақта оқушылар күзде отырғызылатын жеміс-жидек дақылдарымен танысып, дұрыс отырғызу технологиясын үйренеді.
Сабақтың мақсаты
- Білімділік: көкөніс шаруашылығы туралы түсінік беру, өсімдіктің өмір ұзақтығы туралы білімді кеңейту.
- Дамытушылық: жұмыс барысында техника мен ережелерді сақтау дағдысын қалыптастыру; күзгі топырақ өңдеу және жеміс өсіру технологиясын түсіндіру.
- Тәрбиелік: танымдық қызығушылықты арттыру, білімді тәжірибеде қолдануға үйрету, қауіпсіздік ережесін сақтауға тәрбиелеу.
Көрнекіліктер
- Күрек
- Тырнауыш
- Айыр
- Шелек
Сабақ кезеңдері
- I. Ұйымдастыру
- II. Үй тапсырмасын тексеру
- III. Жаңа сабақ
- IV. Бекіту
- V. Қорытынды
Үй тапсырмасын тексеру
Тақырып: Орамжапырақты күтіп-баптау ережелері.
Сұрақтар
- Орамжапырақтың 2–3 сортының айырмашылығын айтып беріңдер.
- Қазір жылдың қай мезгілі? Күзде қандай жұмыстар атқарылады?
Жаңа сабақ: жеміс-жидек отырғызу
Бүгінгі мақсат — күзде отырғызылатын жеміс-жидек дақылдарын танып-білу, олардың түрлерін ажырату және отырғызудың негізгі қадамдарын меңгеру.
Жеміс-жидек дақылдарының жіктелуі
Екіге бөлінеді:
- Шырынды
- Қатты
Мысалдар:
- Ағаш, бұта, көпжылдық тропиктік өсімдіктер (банан, ананас)
- Жидек дақылдары (бүлдірген/құлпынай, жүзім)
Жалпы 6 топқа бөлінеді:
- 1 Шекілдеуікті: алма, алмұрт, айва, шетен
- 2 Сүйекті: шие, өрік, шабдалы
- 3 Жидекті: бүлдірген/құлпынай, таңқурай, жүзім, қарақат
- 4 Жаңғақты
- 5 Цитрусты: апельсин, мандарин
- 6 Субтропиктік
Біздің өңірде өсетін дақылдар
Аталған өсімдіктердің барлығы бірдей барлық аймақта өсе бермейді. Көп таралғандары: алма, алмұрт, шие, жүзім, бүлдірген.
Отырғызуға дайындық
- Орынды таңдап, арамшөптен толық тазартыңдар.
- Жер бетін тегістеңдер.
- Тамыз айының соңында жерді жыртып (қопсытып), көң сеуіп, топырақ құнарын арттырыңдар.
Отырғызу уақыты
- Көктемде: бүршік жарғанға дейін.
- Күзде: қыркүйек айының соңы.
Маңызды ереже: көшеттің тамырын құрғатпау керек.
Жеміс ағашын отырғызу технологиясы
-
1) Шұңқырға тыңайтқыш салу
Түбіне көң және құнарлы топырақ салыңдар. Бұл алғашқы кезеңде өсімдіктің қоректенуін жақсартады.
-
2) Тамырды жабу және топырақты нығыздау
Тамырды топырақпен жапқан кезде көшетті сәл сілкіңдер — сонда топырақ тамырға жақсы жабысады.
-
3) Тереңдікті дұрыс сақтау
Көшетті тым терең отырғызуға болмайды: ауа жетпей, тамырдың дамуы баяулауы мүмкін.
-
4) Суару және кейінгі күтім
Отырғызғаннан кейін әр түпке 3–4 шелек су құйылады. 1–2 күннен соң көшетті түзетіп, топырағын қопсытыңдар.
Бекіту сұрақтары
- Бүгін қандай жеміс-жидек түрлерімен таныстық?
- Жеміс-жидектерді отырғызудың негізгі қадамдары қандай?
- Жылдың қай мезгілінде отырғызуға болады?
- Жеміс-жидектің адам ағзасына қандай пайдасы бар?
Қорытынды
Нәтиже
Бұл сабақта ағаш көшетін дұрыс отырғызу жолдарын үйрендіңдер. Алған білімдеріңді өз аулаларыңда тәжірибе жүзінде қолдануға болады.
Қауіпсіздік
Күрек, айыр, тырнауыш сияқты құралдармен жұмыс істегенде қауіпсіздік ережелерін қатаң сақтаңдар: құралды дұрыс ұстау, айналадағы адамдарды ескеру, жұмысты ұқыпты орындау.
Сабақ аяқталды.