Мұның барлығы тілсіз ашынған табиғаттың қаруын асынған адамзатқа іспен қайтарған жауабы
Табиғат пен адам
Ана құрсағынан шыр етіп сәби жарық әлемге келген сәттен-ақ көркі көз тартқан ағаштарды, мөлдір бұлақты, су сыбдырын, айналадағы тіршіліктің үнін, құстардың бұлбұлдай әсем дауысын, нұр төккен күнді естіп-көріп, ерекше күйге бөленеді. Бұл — табиғаттың күйі. Табиғат — жаратылыстың ғажайып туындысы.
Табиғатта болып жатқан сан алуан құбылыстар, кең тынысты аспан әлемі, қызыл-жасылды жеміске толы ағаштар — бәрі де адам баласын таңдандырмай қоймайды. Сондықтан адамның табиғатты жырлауға бейімділігі, онымен сырласуға құмарлығы — табиғаттың адам жанына жақындығының айғағы. Табиғаттың әсем пішіні мен қазынасы көз тойдырмайды, ал оны сөзбен толық жеткізу кейде тілге де ауыр.
Табиғат — шеберліктің бастауы
Табиғаттың шеберлігін түсінген адамзат сән өнерін, суретшілікті, сәулетшілікті, қолөнерді, күйшілік пен талай басқа да қасиеттерді бойына сіңірді. Шын мәнінде, адам көп нәрсені табиғаттан үйренеді және үйрене береді.
Әлемге әйгілі суретші Әбілхан Қастеевтен: «Мұндай өнерді қайдан үйрендіңіз?» — деп сұрағанда, ол:
«Таудың бұлағынан, қойдың құлағынан, апамның киізінен, ешкінің мүйізінен үйрендім», — деген.
Бұл жауап табиғаттың адамға ұстаз екенін айқын көрсетеді.
Қарызымыз — қорғау және қалпына келтіру
Табиғатқа адамзаттың қарызы өлшеусіз. Ол қарыз табиғат тынысын тазартып, аялай білумен ғана емес, қоршаған ортаның көркем келбетін сақтап, жоғалғанын қалпына келтірумен өлшенеді. Егер табиғатты қорғау мәдениетін күшейтсек, әлемнің «жеті кереметі» секілді құндылықтарымызды көбейтіп, ұрпаққа аманат ете алар едік.
Адам әрекеті және табиғаттың жауабы
Дегенмен кейде біз қоршаған ортадан алып қана қоймай, атмосфераны түтінмен ластап, хош иісті гүлдің орнына қоқыс тастап, тіпті «жер-ананың оюлы кілеміндей» көрікті көгін қақ жарып, табиғатқа қиянат жасаймыз. Мұндай әрекеттердің салдары ауыр.
Қазақ «Судың да сұрауы бар» деп бекер айтпаған. Табиғаттың тосын мінезі — адамзатқа ескерту. Мәселен, Индонезияда орын алған алапат цунами (биіктігі шамамен 30 метрге жеткен) аз уақыт ішінде тұтас өңірлерді астан-кестең етті. Бұл — бір ғана мысал.
Әлемде жер сілкінісі, қар көшкіні, тайфун, дауыл, құйын, сел секілді апаттар аз емес. Мұның бәрі — тілсіз табиғаттың адамға ісімен берген жауабы іспетті.
Бірлік болса — береке бар
Табиғатқа жау болмаған адамға табиғат та жау емес. Керісінше, адамгершілігі жоғары қоғам табиғатпен жарасым тауып, жердің кей тұсын жұмақтың бір бақшасындай жайқалта алады. Егер адамзат бір жағадан бас, бір жеңнен қол шығарып, әлемнің әрбір бұрышын көркейтуге жұмылса, бұл — бәрімізге нұр үстіне нұр болар еді.
Табиғатымыз — байлығымыз. Ендеше сол байлықты сақтайық!
Лайым солай болғай.