Қазақша рефераттар

Білгір - топ басшысы

Сабақтың тұжырымдамасы

Бұл сабақ дәстүрлі емес форматта өтеді: интеллектуалды шоу-ойын. Негізгі мақсат — Қазақстан тарихы бойынша оқушылардың білімін жинақтап, таным көкжиегін кеңейту, ізденіске жетелеу және елін сүюге, адамгершілікке, ерлікке тәрбиелеу. Сонымен қатар қазақ халқының мақал-мәтелдері мен даналық сөздерін меңгерту арқылы шешендікке баулу көзделеді.

Білімділік

Қазақстан тарихынан алған білімді жүйелеу, қорытындылау, танымдық белсенділікті арттыру.

Дамытушылық

Қазақ тарихына қызығушылықты күшейту, қосымша дерек іздеуге ынталандыру, жылдам ойлау дағдысын дамыту.

Тәрбиелік

Отансүйгіштікке, жауапкершілікке, адамдыққа, әділ бәсекеге және шешен сөйлеуге тәрбиелеу.

Көрнекілік пен ұстаным

Көрнекілік

Плакатқа жазылған нақыл сөздер мен ұрандар.

«Ел көшін бастау — маған сын, мені қостау — елге сын»

«Білекті бірді жығады, білімді мыңды жығады»

Нәтиже мен бағалау

  • Ойын балдық жүйемен бағаланады: 10 балдан 40 балға дейін.
  • Нәтижесінде екі топтың ішінен ең үздік көшбасшы — «Білгір» (топ басшысы) анықталады.
  • Сабақ соңында белсенді қатысқан оқушылар бағаланады.

Сабақ барысы

  1. 1) Ұйымдастыру

    Оқушылар екі топқа бөлінеді. Сабаққа шақырылған мұғалімдер арасынан әділқазы алқасы құрылады.

  2. 2) Әділқазы алқасы

    Әр кезең бойынша ұпай қою, тәртіп пен уақытты қадағалау.

  3. 3) Ойынды бағалау

    Жауаптың дәлдігі, жылдамдығы, топтық ынтымақтастық және шешендік сапасы ескеріледі.

  4. 4) Қорытынды

    Төрт турдың қорытынды ұпайы жарияланып, шешендік кезеңге қатысатын үздіктер анықталады.

Ойын сатылары

I тур — «Бәйге»: Тарихыңды білесің бе?

Сұрақтарға шапшаң әрі нақты жауап беру.

  1. 1. 1950 ж. Қ. Қасымұлы көтерілісі туралы жазған қай тарихшы 25 жылға сотталды? (Е. Бекмаханов)
  2. 2. 1986 ж. Желтоқсан оқиғасының басталуына қандай жағдай сылтау болды? (Басшы қызметкердің сырттан әкелінуі)
  3. 3. Қазақстанның тұңғыш Конституциясы қашан қабылданды? (1993 ж., 28 қаңтар)
  4. 4. Қазақ ғарышкері Т. Әубәкіров қашан ғарышқа ұшты? (1991 ж., 2 қазан)
  5. 5. Мемлекеттік рәміздер қашан қабылданды? (1992 жыл)
  6. 6. Асанқайғы қай ханның ақылшысы болды? (Жәнібек)
  7. 7. «Ақ тарының атасы» атанған Ш. Берсиев туралы жазған жазушы кім? (Ғ. Мұстафин)
  8. 8. «Қазақ даласының батыры» атағын алған қазақ кім? (Қ. Мұңайтпасов)
  9. 9. Ұлы Отан соғысында қанша қазақстандық Кеңес Одағының Батыры атағын алды? (500)
  10. 10. 1997 жыл қандай жыл болып белгіленді? (Қуғын-сүргін құрбандарын еске алу жылы)
  11. 11. 25 қазан қандай күн? (Республика күні)
  12. 12. Ойылдық Кеңес Одағының Батыры кім? (Н. Оноприенко)
  13. 13. «Қазақстан — 2030» жолдауы қай жылы жарияланды? (1998 жылы)
  14. 14. Тұңғыш Президент сайлауы қашан өтті? (1991 ж., 1 желтоқсан)
  15. 15. Елімізде тың және тыңайған жерлерді игеру қашан басталды? (1954 жылы)
  16. 16. Қазіргі Конституция қашан қабылданды? (1995 ж., 30 тамыз)
  17. 17. 1991 ж. 21 желтоқсанда дүние жүзінде қандай мемлекет өмір сүруін тоқтатты? (КСРО)
  18. 18. «Қазақ тілі» қоғамы қай жылы құрылды? (1989 ж., 22 қыркүйек)

II тур — «Көкпар»: мақал-мәтел тартысы

Екі топ бір-біріне Отан, туған жер туралы мақал-мәтел айтып сайысады. Мақсат — мазмұн тереңдігі мен тіл көркемдігін таныту.

III тур — «Кім тапқыр, кім білгір!»

Мақалдың жартысы айтылады, жасырылған сөз табылып, қазақша және орысша баламасы беріледі.

  1. 1. Ашу бар жерде ақыл тұрмайды. Ақыл — ум.
  2. 2. Атпаз көрген ат таныр, ұстаз көрген хат таныр. Хат — письмо.
  3. 3. Ойламаған ми сасиды, көп тұрған су сасиды. Су — вода.
  4. 4. Ерді намыс өлтіреді, қоянды қамыс өлтіреді. Қоян — заяц.
  5. 5. Кітап — білім бұлағы, білім — өмір шырағы. Білім — знание.
  6. 6. Ағаны көріп іні өсер, апаны көріп сіңлі өсер. Аға — брат, Апа — сестра.
  7. 7. Жалқаудың жаны тәтті, еңбектің наны тәтті. Нан — хлеб.
  8. 8. Шешен сөз бастар, батыр қол бастар. Қол — рука.
  9. 9. Жылы киім тәнді жылытар, жылы сөз жанды жылытар. Сөз — слова.
  10. 10. Ер бір рет өледі, қорқақ мың рет өледі. Мың — тысяча.
  11. 11. Адамды адам еткен — еңбек. Еңбек — труд.
  12. 12. Оқу — инемен құдық қазғандай. Ине — игла.

IV тур — «Даналардан шыққан сөз»: авторын тап

Берілген нақыл сөздің авторын анықтау.

  1. «Күллі адам баласын қор қылатын үш нәрсе бар: әуелі — надандық, екінші — еріншектік, үшінші — залымдық.»

    — Абай

  2. «Өтіріктің балын жалап тірі жүргенше, шындықтың уын ішіп өлген артық.»

    — Б. Момышұлы

  3. «Ешбір дұшпан басынбаған елміз, басымыздан сөзді асырмаған елміз.»

    — Қазыбек би

  4. «Ана тілін ұмытқан адам өз халқын өткенінен де, болашағынан да қол үзеді.»

    — Ғ. Мүсірепов

  5. «Мен — қазақпын, биікпін, байтақ елмін, қайта тудым, өмірге қайта келдім.»

    — Ж. Молдағалиев

  6. «Ойыл деген ойынды, отын тапсаң тойыңды.»

    — Асанқайғы

  7. «Байлық — еритін мұз, бала — артта қалған із.»

    — Төле би

  8. «Оңай деген не? Қиын деген не? Оңай — ақыл айту, қиын — орындау.»

    — Мөңке би

V тур — «Шешендік» (Оратор)

Төрт турдың қорытындысы бойынша ең көп ұпай жинаған екі оқушы финалға шығады. Олар «Тәуелсіздікті нығайту үшін күрес — елге тиген үлес» тақырыбы аясында шешендік сайысқа қатысады.

Бұл кезеңде ойдың нақтылығы, дәлелдің орнықтылығы, тіл мәдениеті және аудиторияны иландыра білу қабілеті бағаланады.

Қорытынды

Барлық кезеңнің ұпайы әділқазы тарапынан қорытындыланып, V тур нәтижесі бойынша топ басшысы — «Білгір» анықталады. Сабақ соңында белсенділік танытып, дәл әрі мазмұнды жауап берген оқушылардың жұмысы бағаланады.