Қазақша рефераттар

Графиктік режімде циклдерді қолдану

Сабақтың барысы

Бұл сабақта цикл операторларын графиктік режімде қолдану арқылы фигураларды көптеп салу және қарапайым қозғалыс эффектілерін жасау тәсілдері қарастырылады.

I. Сергіту сәті: блиц-сұрақтар

  • 1. Графиктік режімде жұмыс істеуге арналған стандартты кітапханалық модуль қалай аталады?

    USES Graph

  • 2. Қайталану саны белгілі болғанда қандай цикл қолданылады?

    for ... do

  • 3. Графиктік режімді қосу командасы қандай?

    InitGraph

  • 4. Мәтіндік режімде жұмыс істеуге арналған стандартты модуль қалай аталады?

    USES Crt

  • 5. Графиктік режімнен шығу командасы қандай?

    CloseGraph

II. Өткен сабақты еске түсіру

Алдыңғы сабақта графиктік примитивтер мен экран баптауларын орындайтын негізгі операторлар қарастырылды:

LINE

Кесінді сызу операторы

CIRCLE

Шеңбер сызу операторы

Rectangle

Тіктөртбұрыш сызу операторы

SetBkColor

Экран фонын орнату

SetColor

Сурет (сызық/контур) түсін өзгерту

III. Жаңа сабақ: циклдер арқылы графика салу

Циклдерді графиктік режімде объектілерді көптеп салу үшін қолдануға болады. Цикл параметрін графикалық операторларда пайдалану арқылы сызық, шеңбер және басқа да көптеген фигураларды кезең-кезеңімен тұрғызамыз. Нәтижесінде біртұтас сурет немесе күрделі объект пайда болады.

Мысал 1: боялған тіктөртбұрышты сызықтар арқылы салу

Бұл тәсілде тіктөртбұрыш бір-бірімен қабаттасқан параллель сызықтар арқылы салынып, тұтас объект құралады. 

for i := 1 to 100 do
  Line(270, 190 + i, 370, 190 + i);

Мысал 2: үшбұрышты цикл көмегімен тұрғызу

Координаталарды әр қадамда симметриялы өзгерту арқылы үшбұрыштың қабат-қабат сызықтарын аламыз. 

for i := 0 to 100 do
  Line(320 - i, 190 + i, 320 + i, 190 + i);

Экранда қарапайым қозғалысты ұйымдастыру алгоритмі

  1. 1 Объектіні ақ түспен саламыз.
  2. 2 Объектіні қара түспен қайта салып, ізін «өшіріп» жібереміз.
  3. 3 Объектіні жаңа координаталарда ақ түспен саламыз.
  4. 4 Бұл әрекетті объект қажетті орнына жеткенше қайталаймыз.

Мысал 3: тіктөртбұрышты экран бойымен қозғалту

for i := 1 to 600 do
begin
  SetColor(15);
  Rectangle(i, 200, i + 50, 250);
  Delay(1000);

  SetColor(0);
  Rectangle(i, 200, i + 50, 250);
end;

Delay(x) командасы программаның жұмысын x миллисекундқа кідірту үшін қолданылады. Бұл команда Crt модулінде орналасады, сондықтан сипаттау бөлімінде Uses Crt деп қосуды ұмытпаңыз.

IV. Компьютермен жұмыс: практикалық тапсырмалар

Төмендегі тапсырмаларды орындау барысында циклдерді пайдаланып графикалық объектілерді салу және қозғалыс эффектісін ұйымдастыру дағдылары бекітіледі.

1) Кемпірқосақ

Экранда кемпірқосақтың суретін салыңыз.

2) Бес түрлі үшбұрыш

Циклдің көмегімен әртүрлі түске боялған бес үшбұрыштың суретін салыңыз.

3) Қозғалатын шеңбер

Шеңберді экран бойымен қозғалта алатын бағдарлама жазыңыз.

4) Машина қозғалысы

Экранда машинаның қозғалысын модельдеңіз.

V. Тапсырма нәтижесі

Әр оқушы өз бағдарламасын қорғайды: орындалу логикасын түсіндіреді, нәтижесін көрсетеді және қиындықтарға тоқталады.

VI. Сабақты бекіту

Әр оқушыға семантикалық карта ұсынылады. Жауаптар тақтадағы үлгімен салыстырылып, бірлескен түрде тексеріледі.

VII. Үй тапсырмасы

1) Үй макеті

Үйдің суретін салыңыз. Циклдің көмегімен есік, терезе және құбыр элементтерін әртүрлі түске бояңыз.

2) Қанат қағатын құс

Қолданушының қатысуынсыз қанатын бірнеше рет қағатын құстың анимациясын экранға шығаратын бағдарлама жазыңыз.

VIII. Қорытынды және бағалау

Бұл сабақтың ерекшелігі — оқушылардың шығармашылықпен жұмыс жасап, белсенді қатысуы. Олар проблемаларды бірге талдап, шешу жолдарын іздейді, өз жұмыстарын дәлелдеп қорғайды.