Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы Жүрек жылуы
Мақсаты
- 1 Қайырымдылық, мейірімділік, түсіністік және сыйластық қасиеттерінің адами қарым-қатынастағы маңызын түсіндіру.
- 2 Қоршаған ортаға шын ниетпен жақсылық жасау, қамқорлық көрсету дағдыларын дамыту және жетілдіру.
- 3 Үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсетуге, жомарттық пен адамгершілікке тәрбиелеу.
Шаттық шеңбері
Балалар ортаға шығып, шеңбер құрады. Мұғалім амандасып, көңіл-күй сұрайды да, сабақтың сәтті өтуі үшін бір-біріне шын жүректен тілек айтуға шақырады. Тілек айту кезінде жүрек бейнесі қолда ұсталып, оның мағынасы түсіндіріледі: «Тілегімді шын жүрегімнен айтып тұрмын».
«Жүрек жылуы» өлеңі
Жан-жағына нұр шашып,
Арайлап жарқын таң атса,
Жер бетінде жайқалып,
Көгеріп өссе көк майса —
Жүрегім жыли бастайды.
Мәтінмен жұмыс
Тақырыпқа байланысты В. Осееваның «Жай ғана әжей» әңгімесі оқылады. Оқушылар тыңдап болған соң, талқылау сұрақтары арқылы негізгі ой анықталады.
Талқылау сұрақтары
- Әңгіме не туралы?
- Осындай жағдайға кезігуің мүмкін бе?
- Бұл оқиғадан қандай сабақ алдың?
- Абзал мен Айнұрдың ой-пікіріне қандай баға берер едің?
Жағдаяттарды талдау
Тақтада берілген жағдаяттарды топ болып талдап, ең дұрыс әрі мейірімді шешім ұсыну ұсынылады.
Жағдаят 1
Құшақтап газет-журнал көтеріп келе жатқан пошташыны кездестірдің.
Ойлан: қалай көмектесуге болады?
Жағдаят 2
Ролик тебуге шықтың, ал досыңның ролигі жоқ.
Ойлан: достық пен бөлісудің үлгісін көрсет.
Жағдаят 3
Анаң ас әзірлеп жатыр, ал інің мазасызданды.
Ойлан: үйдегі қамқорлық қандай болады?
Оқып үйренейік: «Қайырымдылық» (М. Сүндетов)
- Басты кейіпкер
- Оқушы Мұхтар
- Кейіпкерлер
- Мұхтардың анасы, сотқар балалар, күшік
Әңгіме оқылып болғаннан кейін, оқушыларға қайырымдылықтың мәнін ашатын сұрақтар қойылады.
Сұрақтар
- Неліктен Мұхтардың анасы оған риза болды?
- Сен қайырымды іс жасаған кезің болды ма? Сол сәтте өзіңді қалай сезіндің?
Дәптермен жұмыс
Оқушылар дәптерлерін ашып, бүгінгі күнді, сынып жұмысын, тақырыпты, әңгіменің атауы мен авторын жазады.
Жазылым үлгісі
Сынып жұмысы
«Жүрек жылуы»
М. Сүндетов — «Қайырымдылық»
Басты кейіпкер: оқушы Мұхтар
Кейіпкерлері: Мұхтардың анасы, сотқар балалар, күшік
Дәйексөз
«Табиғаттағы барлық жылу — күннен,
Өмірдегі барлық жылу — адамнан.»
М. М. Пришвин
Сергіту сәті
Балалар орындарынан тұрып, қысқа қимыл-қозғалыс жаттығуын орындайды.
Қимылдар
- Ормандағы аюдай қорбаңдап жүру.
- Қолды екі жаққа созып, молшылықты көрсету.
- Құлпынай тергендей қимыл жасау.
- Тергенді қалтаға салғандай көрсету.
Жаңа ақпарат
- Адам өзін және өзгені жақсы көргенде, өмірі қуаныш пен шаттыққа, махаббат пен бақытқа толы болады.
- Мейірімді адам өзгеге, туған-туысқа және табиғатқа жанашырлық танытып, қамқорлық көрсетуге әрдайым дайын тұрады.
Тапсырма: суреттер бойынша ой бөлісу
Оқушылар суреттерге қарап, талға, мысыққа, қарт кісіге және сырқат жанға қандай жақсылық жасауға болатынын айтады.
Талға қамқорлық
Тал майысып, сынғалы тұрса, сынатын бұтағын байлап бекіту, су құю, күтіп-баптау арқылы көмектесуге болады.
Мысыққа мейірім
Мысыққа сүт беріп, тамақтандырып, жылы қарым-қатынас таныту — мейірімділіктің қарапайым көрінісі.
Қарт кісіге құрмет
Ауыр сөмкесін көтерісу, жол беру, ізет білдіру арқылы сыйластық пен қайырымдылық көрсетуге болады.
Сырқат жанға жанашырлық
Ем қабылдауына көмектесу, хал-жағдайын сұрап көңіл бөлу, жақындарының жанында болуы — адамға күш береді әрі сауығуға жігерлендіреді.
Жүректен жүрекке
Оқушылар шеңберге тұрып, ортақ тілекті айтады: «Туған күніңізбен, Сара Алпысқызы!»
Қайырымды жандар айнала,
Шеңберге келсін жайлана.
Жалықпастан қайта біз,
Махаббат сөзін айтамыз.
Сүйеміз барлық ананы,
Жүрегім оттай жанады.
Бақыттымыз осы біз,
Қасымызда досымыз.
Қорытынды
Сабақ соңында оқушылар бүгінгі ой-түйіндерін айтып, қайырымдылық пен мейірімділіктің күнделікті өмірде көрінетін қарапайым әрекеттерден басталатынын түсінеді. Сабақ қоштасумен аяқталады.