Алғашқы кезде тек жоғарғы оқу орындарының еншісінде болған дінтану ғылымы, бүгінде орта мектептердің бағдарламасына енді
Кембридж және дінтанудың академиялық бастау көздері
Кембридж университеті — Еуропадағы ірі ғылыми орталықтардың бірі әрі ең көне университеттердің қатарында. Ол 1209 жылы Ұлыбританиядағы Кембридж қаласында, Лондоннан шамамен 80 км солтүстікте құрылған.
XIII ғасырдағы 4 факультет
XIII ғасырдың өзінде Кембридж университетінде төрт негізгі факультет болған:
-
Гуманитарлық ғылымдар
Классикалық білім беру дәстүрі.
-
Заң ғылымы
Қоғамдық тәртіп пен құқықтық жүйе негіздері.
-
Теология (дінтану)
Дін мәселелерін жүйелі зерттеу өрісі.
-
Медицина
Ғылыми тәжірибе мен емдеу мәдениеті.
Ғылым тарихындағы орны
XVII ғасырда Кембридж университеті ірі ғылыми орталыққа айналды. 1669–1702 жылдары Исаак Ньютон осы университетте профессор болды.
1837 жылы Чарльз Дарвин Кембридж университетінде магистр дәрежесін алған.
Университеттің ерекше қыры — бүгінге дейін ортағасырлық құрылымын сақтауы. Университетті жоғары білікті қызметкерлер ішінен тағайындалатын канцлер басқарады.
QS World University Rankings сияқты әлемдік рейтингтер Кембриджді жыл сайын ең үздік жоғары оқу орындарының бірі ретінде атап өтеді.
Қазақстандағы дінтану: қалыптасуы және оқытылуы
Қазақстанда дінтанушы мамандарды даярлау 1999 жылдан бері жолға қойылды. Алғашқы кезеңде дінтану тек жоғары оқу орындарының аясында дамыса, кейіннен мектеп деңгейіне де енгізіле бастады.
2011 жылдан бастап бұл пән міндетті факультативтік курс ретінде оқытылды. Дінтанулық білім берудің институционалдық тарихы 1992 жылы Қ. А. Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінде «Дін және еркін ойлау» мамандығы ашылған кезеңнен бастау алады.
Маман даярлайтын жоғары оқу орындары
Қазақстанда дінтану және теология бағыттары бойынша мамандарды негізінен төмендегі университеттер даярлайды:
-
Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті (Алматы)
-
Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті (Астана)
-
Е. А. Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университеті (Қарағанды)
-
Қ. А. Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті (Түркістан)
-
Нұр-Мүбәрак Египет ислам мәдениеті университеті (Алматы)
ҚазҰУ-дегі бейіндік бағыттар
Қазіргі таңда республика бойынша жетекші университеттердің бірі — әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті. Бұл оқу орнында дінтану мамандарын даярлау бірнеше бейіндік бағыт бойынша жүзеге асады:
Дінтану пәнінің оқытушысы
Білім беру ұйымдары үшін әдістемелік және академиялық даярлық.
Ислам теологиясы бойынша сарапшы
Діни мәтіндер мен дәстүрді ғылыми тұрғыда талдау.
Христиан теологиясы бойынша сарапшы
Тарихи-теологиялық мектептер мен бағыттарды салыстырмалы қарастыру.
Жаңа діни ағымдар бойынша сарапшы
Қазіргі діни үдерістерді талдау және тәуекелдерді бағалау.
Мемлекеттік-конфессиялық қатынастар бойынша сарапшы
Дін саласындағы саясат, құқықтық реттеу және қоғамдық диалог.
ҚазҰУ-де дінтану магистранттары да екі бағытта даярланады: қолданбалы салаға бағытталған бейіндік траектория және жоғары оқу орындарына оқытушылық пен ғылымға бағдарланған ғылыми-педагогикалық траектория.
Автор туралы мәлімет
Болатханова Ақбөпе — әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Философия және саясаттану факультеті, Дінтану мамандығының 4-курс студенті.
Мұқан Нұрзат — доцент.