Оқушыларға сұрақ қою арқылы жаңа сабаққа бағытталу
Мақсаты
- Тіктөртбұрыштың ауданын және периметрін таба білу.
- Ауданды табудың жалпы тәсілдерімен танысу.
Міндеттері
- Әр оқушының шығармашылық қабілетін дамыту және белсенділігін арттыру.
- Есеп шығару арқылы шығармашылыққа баулу.
- Алған білімді күнделікті өмірде қолдануға дағдыландыру.
Күтілетін нәтижелер
Түсіну
Аудан ұғымын, теңшамалы және теңқұрамды фигуралардың мағынасын ажырата алады.
Қолдану
Тіктөртбұрыштың ауданын және периметрін есептеп, нәтижені тұрмыстық жағдайларда қолданады.
Кіріспе (5 минут)
Сабақ ұйымдастыру кезеңінен басталады: оқушылармен амандасу, көңіл күйін және сабаққа дайындығын тексеру.
Үй тапсырмасы қысқаша тексеріліп, жаңа тақырыпқа назар аударылады.
Тұсаукесер: қызығушылықты ояту (10 минут)
Сыныпта жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру үшін «мақтау, алғыс айту, ризашылық білдіру» тақырыбында шағын әңгіме жүргізіледі.
Сұрақтар
- Қандай алғыс, мақтау, ризашылық сөздерін білесіңдер?
- Осы сөздердің қайсысын жиірек естисің?
- Оларды кімдерден естисің?
- Екі есе жиі есту үшін не істеуге болады?
Негізгі бөлім: ой қозғау және мағынаны тану (20 минут)
Фигуралардың ауданы ұғымын біз күнделікті өмірде жиі қолданамыз: мысалы, сынып бөлмесінің ауданы, саяжайға бөлінген жердің ауданы және басқа да көптеген жағдайлар.
Негізгі идея
Кесінді ұзындығын салыстырғанда «тең ұзындық — тең кесінді» дейміз. Бұрыштарға да осыған ұқсас қағида қолданылады. Ал ауданды өлшеуде бұл қасиет әрдайым орындала бермейді: әртүрлі, ұқсас емес фигуралардың аудандары бірдей болуы мүмкін.
Теңшамалы фигуралар
Аудандары тең, бірақ пішіндері әртүрлі фигуралар теңшамалы фигуралар деп аталады.
Теңқұрамды фигуралар
Егер екі фигураны өзара тең бөліктерге бөліп, бөліктерін сәйкестендіруге болса, онда олар теңқұрамды деп аталады.
Аудан туралы аксиомалар
- 1 Тең фигуралардың аудандары тең.
- 2 Егер фигура қандай да бір сызықпен екі бөлікке бөлінсе, онда бастапқы фигураның ауданы осы бөліктер аудандарының қосындысына тең.
- 3 Қабырғасы 1 өлшем бірлігіне тең квадраттың ауданы 1-ге тең.
Бұл аксиомалар аудан ұғымының көрнекі түсінігін нақтылайды және ауданды өлшеудің негізін қалайды.
Аксиомалардан шығатын салдарлар
- Егер бір фигура екінші фигураның бөлігі болса, онда бірінші фигураның ауданы екіншісінің ауданынан кіші болады.
- Теңқұрамды фигуралардың аудандары тең болады.
Бекіту: тапсырмалар жүйесі
1) Оқулықпен жұмыс
«Алғырлық кілті» бөлімі бойынша: №319 есеп (А деңгейі).
2) Кесте толтыру
Берілген өлшемдер бойынша периметр мен ауданды есептеп, кестеге енгізу.
3) «Біліктілік шыңы»
Қиындығы жоғарырақ 3 есеп шығару.
4) «Шығармашылық саты»
Тақырыпты өмірмен байланыстыратын шағын шығармашылық тапсырма орындау.
Рефлексия
Өзін-өзі тексеру сұрақтары
- Тіктөртбұрыш дегеніміз не? Оның қандай қасиеттері бар?
- Периметрдің формуласы қандай?
- Ауданның формуласы қандай?