Оқушылар үшін оқу нәтижелері
Сабақ туралы жалпы мәлімет
Пән
Дүние жүзі тарихы (7-сынып)
Тақырып
§14. XI–XV ғасырлардағы Англия
Сабақ түрі
Аралас сабақ
Әдіс-тәсілдер
- Өзара белсенділікті арттыру
- СТО стратегиялары
- Блум таксономиясы
- ЖИГСО, кластер
- «Сұрақты ұстап ал»
- ПОПС (ҰСМҚ)
Негізгі мазмұн өзегі
Нормандардың Англияны жаулап алуы, бір орталықтанған мемлекет құрудың алғышарттары мен мақсаттары, парламенттің қалыптасуы, сондай-ақ Уот Тайлер басқарған шаруалар көтерілісі және Қызыл мен Ақ раушандар соғысы (1455–1485) тақырыптары қарастырылады.
Мақсаттар мен күтілетін нәтижелер
Сабақ мақсаттары
- Нормандардың Англияны жаулап алуын және бір орталықтанған мемлекеттің күшеюін түсіндіру.
- Уот Тайлер басқарған шаруалар көтерілісінің себептері мен салдарын талдау.
- Оқушылардың өздігінен оқу, салыстыру, қорытынды жасау дағдыларын дамыту.
- Ынтымақтастық пен адамгершілікке негізделген ортада бірлескен жұмыс жүргізу.
Оқу нәтижелері
- XI–XV ғасырлардағы Англия тарихын тереңірек меңгереді.
- Билеушілердің тақ үшін күресінің нәтижелерін саралайды.
- Басқару жүйесінің ерекшеліктерін ашады және дәлелді қорытынды жасайды.
- СТО тәсілдері арқылы өзін-өзі реттеу дағдысын дамытады; топта жұмыс істеп, сенімділігі артады.
Сабақ құрылымы (Блум таксономиясы бойынша)
1) Ұйымдастыру кезеңі
Мақсаты — оқушылардың көңіл күйін реттеп, ынтасын ояту арқылы психологиялық жағымды ахуал қалыптастыру.
Мұғалімнің әрекеті
- Оқушыларды топтарға бөледі.
- Бағалау парағын (бақылаушыға арналған) үлестіреді.
- Кезектескен топ басшысын сайлатады.
- Топ мүшелерінің рөлдерін еске салады.
Оқушының әрекеті
- «Бағдаршам» түстері бойынша топқа бөлінеді: қызыл — №1, сары — №2, жасыл — №3.
- Көшбасшы міндеттердің орындалуын бақылап, соңында бағалайды.
2) Білу: қызығушылықты ояту
Мақсаты — жаңа тақырыпқа өтуге негіз болатын білімді еске түсіру және бастапқы түсініктерді белсендіру.
Тапсырма форматы
- «Миға шабуыл» (топтық жұмыс)
- ПОПС (ҰСМҚ) құрылымымен жауап: Ұстаным → Себеп → Мысал → Қорытынды
1-топ тапсырмасы
XI ғасырдағы Франциядағы феодалдық бытыраңқылықтың ерекшеліктері.
Жауап үлгісі (ПОПС)
- Ұстаным: Феодалдық иеліктердің корольге бағынбауы негізгі ерекшелік болды.
- Себеп: Графтар мен ірі жер иелері іс жүзінде король билігін мойындамады.
- Мысал: Тұйық табиғи шаруашылық пен саяси бытыраңқылық күшейді.
- Қорытынды: Бытыраңқылық мемлекетті әлсіретті.
Формативті бағалау: мадақтау, «смайлик» белгісін дәптерге жапсыру.
2-топ тапсырмасы
XII ғасырдағы Франция корольдерінің иелікті ұлғайту жолдары.
Нақтылаушы сұрақтар
- Король өз иелігін кеңейту үшін қандай тәсілдерді пайдаланды?
- Тиімді үйлену арқылы жер қосу
- Антын бұзған бағыныштылардың жерін тартып алу
- Мұрагерсіз мырзалардың жерін қосып алу
3-топ тапсырмасы
XIV ғасыр басы – XV ғасырдағы Франциядағы сословиелік монархия және орталықтану.
Қорытынды түйін
XIV ғасырдың басы – XV ғасырда Францияда сословиелік монархия нығайып, орталықтанған мемлекет қалыптасты. Король мемлекетті өзіне тәуелді шенеуніктер арқылы басқарды. Әлеуметтік топтардың ең жоғарғы билеушісі король болды, мемлекеттік істердің басым бөлігі оның шешімімен жүргізілді. XV ғасырдың аяғында Францияны бір орталыққа біріктіру үдерісі аяқталды.
3) Білу: үй тапсырмасын тексеру
«Сұрақты ұстап ал» әдісі: мұғалім доп лақтырады, допты ұстаған оқушы сұраққа жауап береді.
Сұрақтар
- Жүз жылдық соғыс қай елдердің арасында болды? (Англия мен Франция)
- Қай жылдары болды? (1337–1453 жж.)
- Франция неліктен иеліктерін қайтарып алуға ұмтылды? (бірігіп, бір елге айналу үшін)
- Соғыстың ауыртпалығы кімдерге түсті?
- Шаруалардың наразылығы неге ұласты? (көтеріліске)
- Нәтижесі қандай болды? (Өкімет жеңді, бірақ салықты көбейтуден қауіптенді)
Өзара тексеру
«Кезектескен интервью» тәсілімен оқушылар кескін картаны бір-біріне тексертіп, бағалау парағына белгі қояды (Франция тақырыбы бойынша шартты белгілермен тарихи оқиғаларды түсіру).
Қорытындылау (өткен тақырып)
XI, XII, XIV–XV ғасырлардағы Францияның даму ерекшеліктерін салыстырып, король билігінің нығаюына алып келген жағдайларды талдадық. Жүз жылдық соғыста Англия мен Франция арасындағы жер үшін күрестің нәтижелерін айқындадық. Шаруалар көтерілісі жеңіліске ұшыраса да, салықты көбейту саясатының тежелгенін қарастырдық. Осы арқылы бүгінгі жаңа тақырыпқа — ортағасырлық Англия тарихына — логикалық түрде өтеміз.
Түсіну: жаңа сабақ (XI–XV ғасырлардағы Англия)
Сабаққа кіріспе
- Сабақ мақсатымен таныстыру.
- Табыс критерийлерін оқушылармен бірлесе белгілеу.
- Бағалау критерийлерін ескерту.
ЖИГСО арқылы мәтінмен жұмыс
Оқушылар 1, 2, 3 сандары арқылы тақырыпшаларға бөлініп, алдымен өз бөлігін меңгереді, кейін бастапқы тобына оралып, кластер арқылы түсіндіреді.
1-топ
Нормандардың Англияны жаулап алуы; орталық биліктің күшеюі.
2-топ
Орталықтанған мемлекеттің күшеюі; парламенттің құрылуы.
3-топ
Уот Тайлер көтерілісі; Қызыл және Ақ раушандар соғысы (1455–1485).
Қолдану: білімді бекіту және дәлелдеу
Деңгейлік сұрақтар
Мақсаты — негізгі түйінді нақтылау, дәлелді жауап құрастыру және алған білімді қолдану.
- Вильгельм кім?
- Вильгельмге қандай ат берілді?
- 1066 ж. Нормандия герцогі Вильгельмнің Англияны басып алуына түрткі болған жағдайды ата.
- Лондон қаласын картадан көрсет.
- Нормандар Англияны жаулап алғаннан кейін король билігі неліктен күшейді?