Негіздердің алынуы
Сабақ тақырыбы
Қышқылдардың жіктелуі, алынуы және химиялық қасиеттері.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Оқушыларға қышқылдар және олардың физикалық қасиеттері туралы мағлұмат беру, жаңа ұғымдармен (қышқыл, индикатор) таныстыру. Қышқыл қалдығының валенттігін анықтау, формула құрастыру тәсілін және қышқылдарды алу жолдарын түсіндіру.
Дамытушылық
Қышқылдардың формуласын дұрыс жаза білу дағдысын қалыптастыру және қышқылдармен жұмыс істеу кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтау мәдениетін дамыту. Химиялық тәжірибе жүргізу іскерліктерін жетілдіру.
Тәрбиелік
Алған білімін өмірде қолдана білуге, ойды анық әрі нақты жеткізуге, ұқыптылық пен жауапкершілікке тәрбиелеу.
Көрнекі құралдар
- Интерактивті тақта
- Сызбанұсқалар
- Реактивтер: қышқылдар, индикаторлар және басқа материалдар
- Химиялық ыдыстар
- Кеспе қағаздар
Өткізу форматы
Сабақ типі: жаңа білімді меңгеру.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу
- Оқушыларды түгендеу
- Назарын сабаққа аудару
II. Үй тапсырмасын тексеру
§ 46. Негіздердің жіктелуі, алынуы және қасиеттері.
«Кім жылдам?» сұрақтары
- Негіздердің құрамы мен анықтамасы қандай?
- Негіздер қалай жіктеледі?
- Негіздердің құрылымдық формуласы қалай жазылады?
- Негіздер қалай алынады?
- Негіздердің физикалық қасиеттері қандай?
- Негіздердің химиялық қасиеттерін атаңыз.
Өмірмен байланыстыру
Табиғатта кездесетін алма, лимон, шұбат, қымыздың дәмі қандай?
Қолдану
Сұйылтылған сірке қышқылы қайда қолданылады?
Жаңа сабақты түсіндіру
Жоспар
- Қышқылдың құрамы
- Қышқыл ұғымы және анықтамасы
- Құрамындағы сутек атомдарының санына қарай жіктеу
- Құрамында оттек атомының болуына/болмауына қарай жіктеу
- Табиғаттағы қышқылдар
- Физикалық қасиеттері
- Қауіпсіздік техникасы (қышқылмен жұмыс істеу ережелері)
- Қышқылдардың индикаторларға әсері
- Қышқылдарды алу тәсілдері
- Бекіту бөлімі
Негізгі ұғым
Қышқылдар — құрамында металл атомдарымен орын алмастыруға бейім сутек атомдары және қышқыл қалдығынан тұратын күрделі заттар.
Кілт сөздер
Есте сақтаңыз
Қышқылдарды жіктеуде негізгі өлшемдердің бірі — құрамында оттектің бар-жоғы.
Қышқылдардың жіктелуі
Оттексіз қышқылдар
Құрамында оттек атомы болмайтын қышқылдар:
Оттекті қышқылдар
Құрамында оттек атомы болатын қышқылдар:
Қышқылдарды алу тәсілдері
Негізгі тәсіл
Бейметалл оксидтері сумен әрекеттескенде оттекті қышқылдар түзіледі.
Ескерту
Бұл бөлімде реакция теңдеулерін нақты мысалдармен толықтыруға болады (сынып деңгейіне қарай).
Бекіту бөлімі
Жылдам тексеру
- Қышқыл дегеніміз не?
- Қышқылдар оттектің бар-жоғына қарай қалай жіктеледі?
- Оттекті қышқылдарды алудың бір тәсілін атаңыз.
Практикалық екпін
Қышқылдармен жұмыс барысында қауіпсіздік техникасын сақтау және индикаторлардың қышқыл ортада өзгерісін бақылау сабақтың маңызды бөлігі болып табылады.