Оқушылардың тіл белсенділігін, жазу мәдениетін дамыту. Сабақты қорыту
Сабақтың тақырыбы
Күрес. Реттік сан есімнің жасалуы.
Білімділік
- Ұлттық ойын туралы мәлімет беру.
- Оқу техникасын жетілдіру, аударма жұмыстарына назар аударту.
- Жүйелі сөйлеуге және тақырыпты ретімен баяндауға үйрету.
Дамытушылық
- Жазбаша тапсырмалар арқылы ойлау қабілетін дамыту.
- Тіл белсенділігін және жазу мәдениетін жетілдіру.
- Есте сақтау қабілетін дамыту, сөздік қорды байыту.
Тәрбиелік
- Тазалыққа және ұқыптылыққа баулу.
Әдіс-тәсілдер
Түсіндіру, сұрақ-жауап, әңгімелесу, тіл дамыту.
Көрнекілік және байланыс
- Көрнекілік: кітап, суреттер, грамматикалық кесте.
- Пәнаралық байланыс: орыс тілі, қазақ әдебиеті.
Сабақтың барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу.
- Сынып оқушыларын түгендеу, келмеу себебін анықтау.
- Оқушылардың назарын сабаққа аудару, психологиялық дайындық жасау.
II. Өткен сабақты қайталау және пысықтау
А) Мәтінді мазмұндау
Ұлттық спорт түрлеріне берілген мәтінді мазмұндау.
Ә) Сөздік диктант
III. Жаңа түсінікті қалыптастыру
1) Қызығушылықты ояту
Интербелсенді тақтадан қазақша күрес туралы бейнекөрініс көрсету.
2) Топқа бөлу және мәтінмен жұмыс
Сынып 3 топқа түстер арқылы бөлінеді: сары, қызыл, ақ. Әр топқа шағын мәтін үлестіріледі. Тапсырма: мәтінді оқу, түсіну және негізгі ойды анықтау.
Кіріспе мәтін
Қазақстанда күрестің қазақша күрес, грек-рим күресі, еркін күрес, дзю-до және самбо сияқты жекпе-жек түрлері кең тараған. 1928 жылы қазақша күрестің бірыңғай ережесі қабылданып, ол 1938 жылы республикалық спорттық жарыстардың бағдарламасына енгізілді.
Сары топ: Грек-рим күресі
Грек-рим күресі (классикалық күрес) — қол және тұтас дене қимылына негізделген спорттық күрес түрі. Бұл күресте қарсыласты белден төмен ұстауға, аяқтан шалуға және өзге де ұқсас әдістерге тыйым салынады. Мақсаты — қарсыласының жауырынын жерге тигізу немесе тәсілдерді шебер қолдана отырып, ұпай саны бойынша жеңу.
Қазақ халқынан шыққан олимпиада чемпиондары мен жүлдегерлерінің арасында Қажымұқан Мұңайтпасов, Шәміл Серіков, Жақсылық Үшкемпіров, Дәулет Тұрлыханов, Бақтияр Байсейітов, Нұрбақыт Теңізбаев сияқты спортшылардың есімдері көпшілікке белгілі.
Ақ топ: Дзю-до
Дзю-до (жапонша дзю — «жұмсақ», до — «жол») XIX ғасырдың аяғында Жапонияда джиу-джицу күресі негізінде пайда болған. 1956 жылдан бастап дүниежүзілік чемпионаттар өткізіле бастады. Дзю-дошылар арнайы кілем — татами үстінде күреседі. Киімі: кимоно, белбеу және шалбар.
Ереже бойынша қылқындыруға және қолды бұрауға болады. Жаңадан қатысушылар ақ белбеу, ал жоғары разрядтағы спортшылар қара белбеу тағады. 1995 жылдан бері Алматы қаласында Ораз Жандосов атындағы халықаралық турнир өткізіліп келеді.
Қызыл топ: Самбо
Самбо (орысша «самозащита без оружия» — «қарусыз қорғану» сөз тіркесінің қысқартылған түрі). Бұл күрес түрін қазақ, грузин, татар, әзірбайжан халықтарының ұлттық күрестеріндегі айла-тәсілдер негізінде маман Аркадий Харлампиев 1938 жылы жүйелеген.
Самбоның спорттық және әскери түрі бар. Самбодан КСРО біріншілігі 1939 жылдан бастап өткізілді, ал Еуропа чемпионаты 1972 жылдан бері ұйымдастырылады. Асхат Шахаров — әлемнің үш дүркін чемпионы, Қанат Байшолақов, Бауыржан Садықанов, Асқар Шайхиев — әлем чемпиондары.
3) Грамматиканы пысықтау
Реттік сан есімнің жасалуын бекіту мақсатында деңгейлік тапсырмалар орындалады.
IV. Жаңа сабақты бекіту
Тапсырма
Мәтіннен сан есімдерді теріп жазып, оларды сөзбен беріңіз.
V. Сабақты қорытындылау
- 1 Қазақстанда күрестің қандай түрлері жақсы дамыған?
- 2 Қай күрес түрін классикалық деп санайды?
- 3 Қай жылы қазақша күрестің бірыңғай ережесі қабылданды?
- 4 Грек-рим күресінде қандай әдістерді қолдануға болмайды?
- 5 Дзю-до күресі қай күрес түрінің негізінде қалыптасқан?
- 6 Дзю-до күресінде қандай киім киеді?
- 7 Самбо күресін кім жүйелеп құрған?
- 8 Самбодан қандай спортшылардың есімдері есіңізде қалды?
VI. Үй тапсырмасы
Топтық тапсырма: берілген мәтіндерді әңгімелеу.
VII. Бағалау
Оқушылардың белсенділігі, жауаптарының толықтығы және жазба жұмыстарының сапасы бойынша бағалау жүргізіледі. Қажет болған жағдайда сабақ жоспарының толық нұсқасы қосымша қарастырылады.