Маңғыстау облысы, Түпқараған ауданы, Ақшұқыр ауылыІІ санатты Мектепке дейінгі даярлық тобы оқытушысы Өтегенова Әйгерім Жаналықызы Логопедияның басты құралы - жаңылтпаш Логопедияның басты құралы - бұл жаңылтпаш

Маңғыстау облысы, Түпқараған ауданы, Ақшұқыр ауылы
ІІ санатты Мектепке дейінгі даярлық тобы оқытушысы
Өтегенова Әйгерім Жаналықызы

Логопедияның басты құралы - жаңылтпаш
Логопедияның басты құралы – бұл жаңылтпаш. Қазақта тілді жаттықтыруға, тәлім - тәрбие беруге бағытталған, сонымен қатар, баяу айтылса мәнсіз, шапшаң, жылдам айтылса, қызығырақ болып келетін түрлі тақырып пен түрліше мағынадағы жаңылтпаш типтері көп. Белгілі бір үлгі тұтарлық адамның шығарған жаңылтпашы мағыналы болғандықтан, халықтың ой елегінен өткізіліп, еш өзгеріссіз ұмытылмай сақталып, ауыздан - ауызға таралып, жатталып отырған. Бұл - бала тілінің кемістігін түзеп, дамыту мақсатында қазақтың ойлап тапқан тиімді әдістерінің бірі саналады. Сондықтан, мұның қолдану аясы кеңей түседі.

Алғашында балаға әріптердің дұрыс оқылу нұсқасын меңгертуде, оған ұрысып немесе жекіп, көк айыл боп ұрып, айтқызудан ересектер еш нәрсенің байыбына бара алмайды, керісінше, үдете түседі. Яғни, бала бұдан қатты қорқып, қобалжудан сөздерді мүлде шатастыруы да мүмкін. Соны болдырмаудың жолы, тілі қайсыбір әріпке тез бұрмалауын жетілдіретін әдіс – бұл, әрине, жаңылтпаш. Қазақта мақал - мәтел, нақыл, өнеге сөздер секілді орын толтырарлық құрал іспетті. Жаңылтпаш жаңылдыру үшін құрылмаған, керісінше, мағынасын терең ұғынып, жаттанды түрде жылдам әрі жаңылыспай айту үшін құрылған қызықты жаттықтыру амалы. Сондай - ақ, і - ы, ш - с, к - қ, н - ң, р - л сияқты түрлі әріптер әр сөзде қайталанып келуі, тілді соған дағдыландыруға септігін тигізбей қоймас.

Егер де, бала осылайша жаңылтпашты дұрыс әрі толық меңгеріп, тіл жаттықса, онда есейе келе, бұл оқушы тілі анық әрі таза, ешқандай кедергі, қиындықсыз айтылып, тыңдаушыларға дыбыс не дауыс жақсы деңгейде естіледі. Яғни, осы әдістің нәтижесі болғаны. Сол сияқты жаңылыспау, тез сөйлеуге әбден дағдыланып, машықтанады. Міне, жаңылтпаштың осы сияқты әріпті дұрыс оқи білу, бір - біріне ұқсас санап, шатастырмау, тез сөйлеу, сонымен қатар, беретін тәрбиесі мен айтпақ ойы да мол екенін анық байқауға болады.

Жалпы, қорыта келе, жаңылтпаштардың берер тәлім - тәрбиелік маңызы зор екені айтпаса да түсінікті. Тілді бұрмалап, жетілдірудің басты күші, бал тілін қиындықсыз дамытуды қызықты да тиімді, пайдалы әдісі – жаңылтпаш. Яғни, бұл құралдың жиынтығы осы болып саналады. Ұзын сөздің қысқасы, бала тілінің дұрыс жетілуі - жаңылтпаш әдісінің мол пайдасына шешіледі.



Ұқсас жұмыстар

Арнайы педагогиканың сыныптамалары
Педагогикалық колледждерде бастауыш мектеп мұғалімдерінің математикадан дамыта оқытуға әдістемелік даярлығын арттыру
«Білім беру» функционалдық тобының шығындары
Мектепке дейінгі даярлық топ балаларын ұлттық құндылықтар негізінде тәрбиелеу
Маңғыстау облысының экономикалық-географиялық жағдайы
Тіл дамыту сабағында балалардың сөздік қорын проблемалық оқыту технологиясы арқылы дамыту
Маңғыстау облысының халқы
Логопедия ғылымы негізі
Логопедиялық жұмыстар
Арнаулы білім беруді ұйымдастыру формалары
Жиынтық сұраныс және жиынтық ұсыныс,бұлардың кейнстік үлгісі
Баланың мектепке келу мәселесі
Оңтүстік Қазақстан облысындағы несие нарығының қазіргі жағдайын талдау
Тергеушінің тергеу бөлімінің бастығымен және анықтау органдарымен өзара әрекеттесуі
Оңтүстік Қазақстан облысы топонимиясының физикалық-географиялық астарлары
Азияның басты өзендерінің географиялық ерекшеліктері
Іле Қазақ автономиялы облысының экономикалық географиялық инфрақұрылымы
Индустриялық-инновациялық стратегияның басты бағыты – бәсекеге қабiлеттi өнеркәсiптi дамыту
Балалардың мектепке дайындығын жан - жақты ұйымдастырудың психологиялық - педагогикалық негiздерi
Синьцзян Ұйғыр автономия Іле қазақ облысының экономикалық географиялық проблемалары