Қазақша рефераттар

Өрт сөндіру құралдары

Тәрбие сағаты: өрт қауіпсіздігі

Сабақтың типі

Жаңа білімді меңгерту

Формасы

Ұжымдық

Әдісі

Түсіндіру, презентация

Сабақтың мақсаты мен міндеттері

  • Білімділік: балалардың өрт қауіпсіздігі ережелері туралы білімін қалыптастыру, қауіп төнген жағдайда өзін қорғау дағдыларын дамыту.

  • Дамытушылық: ой-өрісін, дүниетанымын кеңейту.

  • Тәрбиелік: еңбексүйгіштікке, ұқыптылыққа, жауапкершілікке тәрбиелеу.

Сабақ барысы

  1. I. Ұйымдастыру кезеңі

    1–2 минут
    • Оқушылардың сабаққа дайындығын пысықтау.
    • Оқушыларды түгендеу.

  2. II. Өткенді пысықтау, жаңа сабаққа дайындық

    3–5 минут

  3. III. Жаңа сабақты түсіндіру

    негізгі бөлім

  4. IV. Жаңа сабақты бекіту

    сұрақ-жауап

  5. V. Қорытындылау, бағалау

    1–2 минут

Өрт дегеніміз не?

Өрт — адамның өмірі мен денсаулығына, қоғам мен мемлекетке зиян келтіретін, қоршаған ортаға ірі материалдық шығын әкелетін және заттардың бақылаусыз жануынан туындайтын құбылыс.

Өрт — уақыт пен кеңістікте ұлғаятын, жанумен қатар масса мен жылу алмасуды қамтитын күрделі физика-химиялық процесс.

Маңызды байқау

Өрт оқиғаларының басым бөлігі тұрғын секторда, яғни азаматтардың үйлерінде орын алады.

Өрттің негізгі себептері

  1. 1

    Отты абайсыз қолдану.

  2. 2

    Пештің ақаулығы және оны дұрыс күтпеу.

  3. 3

    Электр желілері мен электр құралдарын пайдалану кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтамау.

  4. 4

    Балаларды қараусыз қалдыру.

Үйдегі пеш: қауіп пен жауапкершілік

  • Қыс бойы қолданылатын пеш ақаулы болса, өрт шығу қаупі күрт артады.

  • Пешті жаз мезгілінде міндетті түрде тексертіп, жөндеуден өткізу қажет.

  • Балаларға пешті қарауға және от жағуға тыйым салынады.

Газ баллоны: ережелерді қатаң сақтау

Газ баллондарын пайдалану кезінде қауіпсіздік талаптарын бұзу — өрттің ғана емес, үй ішінде жарылыс қаупінің де негізгі себептерінің бірі.

  • Газ баллонын газ плитасына дұрыс орнатыңыз.

  • Газдың шығуын сабын көпіршігі арқылы ғана тексеріңіз.

  • Газ иісі сезілсе: сіріңке жақпаңыз, темекі шекпеңіз, электр құрылғыларын қоспаңыз.

  • Есік-терезені ашып, бөлмені желдетіңіз; мүмкін болса, баллонды далаға шығарып, құтқару қызметіне хабарласыңыз.

  • Баллонды қыздыруға және ақаулы баллонды өз бетіңізше жөндеуге тыйым салынады.

Электр желілері: ең жиі қателіктер

  • Жарық тарту кезінде монтаждың дұрыс орындалмауы және ескірген сымдарды қолдану өртке әкелуі мүмкін.

  • Кәсіби біліміңіз болмаса, электр желісін өзіңіз жөндеу — өте қауіпті.

  • Бір розеткаға немесе бір желіге бір мезетте 2–3 қуатты құрылғыны қоспаңыз.

Балалардың сіріңкемен ойнауынан туындайтын өрт оқиғалары да аз емес. Баланы қараусыз қалдырмау — қауіпсіздіктің негізгі шарты.

Өрт қауіпсіздігі дегеніміз не?

Өрт қауіпсіздігі — өрттің пайда болу мүмкіндігін болдырмауға және өрт шыққан жағдайда адамдарға, ғимараттарға және материалдық құндылықтарға әсер ететін қауіпті факторларды азайтуға бағытталған шаралар жүйесі.

Өрт сөндірудің негізгі құралдары

Су

Өртті сөндірудің негізгі құралы. Алайда су электр тогын өткізеді, сондықтан оны тоқ кернеуіндегі жүйелер мен жабдықтарды сөндіруге қолдануға болмайды: қысқа тұйықталу қаупі бар.

Құм

Шағын өрт ошақтарын сөндірудің қарапайым тәсілі. Әсері — жанғыш затты салқындату және оттегінің жетуін шектеу.

Химиялық көбік

Төзімді, тұтқыр әрі жеңіл. Жанған затты толық жауып, ауа жібермей, жануды басады.

Көмірқышқылды өрт сөндіргіш

Сұйытылған көмірқышқыл газы (CO2) жоғары қысыммен қолданылады. Зертханаларда, кітапханаларда, мұражайларда және басқа орындарда кең таралған.

Ескерту

Жұмыс кезінде баллонды көлденең күйге келтірмеңіз: сифон түтігі арқылы газдың шығуы бұзылуы мүмкін.

Ұнтақты өрт сөндіргіш

Құрғақ ұнтақпен толтырылған түрлері кең таралған. Ұнтақ өрт аумағына түсіп, жануды тоқтататын зат бөледі.

Тез тұтанғыш және жанғыш сұйықтықтар, газдар, ағаш бұйымдары, кернеудегі электр сымдары, сілтілі металдар және өздігінен жануға бейім кейбір материалдар үшін қолданылады.

Үйдегі өрт кезіндегі әрекет алгоритмі

Егер өрт күшейіп бара жатса — басты мақсат: қауіпсіз эвакуация.

101 нөміріне хабарласыңыз

Өрт қатты жанып тұрмаса да, үй іші қою түтін болса, дереу сыртқа шығыңыз: түтін көбіне оттан да қауіпті.

  1. 1

    Түтін иісін сезсеңіз, бірден үйден шығыңыз. Ауыз-мұрынды сулаған шүберекпен жауып, еңкейіп қозғалыңыз (түтін жоғары көтеріледі).

  2. 2

    Өрт шағын бөлмеде болса, есік-терезені ашпаңыз: ауа кірсе, өрт күшейеді.

  3. 3

    Жанып жатқан үйден лифтпен түспеңіз: лифт өрт қабатында тоқтап қалуы немесе жарық өшіп, этаждардың арасында тұрып қалуы мүмкін.

  4. 4

    Егер дәліз/алаң түтінге толып, төмен түсуге жол жабылса, шатырға көтеріліңіз.

  5. 5

    Өрт дәлізде болса, есікті мықтап жауып, саңылауларды су шүберекпен бітеп, есікке көрпе немесе пальто іліңіз. Терезені ашып, қатты дауыстап көмек шақырыңыз.

  6. 6

    Біреуді құтқару қажет болса, өзіңізді арқанмен байлап, бір ұшын сырттағы адамға беріңіз. Есіңізден танып қалсаңыз, сырттан арқанмен тартып шығара алады.

  7. 7

    Құтқарылған адам түтін жұтып есінен танса, жасанды тыныс беріңіз. Түтінмен уланудың белгілері: бас айналу, бас ауыру, жиі тыныстау, жүрек айну, есінен тану.

Егер өрт қатты жанбай тұрса

  1. 1

    Отты көрпе, пальто сияқты қалың затпен үстінен жауып, содан кейін су құйыңыз.

  2. 2

    Түтінді жұтпауға тырысыңыз: ауыз-мұрынды ылғал шүберекпен жабыңыз.

  3. 3

    Жанып тұрған заттарды орыннан қозғап әкетпеңіз: бұл өрттің таралуын күшейтуі мүмкін.

  4. 4

    Өртті шетінен бастап, ортасына қарай сөндіріңіз.

Адамның үстіндегі киім жанса

Адамды тез жерге жатқызыңыз (оттың басқа көтеріліп кетуіне жол бермейді), үстіне су құйыңыз немесе күртке/пальто/көрпемен жауып, жалынды тұншықтырыңыз.

Өрттің алдын алу шаралары

Құрылыстық-жобалау

Ғимараттар мен құрылыстардың отқа төзімділік деңгейін дұрыс таңдау және жобалау талаптарын сақтау.

Техникалық

  • Өмірге қажетті жүйелерді (жылу, жарықтандыру, желдету және т.б.) орнатуда қауіпсіздік нормаларын сақтау.

  • Құрал-жабдық жұмысының тәртібі мен технологиялық процестер параметрлерін сақтау.

  • Әртүрлі қорғаныс жүйелерін пайдалану.

Ұйымдастырушылық

  • Өрт қауіпсіздігі бойынша оқыту өткізу.

  • Өрт қауіпсіздігі шараларының сақталуын тұрақты тексеру.

Бекіту сұрақтары

  1. Өрт дегеніміз не?

  2. Өрт қауіпсіздігі дегеніміз не?

  3. Өрттің алдын алу шараларын атаңыз.

  4. Өрт сөндіру құралдарын атаңыз.

Қорытынды

Күнделікті өмірде адамды қоршаған қауіп-қатер аз емес. Соның ішінде ең күрделісі — өрт. Өрт — аса қатігез, ол ешкімді аямайды.

Ең дұрыс шешім — өрттің туындауына жол бермеу. Құрметті оқушылар, өрт қауіпсіздігі ережелерін қатаң сақтауларыңызды сұраймыз.

Есте сақтаңыз

Өрттен сақ болыңыз!