Оқушыларды сабаққа даярлап алу

Сабақ тақырыбы

Ата тілі пәні бойынша: Ш. Смаханұлы — «Он саусақ»

Сабақ түрі

Аралас сабақ

Әдіс-тәсілдер

  • Сұрақ-жауап
  • Түсіндіру
  • Көрнекілік
  • Әңгімелеу
  • Ассоциация әдісі

Сабақтың мақсаты

1) Танымдық мақсат

Оқушыларға мамандық туралы мағлұмат беру, мамандық түрлерін таныстыру және әрқайсысының ерекшелігін түсіндіру.

2) Дамытушылық мақсат

Ой-өрісін, тілін дамыту; сөздік қорын молайту; көркем сөйлеуге баулу.

3) Тәрбиелік мақсат

Еңбексүйгіштікке, шапшаңдыққа тәрбиелеу.

Көрнекіліктер

  • Ш. Смаханұлының суреті

  • Әр мамандыққа байланысты суреттер мен заттар

  • Домбыра

  • Дина мен Құрманғазының суреттері

  • Жемістер (тақырыпты өмірмен байланыстыруға арналған)

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушыларды сабаққа дайындау.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Ф. Денисламовтың «Кім болғым келеді?» өлеңін рөлге бөліп оқыту. 5 минут

III. Білімді жан-жақты тексеру

  • Өлең не туралы?
  • Өлеңдегі балалар кім болғылары келеді?
  • Өлеңде аталған мамандықтар туралы не білесіңдер?
  • Сендерге қай мамандық көбірек ұнайды? Неліктен?

IV. Жаңа тақырыпқа даярлау

Мұғалім А. Құнанбаевтың еңбек туралы өлеңін мәнерлеп оқиды. Оқушылар тыңдап, негізгі ойды анықтайды.

Өлең үзіндісі

Епті болса екі қол,

Шеңбер болса он саусақ.

Сарқылмас байлық деген соң,

Қашпас дәулет, кетпес бақ.

Өнері бар кісіге

Байлық өзі келеді.

Береке дарып ісіне,

Жоқшылықты жеңеді.

Ерте тұрса орнынан,

Оңынан таң атады.

Сұрақ: Өлең не туралы?

Жауап: Еңбек туралы.

Сұрақ: Еңбек етсек қандай боламыз?

Оқушы жауабы талқыланады (еңбекқор, табанды, нәтижелі).

Сұрақ: Еңбекті не арқылы істейміз?

Жауап: Қол күші арқылы.

Сұрақ: Қолымыздан қандай істер келеді?

Түрлі кәсіп пен шеберлік түрлері аталады.

V. Автор туралы қысқаша мәлімет

Ш. Смаханұлы (1924–1988) — Жамбыл облысы, Талас ауданында туған. Қазақтың белгілі сатирик жазушысы әрі ақыны. Шығармалары оқушыны еңбекке, тапқырлыққа, өмірді байқағыштықпен тануға тәрбиелейді.

Ескерту: Оқушылармен автордың басқа шығармаларынан да мысал келтіріп, шолу жасауға болады.

VI. Жаңа білімді меңгеру

1) Мұғалімнің оқуы

«Он саусақ» өлеңін мәнерлеп, ырғағын сақтап оқиды.

2) Мазмұнын ашу (сұрақтар)

  • Өлеңде қандай еңбек түрлері айтылады?
  • Өлең неліктен «Он саусақ» деп аталған?
  • Өлеңде кездесетін мамандықтар туралы не білесің?
  • Қай мамандық саған көбірек ұнайды? Неге?

3) Оқушылардың оқуы

Бір оқушыға өлеңді толық оқыту (мәтінді тауып оқуға дағдыландыру).

4) Шумақтарға тақырып қою

  • 1 Сауыншы (1 оқушы)
  • 2 Күйші (2 оқушы күй тартады). Күй туралы қысқаша әңгіме.
  • 3 Құрылысшы (3 оқушы)
  • 4 Бағбан (4 оқушы)
  • 5 Егінші (Ержан)

Түйінді сұрақ: Бұл мамандықтардың барлығы ненің арқасында жүзеге асады? Жауап: еңбектің арқасында.

Дәптермен жұмыс

I қатар

Еңбек туралы шағын әңгіме жазу.

II қатар

Еңбек туралы шағын өлең шумағын құрастыру.

III қатар

Еңбек туралы мақал-мәтел жазу.

VII. Жаңа сабақты бекіту

Ойын: «Мамандық таңдау»

  • 1) Ш. Смаханұлы кім? Оның қандай шығармаларымен таныссың?
  • 2) «Он саусақ» өлеңінде қандай мамандықтар аталады?
  • 3) Өзің ұнататын мамандық туралы қысқаша әңгімеле.
  • 4) Мал дәрігері туралы не білесің?
  • 5) Мұғалім туралы мақал-мәтел айт.
  • 6) Бүгінгі сабақтан қандай жаңа нәрсе үйрендің?

VIII. Қорытынды

  • Бүгін кімнің өлеңімен таныстық?
  • Ш. Смаханұлы кім?
  • Оның еңбектері туралы не білеміз?
  • Мамандықтың қандай түрлері бар?

IX. Үй тапсырмасы

«Он саусақ» өлеңін жаттау.

X. Бағалау

Сабаққа белсенді қатысқан оқушылар бағаланады.