Қазақша рефераттар

Оқушылар өздері иррационал теңдеуге тұжырымдама беру

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Иррационал теңдеулерді әртүрлі әдістерді қолдана отырып шеше білу.

Дамытушылық

Мәтін мазмұнын пайдалану арқылы оқушылардың ойлау, пайымдау, қорытындылау дағдыларын дамыту.

Тәрбиелік

Ұжымдық жұмыс барысында ізденімпаздыққа, тапқырлыққа, бірлікке және патриоттыққа тәрбиелеу.

Теңдеулер түрлері: еске түсіру

Жаңа тақырыпқа өту үшін оқушыларға теңдеулердің түрлерін атап, қысқаша анықтама бергізу ұсынылады. Бұл кезең ассоциация құруға және алдыңғы білімді белсендіруге көмектеседі.

Ой тастау

«Иррационал теңдеу басқа теңдеулерден несімен ерекшеленеді?» деген сұрақ арқылы оқушыларды өздері қорытынды жасауға жетелеу.

Иррационал теңдеу деген не?

Негізгі белгілері

  • Айнымалы түбір таңбасының ішінде орналасады.
  • Немесе айнымалы бөлшек көрсеткішті дәреженің негізі ретінде кездеседі.

Анықтама

Айнымалысы түбір таңбасының ішінде болатын немесе бөлшек көрсеткішті дәреженің негізі ретінде кездесетін теңдеу иррационал теңдеу деп аталады.

Иррационал теңдеуді шешу үшін, алдымен теңдеудің түріне назар аударып, оған сәйкес әдісті дұрыс таңдау қажет.

Мысалдар

√(x + 3) = 1

√(x + 3) = −2

Талқылау: арифметикалық түбірдің мәні теріс болмайды, сондықтан мұндай теңдеудің шешімі жоқ.

Шешу тәсілдері: жалпы идея

Оқушыларға иррационал теңдеулерді шешудің жалпы әдісін таныстырып, әрбір қадамда шектеу шарттарын (анықталу облысын) тексерудің маңызын ескерту қажет. Одан кейін оқушыларға өз бетімен талдауға арналған мысалдар беріледі.

Өздігінен қарастыруға арналған теңдеулер

  • 1) √(x + 2) = x

  • 2) (x − 5)(x + 2)·√(x − 7) = 0

  • 3) √(x² + 5x + 1) + 1 = 2x

  • 4) √x + √(x − 2) = 0

  • 5) 1 − x·√(x² − 1) = x − 1

  • 6) (x + 34) − √(x − 3) = 1

Ескерту: бастапқы мәтіндегі кейбір өрнектердің жазылуы толық анық емес болғандықтан, мысалдар жалпы мағынасына сай ықшам әрі оқылымды түрде берілді.

Бекіту және сергіту

Сергіту сәті

Бірнеше жеңіл сұрақтар мен қысқа есептер арқылы оқушыларды қимыл-қозғалысқа тартып, зейінді қайта жинақтау.

Оқулықпен жұмыс

  • № 120 (а)
  • № 125 (в)
  • № 132 (с)

Топтық жұмыс: таратпа материалдар

Оқушылар берілген тапсырмаларды топпен бірігіп орындайды. Дұрыс шешімдерді біріктіргенде белгілі бір мақсатқа сай сурет құрастырылады.

Идея және мазмұн

Тапсырма нәтижесінде құрастырылатын сурет еліміздің тәуелсіздігінің 20 жылдығына арналған және VII Қысқы Азия ойындарының нышандарымен байланысты.

Бағалау және қорытынды

Бағалау

Деңгейлік тапсырмалар нәтижесі, топтық жұмысқа қатысуы және өз ойын дәлелдеп айтуы ескеріледі.

Рефлексия

«Бүгін мен…» сөйлемін жалғастыру арқылы оқушы өзінің түсінгенін, қиын болған тұстарын және келесі қадамдарын қысқаша жазады.

Үй тапсырмасы

Оқулықтағы тапсырмаларды аяқтау және иррационал теңдеулерді шешуде анықталу облысын міндетті түрде тексеруге дағдылану.