Орыс халқының музыкасы және музыка аспаптарымен танысу

Сабақтың тақырыбы

Орыс халқының музыкасы. Бұл сабақта оқушылар Ресей музыка мәдениетінің ерекшеліктерімен танысып, негізгі өкілдері мен музыкалық аспаптары туралы жүйелі түсінік қалыптастырады.

Мақсаты

  • Білімділік: орыс халқының музыкасы және ұлттық музыкалық аспаптарымен танысу.
  • Дамытушылық: қазақ музыкасы мен орыс музыкасын салыстыру арқылы ойлау және тыңдау қабілеттерін дамыту.
  • Тәрбиелік: өзге халық музыкасына құрметпен қарауға және достыққа тәрбиелеу.

Сабақ форматы

Сабақтың түрі
Жаңа сабақты түсіндіру
Сабақтың әдістері
Түсіндіру, тыңдау, ән айту, би қимылдары, сұрақ-жауап
Көрнекіліктер
Орыс ұлттық аспаптары: бубен, трещотка, погремушка, маракас, балалайка; суреттер; нота тақтасы; сөзжұмбақ; үнтаспа.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Сәлемдесу, оқушыларды түгендеу.
  • Оқушылар сыныпқа «Біз — бейбіт ел ұланы» әнімен кіреді.

II. Кіріспе диалог: «Сиқырлы кілттер»

Мұғалім: Бұл қандай музыка?

Оқушылар: Марш!

(Есік қағылады.)

Мұғалім: Кіріңіз!

Бала: Сәлеметсіз бе! Жолда келе жатып балалардың ән айтып жатқанын естіп қалдым. Олар осында ма екен?

Мұғалім: Иә, олар осы сыныпта.

Бала: Мен жолдан мынадай кілттер тауып алдым, бірақ олардың қандай кілт екенін және нені ашатынын білмей тұрмын. (Бірнеше скрипка кілтін көрсетеді.)

Мұғалім: Бұлардың қандай кілт екенін білмейсің бе?

Бала: Жоқ.

Мұғалім: Балалар, бұл қандай кілт? Ол нені «ашады»?

(Оқушылар жауап береді.)

Мұғалім: Ендеше, тақтадағы «сиқырлы ноталарды» ашайық. Бұл кілт соған керек сияқты.

Бала: Таптым! Осы ерекше кілтпен ноталарды ашайық. Ал қалған кілттерді сабаққа белсенді қатысқан оқушыларға беріп отырамын. Кімде көп кілт болса, сол жоғары баға алады. Келістік пе?

Мұғалім: Келісеміз бе, балалар?

III. «До» нотасы: Үй тапсырмасы

  1. ХІХ ғасырдағы кәсіби музыка өнерінің даму жолдары.
  2. «Үлкен топ» («Могучая кучка») идеялық одағына кірген композиторлар.
  3. Оперетта ұғымы.
  4. Романс ұғымы.
  5. «Композитор» сөзжұмбағын шешу.

IV. «Ре» нотасы: Жаңа сабақ

Қазақстан жерінде әртүрлі ұлт өкілдері тұрады. Қазақ халқы өзге жұртты жатырқамай, көпұлтты ортада достық пен сыйластықты сақтаған.

Сыныппен талқылау: Қазақстанда қандай ұлттар тұрады? (Оқушылар жауап береді.)

Қазақстанның көршілес мемлекеттері қандай? Ресей, Қытай, Өзбекстан, Қырғызстан.

Бүгіннен бастап көршілес елдердің музыка мәдениетімен танысуды бастаймыз. Солардың бірі — Ресей Федерациясы. Ресеймен біз ғасырлар бойы көршілес, тату елміз.

Орыс музыка мәдениетінің негізгі бағыттары мен өкілдері

Орыс музыка мәдениетінде тұрмыстық романс жанры кең өріс алды. Бұл бағыт А. Алябьев, А. Варламов, А. Гурилёв шығармаларында айқын көрінеді.

Орыстың классикалық музыкасының негізін қалаушы — М. И. Глинка.

Ресей музыка мәдениетінің дамуына пианист, композитор және дирижер А. Рубинштейн (1866 жылы Мәскеу консерваториясын ашқан) үлкен үлес қосты.

Сонымен қатар көрнекті композиторлар: М. Балакирев, М. Мусоргский, Н. Римский-Корсаков, А. Бородин, П. Чайковский, А. Глазунов, С. Танеев, А. Лядов, А. Аренский және басқа да көптеген тұлғалар өнердің өркендеуіне ықпал етті.

ХХ ғасырдың басында А. Скрябин, С. Рахманинов, С. Прокофьев, Н. Мясковский, Р. Глиэр, А. Гедике шығармашылығы орыс мәдениетінің мақтанышына айналды.

Сабақтың негізгі идеясы

Музыканы танып-білу — басқа халықтың тарихын, дүниетанымын және рухани құндылықтарын түсінудің жолы. Орыс халқының музыкасын тыңдау және талдау арқылы оқушылар мәдениеттер арасындағы ұқсастық пен айырмашылықты байқай отырып, өз көзқарасын қалыптастырады.