Бала тәрбиесінде балабақшаның алатын орны ерекше екенін жеткізу
Балабақша — тәрбие мекені
Баланың алғашқы әлеуметтік ортасы, алғашқы тәртіп пен жауапкершілікті сезінетін кеңістігі — балабақша. Сондықтан бала тәрбиесінде балабақшаның орны айрықша. Бұл мақала ата-ананың бала және балабақша өміріне қызығушылығын арттыруды, сондай-ақ тәрбиешінің еңбегі қиын да аса жауапты, мұқияттылық пен ықыласты талап ететін маңызды мамандық екенін түсіндіруді мақсат етеді.
Отбасы тәрбиесі және замана талабы
Ата-ана баланы өзіндей етіп тәрбиелеуге ұмтылмауы керек; керісінше, баланы өзінен де мықты етіп тәрбиелеуге талпынғаны жөн. Өйткені бүгінгі баланың заманы ата-анасының өмір сүрген кезеңінен күрделірек, талабы жоғары. Мұны ұмытпау — тәрбиедегі ең маңызды қағидалардың бірі.
М. Жұмабаев айтқандай, халық қай уақытта болмасын ұрпақ тәрбиесін ұлттың болашағы деп білген. «Анаға қарап қыз өсер, әкеге қарап ұл өсер» деген сөз — тәрбиенің түп-тамыры отбасынан басталатынын меңзейді.
Дүние есігін ашқан әрбір нәресте әуелі отбасында ата-әженің, әке-шешенің, бауырлардың мейірімі мен жылуына бөленіп өседі. Отбасындағы тәрбие әр шаңырақта әртүрлі: қалыптасқан құндылықтар, үлкендердің өмір жолы, күнделікті әдет пен қарым-қатынас баланың мінезі мен дүниетанымына әсер етеді.
Балабақша — «келіп-кететін орын» емес
Білім мен тәрбие беретін ұйымдарда жаңашылдық пен заманауилық үйлесе отырып, ел ертеңін тәрбиелеуге үлкен жауапкершілік танытылады. Өмірдің өсу сатысында бала балабақша мен білім беру ұйымдарындағы жүйелі тәрбие арқылы көзқарасын қалыптастырады, өзін таниды, жеке тұлға ретінде ортадан өз орнын табуға үйренеді.
Балабақша тек балалардың келіп-кететін мекені болмауы тиіс. Сол сияқты, ата-ана үшін де ол «жұмысқа кедергі болмасын» деп баланы кешке дейін қалдыратын орынға айналмауы керек.
Мұндай үстірт көзқарас қалыптаспас үшін балабақша жұмысы жүйелі, ұжымның ауызбіршілігі берік болғаны маңызды. Балабақша бүлдіршін үшін «достарымды көремін, үйде кездеспейтін қызық ойындар ойнаймын, тек тәрбиешім айтатын ертегілерді тыңдаймын, ән үйренемін» деп қуана келетін шуақты ортаға айналуы керек.
Тәрбиеші — балалардың бағбаны
Баланың жүрегінде балабақшаға деген жылы сезім қалыптастырып, оны демалыс күндері де сағынып тұратындай деңгейге жеткізетін — ең әуелі тәрбиеші. Бір тәрбиеші бір мезетте бірнеше баланың өмірі мен қауіпсіздігіне, мінез-құлқына, эмоциялық жай-күйіне жауап береді. Сондықтан бұл жұмыста атүсті қарау да, «уақыт өткізу» де, тек күнкөріс қамын алға қою да жараспайды.
Негізгі талап
Жоғары жауапкершілік, мейірім, ұқыптылық және бала психологиясын түсіне білу.
Кәсіптің құндылығы
Бұл мамандық әрдайым қажет: әрбір бүлдіршіннен ел азаматын тәрбиелеу міндеті ешқашан маңызын жоғалтпайды.
Тәрбиеші күн сайын білімін жетілдіріп қана қоймай, өмірлік тәжірибені де орнымен қолдана білуі керек. Қазіргі кезде баланың санасы мен зейініне тез әсер ететін, қызығушылығын жылдам оятатын факторлардың бірі — техника. Демек, заманауи құралдарды тәрбие үдерісіне сауатты кіріктіру — уақыт талабы.
Балабақшадағы дамытушы орта: нәтиже беретін жүйе
Балабақшадағы оқу іс-әрекеттері баланың тілін дамытып, қарым-қатынас дағдыларын қалыптастырады. Жапсыру мен мүсіндеу шығармашылығын шыңдайды; түрлі ойындар арқылы әлеуметтік ортаға бейімделеді; «не жақсы, не жаман?» деген ұғымдарды рөлдік ойындарда сомдай отырып, таразылауды үйренеді. Сонымен қатар, дене шынықтыру арқылы шымыр, сымбатты болып өсуіне мүмкіндік беріледі. Бес білім беру саласы бойынша ұйымдастырылатын жұмыс — баланың жан-жақты дамуына қызмет етеді.
Балабақшадағы әр маманның өз деңгейінде талапқа сай еңбек етуі — жетістікке бастайтын нақты жол.
Болашаққа бастар алтын қақпа
Балабақша табалдырығын аттаған әр баланың қадамында ертеңге деген нық сенім, жүрегінде патриоттық сезімнің ұшқыны болуы керек. Балабақша — ұлт ұрпағын тәрбиелейтін білім мен тәрбие беретін алтын қақпа.
Замана талабына сай өнерлі, шығармашылыққа бай, жан-жақты дамыған, өз ойын ашық жеткізетін ұрпақ тәрбиелеу — мәңгілік ел болудың алғашқы қадамдары.