Компьютерлік графиканың қолданылу салалары

Сабақ туралы қысқаша ақпарат

Тақырыбы

Растрлық графика. Растрлық бейнелердің параметрлері.

Әдістері

  • Практикум
  • Баяндау арқылы түсіндіру

Көрнекіліктер

Компьютер, оқулық, практикум материалдары, тақта.

Мақсаттар мен міндеттер

Оқу мақсаттары

  1. Компьютерлік графиканың қолданылу салалары туралы білім қалыптастыру.
  2. Жеке жұмыс жасауға, жауапкершілікті сезінуге, нәтижеге ұмтылуға және өз бетінше ізденуге тәрбиелеу.
  3. Есте сақтау мен зейін қабілеттерін дамыту, пәнге қызығушылықты арттыру.

Міндеттері

  1. Логикалық ойлауды дамыту арқылы білім, білік, дағдыларды қалыптастыру.
  2. Оқушының өз бетімен жұмыс істеуін және шығармашылық қабілетін дамыту.

Сабақтың барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  • Оқушыларды сабаққа дайындау, түгендеу.
  • Ұқыптылыққа және ынталылыққа баулу.

II. Үй тапсырмасын тексеру

Алдыңғы тақырып бойынша білім деңгейін анықтау, сұрақ-жауап және қысқа практикалық тексеріс жүргізу.

III. Жаңа сабақ: растрлық бейнелер

Растрлық бейне (немесе биттік карта, bitmap) — әртүрлі түсті нүктелердің, яғни пиксельдердің жиынтығы.

Мұндай бейненің маңызды ерекшелігі — ол шығару құрылғысының (мысалы, монитордың) ажыратымдылығы өзгергенде бұрмалануы мүмкін.

Қайда қолданылады?

Үлкен өлшемді растрлық бейнелер (фотосуреттер және т.б.) құжаттар мен презентацияларда фон ретінде де, иллюстрация ретінде де жиі пайдаланылады.

  • Сканер арқылы алынған суреттер
  • Кітапхана/дискідегі дайын кескіндер
  • Цифрлық фотосуреттер

Сканерлеу қалай жұмыс істейді?

Сканер суретті «түсіріп», оны цифрланған нүктелер жиыны түрінде ұсынады. Кейін растрлық кескінге түрлендірілген фотосуретті, мысалы, Word құжатына кірістіруге болады.

Әдетте ақ-қара фотосуреттер түрлі түсті суреттерге қарағанда сапасын жақсырақ сақтап сканерленеді.

Артықшылықтары

  • Кескіннің кез келген бөлігін өңдеуге және өзгертуге болады.
  • Қажетсіз нүктелерді ішінара алып тастауға немесе басқа түске ауыстыруға болады.

Кемшіліктері

  • Масштабтағанда (созу/сығу) сапасы төмендейді.
  • Үлкейткенде кескін «дөрекіленеді» (пиксельдер көріне бастайды), ал кішірейткенде сапа төмендейді (нүктелер жоғалады).
  • Файл көлемі үлкен болуы мүмкін: түс саны мен сапа артқан сайын, өлшем де өседі.

Компьютерлік графика түрлері

Компьютерлік графика тек растрлық және векторлық болып қана бөлінбейді, сонымен қатар фракталдық графика да бар. Фракталдық графика векторлық графика сияқты математикалық есептеулерге негізделеді.

Компьютерлік графиканың қолданылу салалары

Қазіргі кезде компьютерлік графикасыз жұмыс істеу қиын. Ол мультфильм, компьютерлік ойын және көркем иллюстрация жасаумен ғана шектелмей, көптеген адамдардың іскерлік, ғылыми және инженерлік қызметінің ажырамас бөлігіне айналды. Әр салаға арналған арнайы программалар графикалық редакторлар деп аталады.

Ғылыми графика

Ең алғашқы бағыттардың бірі. Міндеті — объектілерді көрнекі түрде бейнелеу және есептеу/эксперимент нәтижелерін графиктік өңдеу арқылы түсінікті етіп көрсету.

  • Ғылыми зерттеулер мен сынақ нәтижелерін визуализациялау
  • Инженерлік есептеулерді график, сызба түрінде көрсету
  • Медицинада: кардиограмма, рентгенограмма және т.б.
  • Білім беруде: мультимедиалық оқу құралдары

Іскерлік графика

Мекемелердегі есеп беру мен жоспарлау құжаттарын көрнекі етуге арналған. Статистикалық мәліметтерді түсінікті жеткізу үшін иллюстрациялар дайындалады.

  • Графиктер
  • Диаграммалар
  • Есеп беру кестелері мен көрсеткіштер

Көркемдік және жарнамалық графика

Графикалық кескін жасау және редакциялау үшін қолданылады: баспа өнімдерін дайындау, жарнама безендіру, фотосуреттерді өңдеу, мультфильмдер, бейнесабақтар және компьютерлік ойындар жасау.

Архитектура және жобалау

Сызба дайындау процесін автоматтандырып, ғимараттарды қабат бойынша жобалауға мүмкіндік береді.

Мультимедиа

Компьютерлік графикамен тығыз байланысты бағыттардың бірі — мультимедиа. Ол дыбыс, музыка, мәтін, бейне және анимацияны (қозғалатын объектілерді) біріктіріп, үйлестіреді. Соңғы жылдары мультимедиа жүйелері кең таралуда.

IV. Сабақты бекіту

Бекіту тапсырмалары: негізгі ұғымдарды қайталау, мысалдар арқылы талдау және қысқа практикалық тапсырмалар орындау.

V. Бағалау

Оқушылардың білім деңгейі мен тапсырмаларды орындау сапасына сәйкес бағалау жүргізіледі.

VI. Үй тапсырмасы

  • Түстер тақырыбын қайталау.
  • Салу құралдарымен жұмыс істеуді пысықтау.