Қазақша рефераттар

Еуразия материгіндегі Қазақстанның орнын орны

8-сынып • География • Күнделікті сабақ жоспары

Сабақтар топтамасы және жалпы бағдар

Бұл жоспар 8-сынып география курсында Қазақстанның экономикасы, экономикалық-географиялық жағдайы, табиғи ресурстық әлеуеті және халық географиясы тақырыптарын жүйелі түрде меңгертуге бағытталған. Мақсат — негізгі ұғымдарды нақтылап, карта және тапсырмалар арқылы білімді тереңдету.

Тақырыптар (алғашқы 5 сабақ)

  1. 1

    Қазақстанның экономикасы: өткені, қазіргісі, болашағы

    Экономиканың даму кезеңдері мен әлеуетін талдау.

  2. 2

    Экономикалық-географиялық жағдайы және табиғи ресурстық әлеует

    Карта бойынша орналасу артықшылықтары мен ресурстарды бағалау.

  3. 3

    Халық саны мен табиғи өсім

    Демографиялық көрсеткіштер және олардың өзгерісі.

  4. 4

    Халықтың құрамы. Еңбек нарығы және жұмыспен қамтылу

    Еңбек ресурстары, экономикалық белсенділік, жұмыспен қамту.

  5. 5

    Халықтың ұлттық және діни құрамы

    Әлеуметтік-мәдени ерекшеліктер және кеңістіктегі айырмашылықтар.

Сабақтың паспорты (1-сабақ)

Тақырып

Қазақстанның экономикасы: өткені, қазіргісі, болашағы

Сабақ түрі

Жаңа сабақ

Ұйымдастыру формасы

Фронтальді

Әдіс-тәсілдер

Сұрақ-жауап

Құрал-жабдықтар

Дүние жүзінің физикалық картасы, интерактивті тақта

Сабақ мақсаттары

Білімділік

Қазақстанның өткен және қазіргі экономикасы, сондай-ақ болашақ әлеуеті туралы түсінік қалыптастыру. Шаруашылық дамуының кезеңдеріне сипаттама беруге бағыттау және негізгі ұғымдарды енгізіп, анықтамаларын нақтылау.

Дамытушылық

Қазақстанның географиялық орнын және табиғи ресурстық әлеуетін карта арқылы сипаттау негізінде талдау дағдыларын дамыту, білімін тереңдету.

Тәрбиелік

Отан туралы білімді жүйелей отырып, отансүйгіштік қасиеттерді нығайту және географиялық мәдениетке баулу.

Негізгі ұғымдар және номенклатура

Негізгі ұғымдар

  • Экономикалық-әлеуметтік география
  • Экономикалық-әлеуметтік аумақтық кешендер (ЭӘАК)
  • Дәстүрлі экономика
  • Нарықтық экономика
  • Жоспарлы экономика
  • Әміршілдік-таратушылық экономика
  • Индустрияландыру
  • Либерализация
  • Жекешелендіру
  • Табиғи-ресурстық әлеует
  • Даму стратегиясы

Номенклатура

Қазақстан Петропавл Павлодар Семей Риддер Көкшетау Ақтөбе Орал Түркістан Тараз Қарағанды Астана Алматы Атырау

Бұл нүктелерді картадан көрсетіп, олардың экономикалық-географиялық орнына қысқаша сипаттама беруге болады.

Сабақ барысы (құрылымы және уақыт)

1) Ұйымдастыру кезеңі

3 минут

  • Оқушылармен амандасу.
  • Түгендеу жүргізу.
  • Сабаққа және психологиялық дайындықты тексеру.

2) Білім мен іскерлікті жан-жақты тексеру

10–12 минут

Өткен курстар бойынша сұрақтар арқылы білім деңгейін анықтау:

  1. 1Географиялық зерттеулер туралы түсінік.
  2. 2Қазақстанның физикалық географиясы бойынша негізгі ұғымдар.
  3. 3Еуразия материгіндегі Қазақстанның орны.

3) Жаңа материалға көшу

  • 9-сынып курсының бағыты мен мазмұнымен қысқаша таныстыру.
  • Кіріспе бөлімнің сызбанұсқасын талдап, тақырыпқа біртіндеп өту.

4) Жаңа материалды меңгерту

4.1) Пәннің мәні және зерттеу нысаны

  • Экономикалық-әлеуметтік географияның ғылым және мектеп пәні ретіндегі мәнін анықтау.
  • Зерттеу нысанын нақтылау.
  • ЭӘАК ұғымын енгізу және мысалдармен түсіндіру.

4.2) Қазақстан шаруашылығының кезеңдері

Қазақстан шаруашылығының дамуына шолу жасап, негізгі өзгерістерді талдау (дәстүрлі, жоспарлы, нарықтық кезеңдер және реформалар: либерализация, жекешелендіру).

Тапсырмалар (4-сурет бойынша)

  1. 1Етті мал шаруашылығы дамыған аймақтарды анықтау.
  2. 2Электр станциялары орналасқан аудандарды белгілеу.
  3. 3Павлодар облысындағы өндіріс түрлерін атау.
  4. 4Оңтүстік Қазақстан өңірінде (ОҚО) дамыған өндіріс салаларын анықтау.
  5. 5Су электр станциялары (СЭС) бар облыстарды көрсету.
  6. 6Алтын өндіретін облысты анықтау.
  7. 7Тамақ өнеркәсібі дамыған облыстарды атау.

Қазақстанның экономикалық-географиялық жағдайы (ЭГЖ)

ЭГЖ — елдің әлемдік экономикалық картадағы орнын көрсететін сипаттама. Сабақта оқушыларды Қазақстанның географиялық орналасуын талдауға бағыттау ұсынылады: аумағы, дүние жүзіндегі орны, көршілес мемлекеттері, саяси-географиялық аймағы, аумақтың үлкен болуының артықшылықтары, басты қалалары және әкімшілік бөлінісі.

ЭГЖ-ға баға беру (бағдар)

  • Көлік-логистикалық мүмкіндіктер (транзит, бағыттар).
  • Нарықтарға жақындық және сыртқы байланыстарға әсері.
  • Табиғи жағдайлар мен ресурстардың аумақ бойынша таралуы.

Табиғи-ресурстық әлеует

Табиғи-ресурстық әлеует — аумақтың табиғи ресурстарының құрамы, қоры, сапасы және оларды игеру мүмкіндігі. Түсіндіру барысында төмендегі бағыттарды қамту ұсынылады:

  • Табиғи ресурс ұғымы және мысалдар.
  • Қолданылуына қарай ресурстарды жіктеу.
  • Ресурстарды тиімді пайдалану қағидалары.
  • Табиғи ресурстарға шаруашылық баға беру (экономикалық маңызы).
  • Ресурстардың аумақтық үйлесімі және өндірістің орналасуына ықпалы.

5) Бекіту

  • Оқулықтың 15–16-беттеріндегі 2, 3 және 5-тапсырмаларды орындау.
  • 25-беттегі 14-суретті талдау.
  • 28-бет: 1-тапсырманы орындау.

6) Қорытынды

Қорытынды сұрақтар

  • Қазақстанның орналасу жағдайының негізгі сипаты қандай?
  • Ел аумағының үлкен болуы қандай артықшылық береді?

7) Бағалау

Оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігіне және тапсырмаларды орындау сапасына қарай бағалау жүргізіледі.

8) Үй тапсырмасы

Негізгі тапсырмалар

  • 1-параграф сұрақтарына дайындалу.
  • 14-беттегі 1–6-тапсырмаларды орындау.
  • Тест құрастыру және тест сұрақтарына жауап беру.

Кесте және көрнекілікпен жұмыс

  • 15-сурет және 3–4-кестелер бойынша кесте толтыру.
  • 6–10, 11–15, 16–20, 21–25, 26–30, 31–35, 36–40-сабақ тақырыптарын шолу.