Қазақша рефераттар

Сорғыштардың жіктелуі

Сорғыштар туралы жалпы түсінік

Сорғыштар — механикалық энергияны қозғалыстағы сұйықтың энергиясына айналдыратын машиналар. Мақсаты бойынша олар беруші және циркуляциялық болып бөлінеді.

Жұмыс істеу шарты бойынша жіктелуі

1) Динамикалық сорғыштар

Жұмыс процесі тұрақты көлемді корпуста жүреді.

Қалақшалы сорғыштар

  • Ортадан тепкіш
  • Диагональді
  • Осьтік

Үйкеліс сорғыштары

  • Шнектік
  • Эрлифтер
  • Гидроэлеваторлар
  • Құйынды
  • Лабиринтті

2) Көлемдік сорғыштар

Жұмыс процесі өзгермелі көлемді корпуста жүреді.

Қайтпалы-түсу (қайтымды)

  • Поршеньдік
  • Плунжерлік
  • Диафрагмалық

Айналмалы (роторлы)

  • Шестернялы
  • Шиберлі
  • Винтті

Құйынды сорғыштар: жұмыс принципі

Құйынды сорғыштың жұмысшы доңғалағы ортадан тепкіш сорғыштың доңғалағына ұқсас: сұйықты каналдың ішкі бөлігінен сорып алып, сыртқы бөлігіне айдайды. Соның нәтижесінде көлденең құйын пайда болады.

Сұйық жұмысшы доңғалақ арқылы өткен кезде (құйынды да, ортадан тепкіш те сорғыштарда) оның кинетикалық энергиясы (жылдамдығы) және қысымның потенциалдық энергиясы артады.

Құрылымы және сұйықтың қозғалысы

Сорғыштың негізгі жұмысшы органы — радиальді немесе еңкіш қалақшалы жұмысшы доңғалақ. Доңғалақ цилиндрлі корпуста айналады.

Ағынның жүрісі

  1. 1 Сұйық сорушы тесік арқылы корпусқа түседі.
  2. 2 Жұмысшы доңғалақ арқылы корпус бойымен жылжиды.
  3. 3 Шығарушы тесік арқылы ығыстырылып шығарылады.

Артықшылықтары

  • Жұмысшы доңғалақтың айналу саны мен габариті бірдей болғанның өзінде, құратын қысымы 3–5 есе жоғары.
  • Құрылысы қарапайым әрі арзан.
  • Өздігінен сору қасиеті бар.
  • Сұйық пен газ қоспасымен жұмыс істей алады.

Кемшіліктері

  • ПӘК-і төмен: әдетте 45%-дан аспайды.
  • Майда қатты бөлшектері бар сұйықты тасымалдауға жарамсыз, өйткені ішкі бөлшектердің тез тозуына әкеледі.

Поршеньді (көлемдік) сорғыштар

Поршеньді сорғыштарда сұйықтың жұмысшы камераны толтыруы камераның геометриялық көлемінің ұлғаюы мен кішіреюі нәтижесінде жүзеге асады.

Жұмысшы бөліктері ретінде ығыстыру жұмысын атқаратын ығыстырушы поршень (плунжер), пластиналар, тісті доңғалақтар және басқа да элементтер қолданылады.

Жұмысшы камера

Жұмысшы камера — көлемі бірде ұлғайып, бірде кішірейіп отыратын, айдамалаушы детальдарымен оқшауланған кеңістік. Ол сорушы және айдамалаушы каналдармен кезек-кезек қосылады.

Роторлы сорғыштар

Поршеньді сорғыштармен салыстырғанда роторлы сорғыштарда суды ығыстыру айналмалы жұмысшы камерада жүреді. Бұл сорғыштарда ығыстырушылар ротормен бірге айналмалы қозғалыс жасайды.

Жұмысшы камераның шектері

Роторлы сорғыштардың жұмысшы камерасы статор, ротор және ығыстырушы бетімен шектеледі.

Негізгі ерекшелігі

Сорушы және айдамалаушы клапандар болмайды: жұмысшы орган сору бөлігінде судың бір бөлігін ілестіріп алып, айдамалау бөлігіне тасымалдайды.

Негізгі параметрлері

  • Жұмысшы көлем
  • Өнімділік
  • Айдамалау қысымы
  • Айналдырушы момент
  • Қуат
  • Көлемдік және механикалық ПӘК