Қазақстан жазушылар одағының, Қазақ Халық Экология академиясының мүшесі
11-сынып оқушысы: Иванқызы Шұғыла
Жетекшісі: Төлеуова Анар
Бағыты: Қанат қақты
Тақырыптық өзек: Өнер – өмірдің өзегіндей мәңгілік
Өмірбаян және шығармашылық жол
Қазақ халқының ХХ ғасырдағы ақыны, жазушысы әрі белгілі сәулеткері Сайын Назарбекұлы 1941 жылғы 2 қаңтарда Маңғыстау өңірінің Тиген ауылында дүниеге келген.
Білім және еңбек жолы
- 1958 жылы Ұштаған орта мектебін бітіріп, бірнеше жыл жүргізуші болып еңбек етті.
- 1964 жылы Алматыдағы Қазақ политехникалық институтының инженер-құрылыс факультетін тәмамдады.
- 1964–1969 жылдары Маңғыстау мұнай өңдеу бірлестігінің құрылыс мекемелерінде қызмет атқарды.
- 1980–1989 жылдары Алматы техникумында дәріс берді.
Мәдени мұра және ғылыми еңбектер
- 1992 жылы Маңғыстау өңірінің өлең-жыр, шешендік сөз үлгілерін жинақтап жариялау, сондай-ақ өлкенің зираттық сәулет ескерткіштерін әлемге танытатын көптілді, түрлі түсті кітап-альбомдар шығару бастамасын көтерді.
- Осы мақсаттарға ұйытқы болу үшін «Парыз» мекемесін құрды және «Маңғыстау мұралары» атты циклдық кітаптарды шығаруды қолға алды.
- «Маңғыстау мұралары» және С. Жаңғабылұлының «Аманат» кітаптары жарық көрді.
- 2002 жылы Л. Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетіне шақырылып, ұлттық этнография саласында еңбек етіп, «Қазақтың киіз үйі» атты зерттеуін аяқтады.
- «Адай шежіресі» атты сегіз томдық еңбектің жинақталып, жазылуына жетекшілік етті.
Марапаттары мен мәртебелері
Марапаты: Қазақстан Республикасының «Құрмет» ордені
Мүшелігі: Қазақстан Жазушылар одағы, Қазақ халық экология академиясы
Атағы: Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері
Құрметті атақтары: Атырау облысы Махамбет ауданы және Шығыс Қазақстан облысы Абай ауданының Құрметті азаматы; Семей мемлекеттік педагогикалық институтының құрметті профессоры
Туған жер түлегімен сұхбат
Туған жер түлегі Сайын ағамен сұхбаттасудың сәті түсті. Төменде әңгіменің ықшамдалып, әдеби өңделген нұсқасы берілді.
Тәуекел мен табандылық туралы
Сұрақ
Бір іске, не өнерге талпыну үшін адамға алдымен табандылық қажет дейді. Жаңа жұмысқа кіріспес бұрын тәуекелге қалай барасыз?
Жауап
«Егер мал керек болса, қолөнер керек». Өнердегі әрбір шығарма өмірдің жаңа бір қырын ашып бергенде ғана нағыз өнерге жатады. Істі бастамас бұрын жан-жақты ойланамын. Мүмкін, менің тәуекелшілдігім де осыдан шығар.
Сәулет пен поэзияның тоғысы
Сұрақ
Таңдаған жолыңызда сәулеткерлікпен қатар ақындық та бар. Бұл қасиетті өз бойыңыздан қашан байқадыңыз?
Жауап
Негізгі шаруалардан қол босаған сәттерде өлең, әңгіме жазып отырамын. Алғашқы 4–5 шумақ өлеңімді 46 жасымда жазған екенмін. Шамасы, поэзия мені сүйген болуы керек. Әлі күнге дейін қаламымның сиясы сарқылған жоқ.
Ескерткіш орнату туралы ой
Сұрақ
Бұрын бір сұхбатыңызда Сарайшықтан бөлек Отырар, Түркістан, Тараз сияқты көне қалаларға да ескерткіш орнату ойыңыз барын айттыңыз. Бұл жоспар қашан жүзеге асады?
Жауап
Ол кезде ой болғанымен, қазір бұл тақырыпты қайта қозғап жүрген жоқпын.
Өнердің жалғастығы: ұрпаққа дарыған қасиет
Сұрақ
Екі өнеріңіз балаларыңызға, немерелеріңізге дарыды ма?
Жауап
Мен күй тыңдағанды ұнатамын, күйдің әсерінен талай ой туады. Жиенім Абай қазір Алматыда консерваторияның домбыра факультетінде оқиды, домбыраны жақсы тартады. Ұлым Нұрлан сәулетшілік өнерімді жалғап келеді. «Өнер идеясыз өмір сүре алмайды» дегендей, Нұрланға ескерткіштерді бастауда бағыт беріп отырамын. Сарайшық ескерткішінің сызбасын өзім сызып көмектестім, бірақ құрылысты Нұрлан жүргізді.
Бұл сұхбаттан байқалатыны: Сайын Назарбекұлы үшін өнер — тек кәсіп не атақ емес, өмірдің жаңа қырын ашатын идея. Ал мұраға айналған еңбек — табандылық пен терең ойдың нәтижесі.