Ж. Аймауытовтың Әнші әңгімесіндегі Әмірқан бейнесіСабақтың мақсаты:Білімділік: әңгіменің тақырыбы мен жазушының идеялық мұратын мәтінге сүйене отырып ашу, Әмірқан бейнесін жан - жақты талдау
Сабақтың тақырыбы
Ж. Аймауытовтың “Әнші” әңгімесіндегі Әмірқан бейнесі
Сабақтың мақсаты
Білімділік
Әңгіменің тақырыбы мен жазушының идеялық мұратын мәтінге сүйене отырып ашу, Әмірқан бейнесін жан-жақты талдау.
Дамытушылық
“Әдебиет пен өнер – егіз” ұғымын тереңдету. Жеке және топтық жұмыста шапшаңдыққа баулу, өз ойын еркін жеткізуге, сөйлеу мәдениетін қалыптастыруға дағдыландыру.
Тәрбиелік
Өнер құдіретін сезінуге тәрбиелеу, ұлттық құндылық пен намысты қорғай білуге үйрету, ұлтжандылыққа және елге сүйіспеншілікке баулу.
Сабақтың міндеті, түрі және ресурстары
Негізгі міндет
Әмірқан бейнесін жан-жақты ашу.
Сабақтың түрі
Жаңа материалды игеру.
Көрнекіліктер
- Жазушы шығармалары
- Кесте
- Интерактивті тақта
Әдістер
- Түсіндіру
- Сұрақ-жауап
- Мінездеме
- Салыстыру
- Ой-түйін жасау
Пәнаралық байланыс
Тарих, музыка, география.
Сабақтың барысы
1) Ұйымдастыру кезеңі
- Оқушылармен амандасу
- Оқушыларды топқа бөлу
2) Үй тапсырмасын сұрау
Үш топ үй тапсырмасын үш бөлім бойынша әңгімелейді:
I. “Болашақ” тобы
Әншімен алғаш танысу
II. “Ұлан” тобы
Наурыздағы ойын-сауық
III. “Өнерпаз” тобы
Әншінің үйінде
3) Жаңа сабақты түсіндіру
Өткен сабақта біз талантты жазушы Жүсіпбек Аймауытовтың “Әнші” әңгімесімен таныстық. Бұл шығармада жазушы әнші Әмірқан бейнесі арқылы қазақ ән өнерін және ұлттық мәдениетімізді қалың оқырманға танытады.
Бүгінгі сабақта әңгіменің негізгі тұлғасы — Әмірқанның бейнесін тереңірек ашып, жан-жақты талдауға бағытталған жұмыстар орындаймыз.
Ой қозғау
Әмірқан бейнесі арқылы қазақтың қандай атақты тұлғасының прототипі берілген?
Негізгі ұғым: “Прототип”
Прототип (грек сөзінен: түп-төркін, негізгі бейне) — әдеби шығармадағы кейіпкер бейнесін жасауға тірек болатын, өмірде болған нақты адам, яғни түпкі тұлға.
Әміре Қашаубаев туралы мәлімет
Өмірбаяны
Әміре Қашаубаев (1886–1934) — 1886 жылы Семей өңірі, Абыралы ауданындағы Дегелең тауының етегінде дүниеге келген.
Репертуары мен ықпалы
“Ағаш аяқ”, “Үш дос”, “Қос барабан”, “Қызыл бидай”, “Смет”, “Жалғыз арша” сияқты классикалық әндер Әміре орындаған үлгі арқылы орнығып, кейінгі әншілер репертуарында жалғасын тапты.
“Әміренің адамшылығы өте зор еді. Барынша әділ жүректі еді. Дүние үшін қабақ шытып, бір тарықпайтын. Қоң етін кесіп беретін жомарт еді. Әміре ән салғанда әнді көркемдеп, аспандата айтар еді. Қандай әнді болса да түзеп, кесек бейнелі ән қып айтып жүрсе де, ‘мынаны мен түзедім’ демес еді. Әміре әнді ылғи сүйіп, ұнатып, өзі әнге ғашық болғандай айтатын. Халық көп болса, делебесі қозып кететін”.
Сараланған тапсырмалар (деңгейлер)
I деңгей: теориялық ұғымдарды еске түсіру
“Болашақ” тобы
Жалқы есімдерді түр-түсіне ажыратып көрсету
“Ұлан” тобы
Диалогтарды тауып, рөлдерге бөліп оқу
“Өнерпаз” тобы
Ұлттық ойын түрлері мен дәстүрлерді анықтау
II деңгей: жетелеуші сұрақтар
- Автор Әмірқанның түр-түсін қалай суреттейді?
- Әмірқанның мінез-құлқы мәтіндегі қандай жолдардан байқалады?
- Ән мен өнер туралы Әмірқанның өзі не ойлайды?
- Тыңдаушыға Әмірқан әнінің әсері қалай сипатталады?
- Әмірқан әнді қалай орындайды?
III деңгей: “Топтастыру” стратегиясы
Әмірқан бейнесін төмендегі қырлар бойынша топтастырып көрсетіңдер:
“Болашақ” тобы
Мінезі
“Ұлан” тобы
Кәсібі
“Өнерпаз” тобы
Қарым-қатынасы
Қорытынды
- Жазушының әңгімені жазудағы түпкі ойы қандай?
- Шығармадан қандай әсер алдыңдар?
Бағалау
Оқушылардың топтық және жеке жұмыстағы белсенділігі, жауаптарының дәлелділігі мен сөйлеу мәдениеті негізінде бағаланады.
Үйге тапсырма
“Егер мен жазушы болсам...” тақырыбында әңгімені өз ойларыңмен аяқтап, пікір мен болжам жазып келіңдер.