Отбасында қаржыны үнемдеу туралы кеңестер
Отбасылық қаржыны үнемдеу: неден бастау керек?
Отбасылық қаржыны қалай үнемдеу — көпшілікті ойландыратын мәселе. Әсіресе дағдарыс кезінде, көптеген отбасылар қаржылық қысымды қатты сезінеді. Үнемдеу дегеніміз өзіңізді қыспаққа алу емес; керісінше, ойластырылмаған шешімдердің отбасылық бюджетке дағдарыс әкелуіне жол бермеу. Ең дұрыс бастау — шығындарды жүйелеу және есеп жүргізу.
Қарапайым қағида
Қаржыны реттеудің ең тиімді әдісі — тұрақты және ауыспалы шығындарды бөлек қарастыру, содан кейін кіріс пен шығынды тұрақты түрде жазып отыру.
Отбасылық шығындардың түрлері
Тұрақты шығындар (ай сайын міндетті төлемдер)
- Коммуналдық қызметтер (жарық, газ, су)
- Пәтер жалдау
- Кабельдік теледидар, интернет, ұялы байланыс
- Кредит төлемдері
- Азық-түлік және тұрмыстық химия
- Жол жүру шығындары
- Жеке автокөлік (жанармай, сақтандыру)
- Медицина (қажетті дәрілер, диагностика, консультациялар)
- Балабақша, мектептегі тамақ, жоғары білім ақысы
- Баланы түрлі үйірмелерге жаздыру
- Бала бағушы, репетитор және т.б.
Ауыспалы шығындар (мүмкіндікке қарай)
- Жеке автокөлік (жөндеу, айыппұл, көлік жуу және т.б.)
- Пәтер жөндеу
- Ойын-сауық (мейрамхана, кино, кафе, концерттер және т.б.)
- Шаштараз, сұлулық салондары
- Өзін-өзі дамыту (семинарлар, тренингтер, кітаптар, журналдар)
- Киім-кешек
- Косметика
- Тұрмыстық техника, жиһаз сатып алу
- Отбасылық демалыс, саяхат
- Сыйлықтар, сувенирлер және т.б.
Неліктен есеп жүргізу маңызды?
Үй қаржысын «бухгалтерлік есеп» сияқты қатаң тіркеп отырсаңыз, қай санатта артық кетіп жатқанын бірден көресіз. Бұл бюджетті қысқартуды емес, бюджетті басқаруды жеңілдетеді.
Отбасында қаржыны үнемдеуге арналған 16 кеңес
-
1) Дүкенге тізіммен барыңыз
Барлық қажетті заттың тізімін жасап, мүмкін болса бағасын алдын ала жазып, шамамен қанша қаражат кететінін есептеңіз. Тізімде жоқ заттарды алмауға тырысыңыз.
-
2) Апталық мәзір жоспарлаңыз
Дүкенге қайта-қайта бармас үшін, бір аптаға жететін мәзір құрып, соған сай азық-түлік алыңыз.
-
3) Арбаның орнына себет таңдаңыз
Үлкен жүк арбасы артық зат алуға итермелеуі мүмкін. Шағын себет сатып алуды жинақы етеді.
-
4) Қажетті соманы ғана алып шығыңыз
Жоспарланған шығынды шамалап, сол мөлшердегі ақшаны ғана өзіңізбен бірге апарыңыз.
-
5) Ашқарын бармаңыз
Аш кезде дайын өнімдердің иісі тәбетті ашып, жоспардан тыс сатып алуға әкелуі мүмкін.
-
6) Бағасы көрсетілмеген өнімді алмаңыз
Бағасын нақтыламай сатып алу артық төлемге ұрындыруы мүмкін.
-
7) «Үлкен жеңілдікке» сын көзбен қараңыз
Жарамдылық мерзімі өтуге жақын тауарлар жиі арзандатылады. Сатып аларда мерзімін міндетті түрде тексеріңіз.
-
8) Касса жанындағы витринаға ермеңіз
Касса маңында тәттілер, шоколад, сағыз сияқты импульсивті сатып алулар көп тұрады.
-
9) Маусымдық жәрмеңкелер мен мерекелік акцияларды пайдаланыңыз
Маусымдық жәрмеңкелер тиімді болуы мүмкін. Ал тұрмыстық техника мен жиһазды жыл соңындағы ірі мерекелер кезінде (мысалы, Жаңа жыл алдында) жоғары жеңілдікке іліктіру оңай.
-
10) Интернет арқылы тапсырыс беруді салыстырыңыз
Киім, тұрмыстық заттар мен жиһазды онлайн алу кейде шығынды азайтады: бағаларды салыстыруға және пікірлерді оқуға болады.
-
11) Үйдегі заттарға ревизия жасаңыз
Пайдаланбайтын, бірақ жаңа күйіндегі заттарды интернет арқылы сатып, қосымша қаражат табуға болады.
-
12) Ақшаны бөліп жұмсаңыз және есеп жүргізіңіз
Қаражатты санаттарға бөліп (мысалы, «азық-түлік», «жол», «балалар»), әрқайсысын бөлек жоспарлаңыз. Кірістер мен шығындарды тұрақты түрде жазып отырыңыз.
-
13) Ойын-сауық бюджетіне шек қойыңыз
Демалыс немесе саяхат жоспарласаңыз, күнделікті шағын ойын-сауық шығындарын уақытша қысқарту пайдалы.
-
14) Қысқа қашықтықта жаяу жүріңіз
Алыс емес жерге жаяу баруды әдетке айналдырсаңыз, жанармай шығыны да азаяды.
-
15) Коммуналдық ресурстарды үнемдеңіз
Жарық, газ және суды ұқыпты пайдалану ай сайынғы төлемдерді төмендетеді.
-
16) 10–15% қор жинап отырыңыз
Табысыңыздың 10–15 пайызын күтпеген жағдайларға арнап бөлек сақтауды дағдыға айналдырыңыз.
Қорытынды
Үнемдеу — өзіңізді және отбасыңызды барлық нәрседен шектеу деген сөз емес. Үнемдеу — ақшаны дұрыс жұмсауды үйрену және бюджетті саналы басқару.