Оқушыларға етістікті сөз табы ретінде таныту
Сабақ: Қазақ тілі (2-сынып)
Тақырып: Етістік
Сабақтың мақсаттары
- Білімділік: етістікті сөз табы ретінде таныту; етістік пен зат есімнің байланысын сөйлем құрау және жаттығулар орындау барысында байқату.
- Дамытушылық: оқушылардың сөздік қорын байыту, байланыстырып сөйлеуін, ой-өрісін, есте сақтауын және шығармашылық қабілеттерін дамыту.
- Тәрбиелік: грамматикалық және орфографиялық сауаттылыққа тәрбиелеу.
Құралдар мен тәсілдер
- Көрнекілік:
- интербелсенді тақта, суреттер.
- Әдіс-тәсілдер:
- сұрақ-жауап, топтастыру, топтық жұмыс.
Сабақтың өту барысы
I. Ұйымдастыру
Оқушыларды сабаққа жұмылдыру, сыныптағы жұмысқа дайындықты тексеру.
II. Үй тапсырмасын тексеру
351-жаттығу: «Кімдер? Нелер?» сұрақтарына жауап беретін сөздерді қатыстырып, сөйлем құрау.
Өткен ережені қайталау, мысалдар арқылы нақтылау.
III. Жаңа сабақ: етістікпен танысу
Мұғалім оқушылармен диалог арқылы тақырыпты ашады:
Мұғалім: «Балалар, қазір жылдың қай мезгілі?»
Оқушылар: «Қазір жылдың қыс мезгілі.»
Мұғалім: «Тақтадағы сөздер қыс мезгілімен байланысты ма?»
Оқушылар: «Иә, байланысты.»
Мұғалім: «Осы сөздерді қатыстырып, қыста табиғатта қандай өзгерістер болатынын айтыңдар.»
- Қыста қар жауады.
- Аяз болады.
- Боран соғады.
Мұғалім сұрақ қою арқылы оқушыларды өз тұжырымын айтуға жетелейді:
- «Қар, аяз, боран» сөздері қай сөз табына жатады? Неліктен?
- «Жауады, болады, соғады» сөздеріне қандай сұрақ қойылады? Олар нені білдіреді?
Оқушылар бұрыннан білетінін еске түсіреді:
Заттың қимылын, іс-әрекетін білдіретін сөздерге «Не істеді? Не қылды? Қайтті?» деген сұрақтар қойылады.
Негізгі ереже: заттың қимылын, іс-әрекетін білдіретін сөздер етістік деп аталады. Етістікке «Не істейді? Не істеді? Не қылды? Қайтті?» сұрақтары қойылады.
Сурет бойынша жұмыс: «Балалар мен әже не істеп жатыр? Қандай қимыл жасады?»
Ағаш жарды.
Гүл суарды.
Қыз секірді.
Әже ұршық иірді.
Домбыра тартты.
Осы сөйлемдердегі қимылды білдіретін сөздер етістік екенін дәлелдеп, қандай сұраққа жауап беретінін айту.
Дәптермен жұмыс
- Күннің жадын жазу.
- Тақырыпты жазу.
- Көркем жазу жұмысы.
355-жаттығу
Жұмбақтарды оқу, шешуін табу. Мәтіннен етістіктерді анықтау.
356-жаттығу
Көп нүктенің орнына тиісті сөздерді қойып жазу (тақтамен жұмыс).
358-жаттығу
Ауызша талдау: сөйлемдегі етістікті табу, сұрақ қою.
Сергіту сәті
Қысқа қимыл-қозғалыс жаттығулары арқылы оқушыларды сергіту.
Топтық жұмыс
Сабақ әрі қарай топтық тапсырмалар арқылы жалғасады: әр топ бірігіп орындайды, бір оқушы қорғайды.
359-жаттығу: «Білім керек бәріне» тақырыбы бойынша шағын әңгіме құрастыру. Әр топтан бір оқушы шығып оқиды.
Қорытынды және бекіту
Сабақ сұрақтар арқылы бекітіледі:
- Заттың қимылын, іс-әрекетін білдіретін сөздерді қалай атаймыз?
- «Жинады», «ойнады» сөздері қай сөз табына жатады?
- Етістіктерге қандай сұрақтар қойылады?
- Берілген сөздерге етістік қосып айтыңдар: Түйе…, Мысық…, Қой…, Балалар…, Қар…
Бағалау
Оқушылардың жауаптары мен тапсырмаларды орындауына қарай бағалау.
Үй тапсырмасы
Үй тапсырмасы мұғалім тарапынан нақтылап беріледі.