Матаның шеттерін келтіріп жаю
Сабақ барысы
Ұйымдастыру кезеңі
- Жұмыс орнын дайындау.
- Үй тапсырмасын тексеру.
- Жаңа тақырыпқа кіріспе.
Негізгі бөлім
- БҮҮ стратегиясы арқылы білімді жүйелеу.
- «Ой қозғау» арқылы пікір алмасу.
- Мағынаны тану: пэчворк, квилт, геометриялық блоктар.
БҮҮ стратегиясы (Білемін — Білгім келеді — Үйрендім)
Білемін
Құрақ көбіне төсек-орын жабдықтарында (көрпе-жастық, төсеніш) қолданылады. Құрақ құрау — матаның ұсақ қиықтарын үйлестіріп, тұтас бұйымға айналдыру тәсілі.
Білгім келеді
Ою-өрнексіз-ақ құрақты қандай тәсілдермен әсем әрі мәнерлі құрауға болады? Түстерді қалай үйлестірген дұрыс?
Үйрендім
Сабақ соңында оқушы бүгінгі алған білімін қысқаша жазып, қандай тәсілдерді меңгергенін атап көрсетеді.
«Ой қозғау» стратегиясы
Сұрақ
Құрақтан құрастырылған көрпе-төсек кімдерге арналады?
Жұмыс форматы
- Ой-пікірді жазу.
- Сыныппен пікір алмасу.
- Ортақ қорытынды жасау.
Мағынаны тану: пэчворк пен квилт
Пэчворк (Patchwork)
Пэчворк — бұйымның нақышы мен колоритін айқындайтын, құрақтан орындалатын жұмыс түрі. Жастықтар мен сәндік бұйымдарда жиі қолданылады.
Квилт (Quilt)
Үстіңгі бөлігі құрақтан тігіліп, аралық қабаты инешаншымдармен (сырып тігіспен) бекітіліп, астыңғы бөлшекпен тұтас біріктірілген бұйым квилт деп аталады.
Құрақтағы композиция және өлшем
- Құрақ техникасындағы өрнектер көбіне қайталанатын геометриялық элементтерден тұрады.
- Алдымен бұйымның нобайы жасалып, өлшемі анықталады.
- Көптеген құрақ бұйымдары екі үшбұрыштан құралған шаршы блоктарға негізделеді.
Матаны тану: суреттің түсірілу тәсілдері
- Өрнегі тоқымашылық әдіспен түсірілген маталар.
- Баспамен түсірілген маталар.
Жолақты немесе тор маталар құрақ құрамында бірден көзге түседі. Мұндай маталарды дұрыс үйлестірмесе, бұйым тартымсыз көрінуі мүмкін.
Сарамандық жұмыс: құрақ жапқыш құрау
Мақсаты
Матаның жиектерін қию, лекалоны матаға қойып, өңдеуге арналған қосымшаны қалдыра отырып қажетті көлемде қиықтарды пішу.
Ескерту
Пішу кезінде тігіс қосымшасына міндетті түрде орын қалдырыңыз.
Қажетті құрал-жабдықтар мен материалдар
- Пішуге арналған кілемше
- Дөңгелекше кескіш
- Тігінші сантиметр таспа
- Тігінші тік бұрышы
- Қайшы, түйрегіш
- Мақта мата, мақта жіп
- Көшіргіш дөңгелекше, құраққа арналған желім (қажет болса)
Тігу техникасы
- Бөлшектерді сырып тіккенде өңдеуге арналған қосымшаны ұмытпаңыз (арнайы сызғыш қолдануға болады).
- 1 см аралығында 5–6 инешаншым болғаны дұрыс.
- Тізбек (chain piecing) әдісі уақытты үнемдеп, жіпті аз жұмсауға көмектеседі.
- Қиықтардың қабаттарын дәл келтіру үшін түйрегіш қолданыңыз: түйрегіштерді тігіске көлденең қадап, машинаның табанына жақындағанда алып тастаңыз.
- Құрақ құрастырылған соң бұйымды сыру (қабу) қажеттігін алдын ала шешіңіз.
- Ашық өрнекті, гүлді маталарда инешаншымды ұқыпты орындаңыз; бірыңғай түсті маталарға күрделі өрнекпен сырып тігу жарасады.
Жұмыс барысы
- Бұйымды түзу сызық бойымен немесе көлденеңінен инешаншымдар жасап тігіңіз (қажет болса, сызықты алдын ала белгілеңіз).
- Құрақтардың шеттерін қияңыз (мысалы, 0,5 см).
- Тігімдерді әр бағытта жүргізіп, өзіндік инешаншым өрнектерін жасаңыз.
- Суға тас тастағанда пайда болатын шеңбер толқынына ұқсас доға тәрізді «эхо-мотив» инешаншымдарын қайталаңыз.
- Стипплинг: үздіксіз сырып тігу тәсілі.
Шеттерін жиектеу
Бұйым шеттерін түсіне үйлесетін немесе контраст түсті қосарланған жиектемемен тіккен дұрыс. Жиектеменің түсін мұқият таңдаңыз — ол бұйымның жалпы әсерін күшейтеді.
Технологиялық карта
| Орындалатын операция | Ескерту |
|---|---|
| 1) Матаның шеттерін келтіріп жаю | Мата тегіс жатуына мән беріңіз. |
| 2) Жиектерін қию, жолақты қию | Тігіс қосымшасын есептеңіз. |
| 3) Матаны бірдей үшбұрыштарға бөліп қию | Үшбұрыш/жолақ қиғанда қосымшаға орын қалдыруды ұмытпаңыз. |
Ой қорыту
Құрақ жапқыштың құрастырылуын тексере отырып, сабақты бекітеміз: өлшем дәлдігі, тігіс сапасы, түстер үйлесімі және жиектеудің ұқыптылығы бағаланады.
Бағалау
Оқушының жұмысы орындалу сапасы, дәлдік, қауіпсіздік ережелерін сақтау және шығармашылық шешімі бойынша бағаланады.
Үй тапсырмасы
- Пэчворк сәнін ұлттық нақыштармен үйлестіріп, бұйымның үлгісін (эскизін) дайындау.
- Ас үй терезесін, балалар бөлмесін немесе қонақ бөлмені безендіруге арналған шығармашылық жұмыс орындау.