Жылқының сүті - қымыз
Топтамадағы сабақтар тізімі
- «Ғажайып математика» (6-сынып)
- «Төртбұрыштар» (геометрия)
- «Квадрат теңсіздіктер» (алгебра, 8-сынып)
«Ғажайып математика» (6-сынып)
Мақсаты: оқушылардың білімге деген құштарлығын арттыру, қызықты тапсырмалар арқылы білімін тереңдету, математикалық ой-өрісін кеңейту және іздену қабілеттерін дамыту.
Сайыс кезеңдері
-
I
Таныстыру сәті
-
II
Үй тапсырмасы (қарсылас топтарға мақал-мәтелдер жасыру)
-
III
«Білмекке құмарлық» (логикалық есептердің жауабын қазақша, орысша, ағылшынша айту)
-
IV
Математика ертегілерде
-
V
Мерген есебі
-
VI
Қорытынды
Көрнекілігі
- Интерактивті тақта
- Слайд
- Постер, маркер
- Смайликтер, суреттер
Барысы (қысқаша)
- Ұйымдастыру: психологиялық дайындық
- Топқа бөлу
- Үй тапсырмасы: мақал-мәтелдер
- Логикалық есептер (3 тілде)
- Ертегі, сұрақ-жауап, постер
І бөлім. Үй тапсырмасы: мақал-мәтелдер
Екі топ бір-біріне мақал-мәтелдің басын айтып, жалғасын табады және толықтырады.
І топ: «Алғырлар»
- Он екі айда (он үш той)
- Алты ай баққан арықты (бір түн ұрындырған өлтіреді)
- Жүзден жүйрік, (мыңнан тұлпар)
- Бір күн ашыққаннан (қырық күн ақыл сұрама)
- Жеті атасын білмеген (жеті жұрттың қамын жер)
ІІ топ: «Тапқырлар»
- Шындық — сегіз, (бақыт — егіз)
- Ер — егіз, (еңбек — жалғыз)
- Екі қарға таласса, (бір қарғаға жем түсер)
- Бір жылға (қоян терісі де шыдайды)
- Бас екеу болмай, (мал екеу болмас)
Қосымша
- Елуінде — ер дана, (елуінде — ел жаңа)
- Мыңның жүзін білмегенше, (бірдің атын біл)
ІІ бөлім. «Білмекке құмарлық»: Абай жұмбағы және үш тіл
Абайдың жұмбағы
Сыналар, ей жігіттер, келді жерің,
Сәуле болсаң, бермекке талапты ерің,
Жан құмары дүниеде немен екен,
Соны білсең, әр нәрсені білгендерің.
Жауабы: «Білмекке құмарлық»
Көп тілді меңгеру — заман талабы. Бұл кезеңде жасырылған есептің жауабын үш тілде айту керек: қазақша, орысша, ағылшынша.
1) Отбасында 7 қыз және әр қыздың бір інісі бар. Отбасында барлығы неше бала?
Жауабы: 8 — сегіз / восемь / eight
2) Қандай санның жазылуында қанша әріп болса, сонша цифр бар?
Жауабы: 10 — он / десять / ten
3) Түйеқұс таразыда бір аяғымен тұрғанда 12 кг тартады. Екі аяғымен тұрса, қанша кг тартады?
Жауабы: 12 — он екі / двенадцать / twelve
4) Бойы екі арыс, сиып жатыр 25 арыс.
Жауабы: сызғыш — линейка / ruler
5) Жеті жүз тесік, жалғыз-ақ есік.
Жауабы: ау — трал / net
6) Бір үйде елу батыр тұрады, үй сыртына сүйкенсе-ақ өліп жатады.
Жауабы: сіріңке — спичка / match
IV бөлім. Математика ертегілерде
Текті болу — ұрпаққа сын. Ата-баба салт-дәстүрін құрметтей отырып, ертегі әлеміне саяхат жасайық.
I. Қожанасыр мен журналист сұхбаты
Журналист: Құрметті көрермендер, «Ғажайып математика» сайысымызға Қожанасыр ата келіп отыр. Қарсы алайық!
Журналист: Сәлеметсіз бе, ата! Төрлетіңіз.
Қожанасыр: Сәлемет пе, балам. Рахмет!
Журналист: Ата, сіз қашан дүниеге келдіңіз?
Қожанасыр: Аспаннан дөңгелектер жауған кезде.
Журналист: Жолдасыңызбен қалай кездестіңіз?
Қожанасыр: Төрт дүниенің диагональдары қиылысқан кезде кездестік.
Журналист: Осы күні неше бала сүйіп отырсыз?
Біреуінің жүрегінің түгі бар,
Біреуінің күмбірлеген күйі бар.
Біреуінің қатты істейтін миы бар,
Біреуінің дөңгелеген биі бар —
Айтшы, қане, менің неше балам бар?
Жауабы: 4
II. Ұрылар есебі
Ертеде көшкен жұртта панасыз қалған кемпірдің жалғыз сиырын ұрламақ болып ұрылар келеді. Кемпір оларды айламен қорқытуды ойлап, бір шелек суды сапырып отырып мынадай өлең айтады:
Сапырып-сапырып Сарманға бер,
Құйып-құйып Құрманға бер.
Есіктегі екеуге бер.
Мұны естіген ұрылар: «Бұл үйде адам көп екен, әрі біреуі бізден де айлалы екен» деп кері қайтады.
Сұрақ: Ұрылардың санауы бойынша үйде қанша адам болған? Жауабы: 6 адам (оның ішінде 5 ұры)
III. «Алты қалпақ» стратегиясы
Екі топ бір-біріне сұрақ қойып, жауаптарын дәлелдеу арқылы ойларын негіздейді.
V бөлім. Мерген есебі және постер жұмысы
Нақыл: «Аң таппаған — атынан көреді, ата алмаған — мылтығынан көреді».
Сұрақ: Төрт түлікті атаңдар. Сиыр, түйе, қой, ешкі, жылқы.
Бұл бөлімде берілген есепті постерге түсіріп, шыққан мүсінге сәйкес (қой немесе жылқы) төрт түлік туралы қысқаша таныстырылым жасап, ассоциация құрастырады.
№1: Қой
- Атаулары: қозы, марқа, тоқты, бағылан, тұсақ, қошқар
- Пірі: Шопан ата
- Шақыру: «пұшайт-пұшайт»
- Өнімі: сүтінен ірімшік, айран, қаймақ, құрт алынады
№2: Жылқы
- Атаулары: құлын, тай, жабағы, құнан, байтал, дөнен, бесті, бие, ат, айғыр
- Пірі: Қамбар ата
- Шақыру: «құрау-құрау»
- Сүті: қымыз — шипалық қасиеті мол ұлттық сусын
VI бөлім. Қорытынды, марапаттау және өнер
С. Ковалевская: «Ақын жанды болмасам, математик те болмаған болар едім». Бүгінгі сайыста оқушылар өз шеберліктерін көрсетті. Енді жеңімпазды анықтаймыз.
«Төрт ана» — М. Шаханов
Тағдырыңды тамырсыздық індетінен қалқала!
Әр адам да өз анасынан басқа да
Жебеп жүрер, демеп жүрер арқада
Болу керек құдіретті төрт ана:
Туған жері — түп қазығы, айбыны,
Туған тілі — сатылмайтын байлығы,
Туған дәстүр, салт-санасы — тірегі,
Қадамына шуақ шашар үнемі —
Және туған тарихы, еске алуға қаншама
Ауыр әрі қасиетті болса да,
Төрт анаға әнін жалғай алмаған
Пенделердің басы қайда қалмаған?
Төрт анасын қорғамаған халықтың
Ешқашан да бақ-жұлдызы жанбаған.
Қасиетті бұл төрт ана — тағдырыңның тынысы,
Төрт ана үшін болған күрес — күрестердің ұлысы!
Марапаттау
Жеңімпаздар мен белсенді қатысушылар марапатталады.
Өнер бөлімі
«Қара жорға» биі орындалады.