Жапырақтардың түсуі

Тақырып: 4-ке көбейту және бөлу кестесі

Бұл сабақ — жаңа білімді меңгертуге арналған саяхат-сабақ. Оқушылар ойындар, логикалық тапсырмалар және шығармашылық жұмыстар арқылы 4-ке көбейту мен 4-ке бөлу кестесінің құрылуын түсініп, оны қолдануды үйренеді.

Сабақтың мақсаты

Білімділік

  • Оқушыларды 4-ке көбейту және бөлу кестесімен таныстыру.
  • Көбейту мен бөлудің мағынасын ашу және амалдардың өзара байланысын көрсету.
  • 4-ке көбейту кестесін құрастыруды және 4-ке бөлу кестесін құрастыру ұстанымын үйрету.

Тәрбиелік

  • Тапсырмалар арқылы белсенділікке баулу.
  • Ұқыптылық пен ұйымшылдыққа тәрбиелеу.
  • Топпен жұмыс мәдениетін қалыптастыру.

Дамытушылық

  • Ойын элементтері арқылы танымдық белсенділікті арттыру.
  • Логикалық ойлауды дамыту.
  • Математикаға қызығушылықты күшейту.

Сабақ барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі

  1. Сәлемдесу.
  2. Оқушылардың құрал-жабдықтарын тексеру.
  3. Назарын сабаққа аудару.

Психологиялық дайындық

Шырылдады қоңырау,
Біз сабақты бастаймыз.
Партамызға отырып,
Өзара көз тастаймыз.
Табыс тілеп көзбенен —
Жаңа білім алуға
Алға қадам аттаймыз.

II. Үй тапсырмасын тексеру

№3-тапсырма: 5, 6, 12, 14, 24, 8, 9 сандарының ішінен 2 санына және 3 санына бөлінетін сандарды жазу.

2-ге бөлінетіндер (мысалдар)

  • 6 : 2 = 3
  • 12 : 2 = 6
  • 14 : 2 = 7
  • 8 : 2 = 4
  • 24 : 2 = 12

3-ке бөлінетіндер (мысалдар)

  • 6 : 3 = 2
  • 12 : 3 = 4
  • 24 : 3 = 8
  • 9 : 3 = 3

III. Үй тапсырмасын пысықтау (топтық жұмыс)

1) Топқа бөлу

Сынып оқушылары 2 топқа бөлінеді.

2) Топ атауын шығару

Сандарды, амалдарды және теңдікті пайдаланып өрнек құрастыру арқылы топтың атауы анықталады.

Саяхаттық сюжет: «Орман»

Мұғалім орманның күзде өзгергенін сипаттайды: жасыл түстің сұрғылттануы, жерге «сары кілем» секілді жапырақтардың төгілуі. Сыныпта да «жапырақтар түседі»: парта үстіне сандар жазылған жапырақтар қойылады. Әр жапырақта өрнектің мәні берілген, ал оқушылар сол мәнге сәйкес өрнекті табады.

I топ тапсырмалары

  • 3 × 3
  • 6 × 2
  • 27 : 3
  • 24 : 3

II топ тапсырмалары

  • 4 × 3
  • 18 : 3
  • 3 × 7
  • 16 : 2

Оқушылар тақтаға шығып, өздеріндегі «жапырақтарды» тиісті өрнектің қасына бекітеді.

IV. Жаңа сабақты меңгерту

№1-тапсырма: салыстыру және қорытынды

Теңдіктің оң және сол жақтарын салыстыр. Неге келесі өрнектің мәні алдыңғы өрнекке қарағанда 4-ке артық екенін түсіндір.

  • 4 × 4 = 4 + 4 + 4 + 4
  • 4 × 5 = 4 + 4 + 4 + 4 + 4
  • 4 × 6 = 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4

№2-тапсырма: 4-ке көбейту кестесін құрастыру

4-ке көбейту кестесі қалай құрылғанын түсіндіріп, кестені толықтыр.

Дайын үлгілер

  • 4 × 4 = 16
  • 4 × 5 = 20
  • 4 × 6 = 24
  • 7 × 4 = 28

Коммутативтік қасиет (ауыстырымдылық)

  • 5 × 4 = 4 × 5 = 20
  • 6 × 4 = 4 × 6 = 24
  • 7 × 4 = 4 × 7 = 28
  • 8 × 4 = 4 × 8
  • 9 × 4 = 4 × 9

№3-тапсырма: 4-ке бөлу кестесі

4-ке бөлу кестесін құрғанда неге 4-ке көбейту кестесін пайдалануға болатынын түсіндір.

Мысал: 16 : 4 = 4, себебі 4 × 4 = 16. Сол сияқты: 20 : 4 = 5, себебі 5 × 4 = 20.

  • 16 : 4 = 4
  • 20 : 4 = 5
  • 24 : 4 = 6
  • 28 : 4 = 7
  • 32 : 4 = 8
  • 36 : 4 = 9

V. Түсінгенін тексеру (оқиға желісімен)

Тиінге көмектесу

Орманда тиін саңырауқұлақтарды бұтақтарға іліп жатыр. Оған көмектесу үшін №4 және №5 тапсырмаларын орындаймыз.

№4–№5: Бос орындарға тиісті сандарды қой (оқулық бойынша).

Аюға көмектесу

Үлкен апан маңында аю қысқа дайындалып, апанын тазалап жүр. Оған көмектесу үшін №6 және №7 тапсырмаларын орындаймыз.

№6–№7: Кесте толтыру және ауызша есептеу (оқулық бойынша).

VI. Жаңа сабақты бекіту

№6-тапсырма: кестені толтыр

Көрсеткіш 1 2 3 4 5 6
Көбейткіш 4 4 4 4 4 4
Көбейткіш 2 4 6 5 3 8
Көбейтінді

Сергіту сәті

Бір, екі, тұрайық,
Алақанды ұрайық.
Жүгірейік, жүгірейік,
Аяқты ұшынан басайық.
Саңырауқұлақтай отырып,
Емендерше тұрайық.
Тұрайық, отырайық,
Тұрайық, отырайық,
Партамызға жайғасайық — тып-тыныш.

№7-тапсырма: ауызша орындау

Тапсырма ауызша орындалады. Мұғалім кері байланыс береді.

Қоянға көмектесу: №8–№9

Қоян қырыққабат жинауға көмек сұрайды. Ол үшін №8 және №9 тапсырмаларын орындаймыз.

№8-тапсырма: теңдеулерді шеш

  • a × 4 = 16
  • x : 4 = 6
  • 4 × c = 24
  • 36 : x = 4

№9-тапсырма: ауызша есептеу

  • 1) P = (4 + 4) × 2 = 16 см
  • 2) Периметрлері 24 см, 32 см, 28 см болатын тең шаршылардың қабырғасын тап:
    • 24 : 4 = 6 см
    • 32 : 4 = 8 см
    • 28 : 4 = 7 см

Шығармашылық тапсырма: №10

  • 22 см − 6 см = 16 см
  • 16 см : 2 = 8 см

VII. Сабақты қорытындылау

«Бақытты отарба» ойыны: берілген тапсырмаларды дұрыс орындасақ, «үйге тез жетеміз». Ойын шарты: мұғалім бір санды көрсетеді, оқушы сол сан шығу үшін 4-ті нешеге көбейту керегін айтады.

Мысалы: 20 шығу үшін 5 × 4 керек.

VIII. Үй тапсырмасы

№11-тапсырма: амалдарды орында.

Көбейту

  • 6 × 4
  • 4 × 9
  • 5 × 4
  • 9 × 4
  • 8 × 4

Бөлу

  • 16 : 4
  • 32 : 4
  • 36 : 4
  • 28 : 4
  • 24 : 4

Аралас

  • 4 × 8
  • 4 × 7
  • 4 × 7
  • 4 × 4
  • 20 : 4

IX. Бағалау

Оқушылардың тапсырмаларды орындау сапасына, белсенділігіне және топтық жұмысқа қатысуына қарай бағаланады.