Жапырақтардың түсуі
Тақырып: 4-ке көбейту және бөлу кестесі
Бұл сабақ — жаңа білімді меңгертуге арналған саяхат-сабақ. Оқушылар ойындар, логикалық тапсырмалар және шығармашылық жұмыстар арқылы 4-ке көбейту мен 4-ке бөлу кестесінің құрылуын түсініп, оны қолдануды үйренеді.
Сабақтың мақсаты
Білімділік
- Оқушыларды 4-ке көбейту және бөлу кестесімен таныстыру.
- Көбейту мен бөлудің мағынасын ашу және амалдардың өзара байланысын көрсету.
- 4-ке көбейту кестесін құрастыруды және 4-ке бөлу кестесін құрастыру ұстанымын үйрету.
Тәрбиелік
- Тапсырмалар арқылы белсенділікке баулу.
- Ұқыптылық пен ұйымшылдыққа тәрбиелеу.
- Топпен жұмыс мәдениетін қалыптастыру.
Дамытушылық
- Ойын элементтері арқылы танымдық белсенділікті арттыру.
- Логикалық ойлауды дамыту.
- Математикаға қызығушылықты күшейту.
Сабақ барысы
I. Ұйымдастыру кезеңі
- Сәлемдесу.
- Оқушылардың құрал-жабдықтарын тексеру.
- Назарын сабаққа аудару.
Психологиялық дайындық
Шырылдады қоңырау,
Біз сабақты бастаймыз.
Партамызға отырып,
Өзара көз тастаймыз.
Табыс тілеп көзбенен —
Жаңа білім алуға
Алға қадам аттаймыз.
II. Үй тапсырмасын тексеру
№3-тапсырма: 5, 6, 12, 14, 24, 8, 9 сандарының ішінен 2 санына және 3 санына бөлінетін сандарды жазу.
2-ге бөлінетіндер (мысалдар)
- 6 : 2 = 3
- 12 : 2 = 6
- 14 : 2 = 7
- 8 : 2 = 4
- 24 : 2 = 12
3-ке бөлінетіндер (мысалдар)
- 6 : 3 = 2
- 12 : 3 = 4
- 24 : 3 = 8
- 9 : 3 = 3
III. Үй тапсырмасын пысықтау (топтық жұмыс)
1) Топқа бөлу
Сынып оқушылары 2 топқа бөлінеді.
2) Топ атауын шығару
Сандарды, амалдарды және теңдікті пайдаланып өрнек құрастыру арқылы топтың атауы анықталады.
Саяхаттық сюжет: «Орман»
Мұғалім орманның күзде өзгергенін сипаттайды: жасыл түстің сұрғылттануы, жерге «сары кілем» секілді жапырақтардың төгілуі. Сыныпта да «жапырақтар түседі»: парта үстіне сандар жазылған жапырақтар қойылады. Әр жапырақта өрнектің мәні берілген, ал оқушылар сол мәнге сәйкес өрнекті табады.
I топ тапсырмалары
- 3 × 3
- 6 × 2
- 27 : 3
- 24 : 3
II топ тапсырмалары
- 4 × 3
- 18 : 3
- 3 × 7
- 16 : 2
Оқушылар тақтаға шығып, өздеріндегі «жапырақтарды» тиісті өрнектің қасына бекітеді.
IV. Жаңа сабақты меңгерту
№1-тапсырма: салыстыру және қорытынды
Теңдіктің оң және сол жақтарын салыстыр. Неге келесі өрнектің мәні алдыңғы өрнекке қарағанда 4-ке артық екенін түсіндір.
- 4 × 4 = 4 + 4 + 4 + 4
- 4 × 5 = 4 + 4 + 4 + 4 + 4
- 4 × 6 = 4 + 4 + 4 + 4 + 4 + 4
№2-тапсырма: 4-ке көбейту кестесін құрастыру
4-ке көбейту кестесі қалай құрылғанын түсіндіріп, кестені толықтыр.
Дайын үлгілер
- 4 × 4 = 16
- 4 × 5 = 20
- 4 × 6 = 24
- 7 × 4 = 28
Коммутативтік қасиет (ауыстырымдылық)
- 5 × 4 = 4 × 5 = 20
- 6 × 4 = 4 × 6 = 24
- 7 × 4 = 4 × 7 = 28
- 8 × 4 = 4 × 8
- 9 × 4 = 4 × 9
№3-тапсырма: 4-ке бөлу кестесі
4-ке бөлу кестесін құрғанда неге 4-ке көбейту кестесін пайдалануға болатынын түсіндір.
Мысал: 16 : 4 = 4, себебі 4 × 4 = 16. Сол сияқты: 20 : 4 = 5, себебі 5 × 4 = 20.
- 16 : 4 = 4
- 20 : 4 = 5
- 24 : 4 = 6
- 28 : 4 = 7
- 32 : 4 = 8
- 36 : 4 = 9
V. Түсінгенін тексеру (оқиға желісімен)
Тиінге көмектесу
Орманда тиін саңырауқұлақтарды бұтақтарға іліп жатыр. Оған көмектесу үшін №4 және №5 тапсырмаларын орындаймыз.
№4–№5: Бос орындарға тиісті сандарды қой (оқулық бойынша).
Аюға көмектесу
Үлкен апан маңында аю қысқа дайындалып, апанын тазалап жүр. Оған көмектесу үшін №6 және №7 тапсырмаларын орындаймыз.
№6–№7: Кесте толтыру және ауызша есептеу (оқулық бойынша).
VI. Жаңа сабақты бекіту
№6-тапсырма: кестені толтыр
| Көрсеткіш | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Көбейткіш | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 |
| Көбейткіш | 2 | 4 | 6 | 5 | 3 | 8 |
| Көбейтінді | … | … | … | … | … | … |
Сергіту сәті
Бір, екі, тұрайық,
Алақанды ұрайық.
Жүгірейік, жүгірейік,
Аяқты ұшынан басайық.
Саңырауқұлақтай отырып,
Емендерше тұрайық.
Тұрайық, отырайық,
Тұрайық, отырайық,
Партамызға жайғасайық — тып-тыныш.
№7-тапсырма: ауызша орындау
Тапсырма ауызша орындалады. Мұғалім кері байланыс береді.
Қоянға көмектесу: №8–№9
Қоян қырыққабат жинауға көмек сұрайды. Ол үшін №8 және №9 тапсырмаларын орындаймыз.
№8-тапсырма: теңдеулерді шеш
- a × 4 = 16
- x : 4 = 6
- 4 × c = 24
- 36 : x = 4
№9-тапсырма: ауызша есептеу
- 1) P = (4 + 4) × 2 = 16 см
-
2)
Периметрлері 24 см, 32 см, 28 см болатын тең шаршылардың қабырғасын тап:
- 24 : 4 = 6 см
- 32 : 4 = 8 см
- 28 : 4 = 7 см
Шығармашылық тапсырма: №10
- 22 см − 6 см = 16 см
- 16 см : 2 = 8 см
VII. Сабақты қорытындылау
«Бақытты отарба» ойыны: берілген тапсырмаларды дұрыс орындасақ, «үйге тез жетеміз». Ойын шарты: мұғалім бір санды көрсетеді, оқушы сол сан шығу үшін 4-ті нешеге көбейту керегін айтады.
Мысалы: 20 шығу үшін 5 × 4 керек.
VIII. Үй тапсырмасы
№11-тапсырма: амалдарды орында.
Көбейту
- 6 × 4
- 4 × 9
- 5 × 4
- 9 × 4
- 8 × 4
Бөлу
- 16 : 4
- 32 : 4
- 36 : 4
- 28 : 4
- 24 : 4
Аралас
- 4 × 8
- 4 × 7
- 4 × 7
- 4 × 4
- 20 : 4
IX. Бағалау
Оқушылардың тапсырмаларды орындау сапасына, белсенділігіне және топтық жұмысқа қатысуына қарай бағаланады.