Балалардың диафрагмалды тыныс алуын дамыту
Сауат ашу
Сабақтың тақырыбы
Н дыбысы
Сабақтың мақсаты
- Білімділігі: балаларды Н, н дауыссыз дыбысы мен әрпімен таныстыру; Н, н дыбысын буында, сөзде, сөз тіркесінде дұрыс айтуға машықтандыру.
- Коррекциялық: өткен әріптерді еске түсіре отырып, ойлау қабілетін дамыту; сөздік қорын молайту; сөздерді буынға бөліп айтуға дағдыландыру; диафрагмалық тыныс алуды дамыту.
- Тәрбиелігі: балаларды мейірімділікке, бір-бірінің ойын тыңдай білуге тәрбиелеу.
Әдіс-тәсілдер және көрнекілік
Әдіс-тәсілі: түсіндіру, көрсету, сұрақ-жауап, ойын.
Көрнекілік: суреттер, үлестірмелі карточкалар.
I. Ұйымдастыру кезеңі
Психологиялық тұрғыдан оқушылардың зейінін сабаққа бағыттау.
Көңіл күйге бағыттайтын өлең жолдары
Күн нұрындай көңілім,
Даламдай кең пейілім.
Жүрегім толы мейірім,
Бәріне ортақ шуағым.
Қайырымды баламын.
II. Өткен сабақты пысықтау
Алдыңғы сабақта меңгерілген білімді сұрақ-жауап арқылы еске түсіру.
Сұрақтар
- Сауат ашу сабағында біз қандай дыбыспен таныстық?
- С дыбысы қандай дыбыс?
- Дауыссыз дыбысты қандай түспен белгілейміз?
- Қандай сөздермен таныстық?
Мысал сөздер
Тыныс алу арқылы тіл дамыту
Мақсаты: диафрагмалық тыныс- Көбелекті гүлге қондыр.
- Түтікшедегі допты алысқа ұшыр.
Артикуляциялық жаттығулар
Алдыңғы төменгі және жоғарғы тістерді көрсетіп, ерінді күлгендегідей ұстауға дағдыландыру.
- «Серуен»: еріндерге күлкі үйіріп, ауызды сәл ашып, тілді ақырын тістеу.
- Тілді ақырын тістей отырып, оны алға-артқа қарай қозғалту.
- Тілді жалпақ ұстау, ерінге күлкі үйірілу.
III. Жаңа сабақ
Бүгінгі сабақта Н, н дыбысы мен әрпімен танысамыз, дыбысты дұрыс айтуға жаттығамыз және оның сөздің әр бөлігінде кездесетінін анықтаймыз.
Сұрақ-жауап арқылы таныстыру
Сұрақ: Балалар, мына ыдыста не бар?
Жауап: Нан бар.
Талқылау: Нанды бәріміз білеміз бе? Ол қандай тағам, дастарханға қалай келеді?
Қорытынды: Нан — қасиетті тағам.
Мұғалім нанның жасалу жолдарын суреттер арқылы түсіндіреді. «Нан» сөзін бірнеше рет айтқызып, қандай дыбыс естілетінін сұрайды.
Балалардың жауабы: Н, н, н.
- Н дыбысы қалай айтылады? Қысқа, тез айтылады.
- Бұл қандай дыбыс? Дауыссыз дыбыс.
- Қандай түспен белгілейміз? Көк түспен белгілейміз.
Суреттермен жұмыс: дыбыстың орны
Суреттерге қарап, н дыбысының сөздің басында, ортасында және соңында кездесетінін анықтаймыз.
Айнамен жұмыс
Әр бала айнаға қарап, дыбысты дұрыс айтуға көңіл бөледі.
Н, н дыбысының артикуляциялық қалпы
Ерін сәл ашылады. Жіңішкерген тіл ұшы жоғары көтеріліп, үстіңгі тістің үстіне тиеді. Тілдің алдыңғы екі шеті үстіңгі тістерге нық жабысады. Тіл төмен түскен кезде н дыбысы жасалады.
Дыбысты әр балаға жеке-жеке айтқызып, дұрыс айтылуын түзетіп отыру ұсынылады.
Тіл ұстарту жаттығулары
На-на-на
Но-но-но
Ну-ну-ну
Ен-ен-ен
Ын-ын-ын
Он-он-он
Ан-ан-ан
Ескерту: мәтіннің соңындағы «Н дыбысы жүктеу» бөлігі толық берілмеген. Қажет болса, осы бөлімді жалғастырып, тапсырмаларды құрылымдап беремін.