Металдардың химиялық қасиеттері
Химия пәні • Сабақ жоспары
Пән мұғалімі: Сыдықбекова Т. Н.
Сабақ типі
Аралас
Өткізілу түрі
Мұғалімнің түсіндіруі, жаттығулар орындау, фронталды әңгімелесу
Құралдар мен реактивтер
Кітап, дәптер, интерактивті тақта, ХЭПЖ, металл үлгілері, хабарлама
Тақырыптар мен бөлімдер
Сабақ мазмұны «Металдар» тақырыбы аясындағы негізгі бөлімдерді қайталау және бекітуге бағытталған.
§5.1–§5.6 бөлімдері
- §5.1. Металдар және бейметалдар
- §5.2. Негізгі және қосымша топша металдары
- §5.3. Металдардың құрылысы және физикалық қасиеттері
- §5.4. Металдардың химиялық қасиеттері
- §5.5. Электролиз
- §5.6. Металдардың жемірілуі және онымен күресу жолдары
Практикалық жұмыстар
-
№5 тәжірибе
Мыстың активті металдар қатысындағы электрохимиялық коррозиясы
-
Лабораториялық тәжірибе №6
Металдардың химиялық белсенділігін салыстыру
-
Қайталау
«Металдар» тақырыбы бойынша қорытындылау және бекіту
Сабақтан үзінді: §5.1 «Металдар және бейметалдар»
Білімділік мақсаты
- Металдар мен бейметалдар атомдарының жалпы қасиеттері туралы білімді жетілдіру.
- Металдар мен бейметалдар атом құрылысының айырмашылығын түсіндіру дағдыларын дамыту.
- Есте сақтау қабілетін дамыту, еңбекқорлыққа және пәнге қызығушылықты арттыру.
- Сабақ уақытын бағалай білуге үйрету.
Ұйымдастыру кезеңі
- Сабақтың мақсаты мен кезеңдерін нақтылау, жұмысқа қолайлы орта қалыптастыру.
- Оқушыларды психологиялық тұрғыда дайындау.
- Амандасу, сабаққа дайындықты тексеру, зейінді сабаққа шоғырландыру.
- Сабақтың жалпы мақсатын ашып, өткізілу жоспарын таныстыру.
Үй тапсырмасын тексеру
Мақсаты: үй тапсырмасының толық әрі дұрыс орындалуын тексеру, кездескен қиындықтар мен қателерді анықтап, оларды түзету.
Анықтама беріңдер
Келесі ұғымдарға анықтама беріңдер:
- Жүйе
- Гомогенді жүйе
- Гетерогенді жүйе
- Лимиттеуші саты
- Фаза
- Ферменттер
- Ингибитор
- Катализатор
Сұрақтар
- Химиялық реакцияның жылдамдығына қандай факторлар әсер етеді?
- Химиялық реакцияның тепе-теңдігіне қандай факторлар әсер етеді?
- Есеп: қысым мен температураны жоғарылатқанда тепе-теңдік қай бағытқа ығысады?
Жаңа сабақты түсіндіру
Өз бетінше жұмыс
- §5.1 параграфын оқу.
- 2.1–3 жаттығуларын орындау.
Ескерту
§5.1–§5.6 материалдарын жүктеу және толық нұсқасын қарау ұсынылады.
Негізгі мазмұн: металдар мен бейметалдардың айырмашылығы
Металдар
Металдардың сыртқы энергетикалық деңгейінде әдетте 1–3 электрон болады. Олар периодтық жүйенің сол жақ бөлігінде және ортасында орналасады, сондықтан атом радиустары салыстырмалы түрде үлкен келеді.
Бейметалдар
Бейметалдардың сыртқы энергетикалық деңгейінде 3–7 электрон болады. Сыртқы электрон қабаттарының саны артқан сайын атом радиусы кіші болып, бейметалдық қасиет айқынырақ байқалады.
Маңызды тұжырымдар
- Ең белсенді бейметалдар: галогендер және оттек.
- Периодта солдан оңға қарай металдық қасиет әлсіреп, бейметалдық қасиет артады.
- Хлор — типтік галогендердің бірі.
Металдардың маңызы
Металдарды адамзат 10 мың жылдан астам уақыт бойы қолданып келеді. Ғалымдардың еңбегі нәтижесінде 80-ге жуық металл ашылып, жан-жақты зерттелді. Металдарсыз техника мен өндірістің қазіргі деңгейге жетуі мүмкін болмас еді.
Тірі ағзадағы элементтер
Адам ағзасында микроэлементтердің мөлшері өте аз болғанымен, олардың жетіспеушілігі түрлі ауруларға әкелуі мүмкін.
Жаттығу (119-бет, №1)
Металдардың сыртқы энергетикалық деңгейінде 1–3 электрон болады. Олар периодтың басында және ортасында орналасатындықтан, олардың атом радиустары салыстырмалы түрде үлкен. Бейметалдардың сыртқы энергетикалық деңгейінде 3–7 электрон болады және периодта солдан оңға қарай бейметалдық қасиет күшейеді.