Геометриялық пішін үшбұрыш
Сабақ: «Ертегілер еліне саяхат»
Тақырыбы
Геометриялық пішін: үшбұрыш
Көрнекіліктер
- «Бауырсақ» ертегісінің кейіпкерлері (қуыршақ/сурет)
- Тапсырма-кедергілер, ребус
- Сандар, геометриялық пішіндер
- Үлестірме материал: дөңгелек шаблондар
Әдіс-тәсілдер
- Әңгімелесу, сұрақ-жауап
- Көрсету, сахналау
- Ауызша және жазбаша есептеу
Мақсаты
1) Білімділік
Үшбұрышпен таныстыру; 5 көлеміндегі сандар қатарын ауызша санауға жаттықтыру. Геометриялық пішіндерді және айналадағы заттардың көлемін, пішінін, санын бақылау арқылы логикалық тапсырмалар орындауға, жұмбақ шешуге, ауызша есеп құрастыруға үйрету.
2) Дамытушылық
Өздігінен жұмыс істеу дағдысын қалыптастыру; ойлау қабілетін, байқампаздығын, сабаққа қызығушылығын арттыру арқылы зейінін дамыту.
3) Тәрбиелік
Халық ауыз әдебиеті (ертегі, жұмбақ, тақпақ) арқылы білім мен өмірді байланыстырып, ой еңбегіне баулу және адамгершілік қасиеттерін нығайту.
1-кезең: Сәлемдесу рәсімі
Қуан! Шаттан! Алақай!
Қуанатын күн келді.
Қайырлы таң! Қайырлы күн!
Күліп шықты күн бүгін.
Мұғалім балаларды жинақтап, үлкендерге сыйластық пен құрмет көрсетудің маңызын еске салып, жылы атмосфера қалыптастырады.
2-кезең: Қызығушылық ояту және қайталау
Ертегілерді еске түсіру
Мұғалім: Балалар, сендер қандай қазақ халық ертегілерін және басқа ұлт ертегілерін білесіңдер?
Балалар: Алдар Көсе туралы хикаялар, «Шалқан», «Ешкі мен жеті лақ», «Қызыл телпек».
Мұғалім: Бүгін біз ертегі еліне саяхатқа шығамыз.
Оқиға басталуы: «Доп» па, әлде «Бауырсақ» па?
Осы кезде домалап бір «доп» келеді.
Мұғалім: Балалар, бұл не?
Балалар: Доп домалап келді.
Мұғалім: Кәне, дұрыстап қарайықшы. Бұл шынымен доп па?
Балалар: Жоқ, бұл — бауырсақ!
Бақылау: Бауырсақтың пішіні — дөңгелек. Ол алмаға, күнге ұқсайды, бұрышы болмайды.
Қоянның тапсырмасы: сан қатарын реттеу
Бауырсақ ең алдымен қоянмен кездеседі. Қоян балаларға: «Тапсырмамды тез орындасаңдар, бауырсақты жемеймін», — дейді.
Тапсырма A
Шатасқан сандарды ретімен орналастыру, тура және кері санау:
Дұрыс реті: 1, 2, 3, 4, 5 және кері санау: 5, 4, 3, 2, 1.
Сұрақ
Мұғалім: Ең бірінші қай сан тұр? Бізде «бір» не болады?
Балалар: Отанымыз — бір. Анамыз — біреу. Еліміз — бір. Күн, Жер, Ай — бір-бірден.
Тапсырма Ә: жұмбақ және тақпақ
Жұмбақ: Бұл сан тұр бірді алға алып. Бұл қай сан?
Жауап: 2 саны.
Жұмбақ: Екеуі қарап тұр, ал екеуі тыңдап тұр. (2 көз, 2 құлақ)
Өлең:
Міне екі саны тұр,
Қараңдаршы неткен түр!
Мойнын алға иеді,
Құйрығын ертіп жүреді.
Қоян балаларды мақтап, бауырсақты жемейтінін айтады және әр балаға үлестірме ретінде дөңгелек шаблон ұсынады.
Қасқырдың тапсырмасы: мысалдар және көршілер
Келесі кездескен кейіпкер — қасқыр. Ол «Тез шешпесеңдер, бауырсақты жеп қоямын», — дейді.
Тапсырма A
Ойлан да тап:
- 1 + * = 2 (* = 1)
- 2 − * = 1 (* = 1)
Тапсырма Ә
Көршісін тап:
Мақсат: санның алдындағы және кейінгі көршісін табу.
Қасқыр балаларды мадақтап, дөңгелек шаблондарын таратады.
Аюдың тапсырмасы: суреттер және сергіту сәті
Мұғалім: Қай жануарды біз қыс кезінде кездестірмейміз? Неге?
Балалар: Аюды. Өйткені ол қыс бойы ұйықтайды.
Аю балаларға сандар арқылы салынған қызықты суреттерді ұсынады (мысалы, балық пен кірпі бейнесі).
Сергіту сәті
Аюдың үйі үлкен,
Қоянның үйі кіші.
Аю үйіне кетті,
Артынан қоян да кетті.
Ырғақпен ұйымдастыру:
1, 2, 3 — сынып іші тыныш.
Жалқаулықты қояйық,
Сабағымызды жалғастырып,
Жаңа сабақ бастайық.
3-кезең: Жаңа тақырып — үшбұрыш
Келесі кейіпкер — түлкі. Ол балаларға мұқият тыңдауды тапсырып, үшбұрыш туралы қысқа ертегі айтады.
Түлкінің ертегісі
Ерте, ерте, ертеде екі дөңгелек өмір сүріпті. Олар бір күні ойнап жүріп, белгісіз бір пішінді көріпті.
Шошып кетіп, ағаштың артына тығылып: «Бұл кім екен?» — деп ойлапты.
Үлкен дөңгелек кіші дөңгелекке: «Жүр, танысайық, атын сұрайық», — дейді.
Екеуі әлгі пішіннің алдына барып: «Сәлеметсің бе! Біз геометриялық пішіндерміз. Мен — үлкен дөңгелекпін, мен — кіші дөңгелекпін. Біз домалай аламыз, күнге, тәрелкеге ұқсаймыз. Біздің бұрышымыз жоқ», — деп танысыпты.
Белгісіз пішін күлімсіреп: «Мен де геометриялық пішінмін. Менде барлығы үш-үштен: 3 қабырғам, 3 бұрышым, 3 төбем бар. Сондықтан мен — үшбұрышпын!» — дейді.
«Мен үйдің шатырына, шыршаға, пирамида ойыншығына, кейбір жол белгілеріне ұқсаймын», — деп қосыпты.
Сонда дөңгелектер: «Біз де, сен де геометриялық пішінбіз. Кел, дос болайық!» — депті.
Талқылау сұрақтары
- Түлкі бізді қандай пішінмен таныстырды? (Үшбұрыш)
- Неге оны «үшбұрыш» деп атаймыз?
4-кезең: Салыстыру және бекіту
Дөңгелек пен үшбұрыш
- Ұқсастығы: екеуі де геометриялық пішін.
- Айырмашылығы: дөңгелекте бұрыш жоқ, ал үшбұрышта 3 бұрыш бар.
- Үшбұрышта 3 қабырға және 3 төбе болады.
Түлкінің тапсырмасы
«Жетпей тұрған пішінді тап!» — тапсырмасы: берілген геометриялық фигуралар қатарына үшбұрышты қосып салу (немесе толықтыру).
Түлкі балалардың жұмыстарын тексеріп, бағалап, мадақтайды: «Жарайсыңдар! Бауырсақты мен жемеймін».
Негізгі ой
Үшбұрыш «3» санын жақсы көреді, өйткені онда бәрі үш-үштен: үш бұрыш, үш қабырға, үш төбе.
5-кезең: Қорытынды және кері байланыс
Қорытынды сұрақтар
- Қай жануардың тапсырмасы ұнады?
- Түлкінің ертегісі кімге ұнады? Ол не туралы болды?
- Қандай геометриялық пішінмен таныстық?
Көңіл күйді белгілеу
Балаларға таратылған дөңгелекке бет-бейне салу ұсынылады: ұнаса — күлімдеген, ұнамаса — мұңайған түрін.
Сабақ соңында мұғалім балаларды мадақтайды: «Жарайсыңдар! Саяхат сабағымыз аяқталды».