Өткен өмір қайтып келмес, Болашағың бұлыңғыр
Сабақ тақырыбы мен рухани бағдар
Тақырып
Мақсат — жетістік желкені
Құндылық
Ақиқат
Қасиеттер
- Білім іздеу
- Ойдың, сөздің және істің бірлігі
- Өз-өзіне адал болу
Ұйымдастыру кезеңі
Сабақтың басталуы
Оқушылармен сәлемдесіп, «Өзін-өзі тану» сабағының ережелерін (5-Т) еске түсіреміз. Сабаққа қатысқаны үшін әр оқушыға 20 ұпай беріледі.
Оқу құралдарын тексеру
Оқушылардың оқу құралдарын бес зат бойынша тексереміз: кітап, дәптер, пенал, күнделік, бейджик. Ұпайлар түгенделеді.
Тыныштық сәті
«Нұрға бөлену» жаттығуы орындалады. Соңында: «Рахмет».
Үй тапсырмасын талқылау
Оқуға берілген мәтін
24-беттегі «Өмір тағылымы» аңыз-әңгімесін оқып келу тапсырылған.
Аңыздың өзегі: үш ағайындының дауы
Үш ағайынды жігіт «Адам өмірінде қайсысы маңызды: өткені ме, қазіргісі ме, әлде болашағы ма?» деген сұрақ төңірегінде пікірталасқа түседі.
Біріншісінің пікірі: өткен — бастау
Ол өткен өмірін қазіргі күнінің іргетасы деп санайды: бұрын үйренгені бүгінгі өміріне азық. Алға қойған мақсаттарына жету үшін талмай күрескенін айтып, өзіне разы екенін жеткізеді. Сенімді достардың да өмір жолында маңызды екенін атап өтеді.
Екіншісінің пікірі: болашақ — бағдар
Ол адам тек өткенге сүйеніп қалса, «Түйе көргенінен жазбас» дегендей, дамымай қояды дейді. Сондықтан оған ең маңыздысы — болашақ. «Екі жыл бұрын кім едім?» дегеннен гөрі, «Екі жылдан кейін өмірім қандай болады?» деген сұрақ мәндірек деп есептейді. Қазіргі әрекетін болашақтағы болмысына бағыттайды; жаңа таныстардан үйренуді құнды көреді.
Үшіншісінің пікірі: қазір — мүмкіндік
Ол өткен мен болашақтың тек ойда ғана болатынын еске салады: өткен қайтып келмейді, болашақ толық қолға түспейді. Өз өміріңді өзгертудің жолы — дәл қазір ізгі мақсат қойып, әр сәтті соған арнау. Өткен бақытты ойлау жаныңды жабырқатады, болашақ бақыт туралы қиял жаныңды жегідей жейді; тек қазіргі өмірде ғана ойды іске айналдыруға болады.
Талқылауға арналған сұрақтар
- 1 Сіз қайсысының пікірімен келісесіз? Неліктен?
- 2 Адам өмірінде өткен, қазіргі немесе болашақтың қайсысы маңызды деп ойлайсыздар?
- 3 «Өткен бақытты ойлау — жаныңды жабырқатады, болашақ бақыт туралы ой — жаныңды жегідей жейді» дегенді қалай түсінесіздер?
- 4 Мақсат қоюдың адам өміріндегі орны қандай?
Түйіндеме
Өткенді ризашылықпен еске аламын!
Болашаққа үмітпен, сеніммен қараймын!
Қазір ақиқатпен өмір сүремін!
(Алдымен қыздар, кейін ұлдар, соңында бәрі бірге оқиды.)
Дәйексөзбен жұмыс
ХІ ғасырда өмір сүрген бабамыз Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу білік» поэмасындағы өлең жолдарына назар аударайық:
Өткен өмір қайтып келмес,
Болашағың бұлыңғыр.
Өмір деген ұзақ емес,
Бос өтпесін — абай бол!
Ой қозғау
- «Өмір бір рет беріледі» дегенді қалай түсінесіз?
- Жақсы өмір сүру үшін адамға қандай құндылық қажет?
- Егер өмірімізді ақиқатқа арнасақ, ғұмырымыздың бос өтпейтініне сенімдісіз бе?
Оқушылар өз ойларын ортаға салып, талдайды. Соңында дәйексөз дәптерге жазылады.