Қазақша рефераттар

Құрама оператор

Информатика • 9-сынып Сабақ түрі: теориялық

Өңір / мекеме

БҚО, Орал қаласы, Зеленов ауданы, Киров ЖББНМ

Пән мұғалімі

Равхатова Данагүл Ерболовна

Тақырып

Паскаль тіліндегі басқару операторлары: шартты және шартсыз көшу, таңдау операторлары

Сабақтың мақсаты

Білімділік

Оқушыларға Паскаль тіліндегі шартты және шартсыз көшу, сондай-ақ таңдау операторлары туралы түсінік беріп, программа құруға үйрету.

Дамытушылық

Басқару операторлары туралы білімді тереңдете отырып, оқушылардың ой-өрісін кеңейту, білім-білік дағдыларын қалыптастыру және алған білімдерін дамыту. Өз бетінше программа құруға дағдыландыру.

Тәрбиелік

Оқушыларды адамгершілікке, патриоттыққа, ұқыптылыққа және жауапкершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың барысы

  1. 1

    Ұйымдастыру

    Сабаққа дайындық, қатысымды тексеру.

  2. 2

    Өткен материалды қайталау

    Негізгі ұғымдарды сұрақ-жауап арқылы еске түсіру.

  3. 3

    Жаңа сабақты түсіндіру

    Басқару операторлары және қолданылуы.

  4. 4

    Сабақты бекіту

    Қайталау сұрақтары мен қысқа талдау.

  5. 5

    Үйге тапсырма

    Паскаль тіліндегі басқару операторлары: шартты/шартсыз көшу және таңдау (case).

Өткен материалды қайталау сұрақтары

  • Паскаль тілінде программа неше бөліктен тұрады?

  • DIV және MOD функциялары не үшін қолданылады?

  • Мәліметтердің типі дегеніміз не?

  • Мәліметтердің қандай типтері бар?

  • Паскаль тілінде стандартты функциялар қалай жазылады?

  • Var операторының қызметі қандай?

  • Const операторының қызметі қандай?

  • Readln операторының қызметі қандай?

  • Writeln операторының қызметі қандай?

Жаңа сабақты түсіндіру

Басқару операторлары

Паскаль тілінде басқару операторларына шартты және шартсыз көшу, сондай-ақ цикл (қайталау) ұйымдастыру операторлары жатады.

шартты шартсыз қайталану

Құрылымдық операторлар

Құрылымдық операторлар басқа операторларды белгілі бір ереже бойынша біріктіру арқылы құрылады. Олар үш топқа жіктеледі:

  • Құрама
  • Шартты
  • Қайталану

Құрама оператор (begin … end)

Құрама оператор бірнеше операторды begin және end түйінді сөздерімен шектеп, оларды бір оператор сияқты орындалатындай етіп біріктіреді. Әдетте операторлар бір-бірінен нүктелі үтір (;) арқылы бөлінеді.

Ескерту

Операторды шектейтін begin (БАСЫ) және end (СОҢЫ) түйінді сөздері операторлық жақшалар деп аталады.

Шартты операторлар (if, case)

Тармақталу процестері бар алгоритмдерді ұйымдастыру үшін шартты операторлар қолданылады. Turbo Pascal тілінде негізгі екі шартты оператор бар: if және case.

Шартсыз көшу операторы (GOTO)

Шартсыз көшу операторы операторлардың ретімен орындалуын бұзып, белгіленген операторға бірден өтуді жүзеге асырады. Ол GOTO түйінді сөзінен басталады да, одан кейін LABEL бөлімінде сипатталған белгі (сан) көрсетіледі.

Таңдау операторы (case): мысал

Мысал ретінде апта күндерінің реттік нөмірі бойынша олардың атауын анықтайтын программа құрайық.

Міндет

  • Пайдаланушы 1–7 аралығында сан енгізеді.
  • Программа сәйкес апта күнін экранға шығарады.
  • Егер сан диапазоннан тыс болса, ескерту шығарады.

Код үлгісі (Turbo Pascal)

Program Kyn;
Var
  kyn: integer;
Begin
  Write('Аптадағы күннің реттік нөмірін енгізіңіз: ');
  Readln(kyn);

  Case kyn of
    1: Writeln('Дүйсенбі');
    2: Writeln('Сейсенбі');
    3: Writeln('Сәрсенбі');
    4: Writeln('Бейсенбі');
    5: Writeln('Жұма');
    6: Writeln('Сенбі');
    7: Writeln('Жексенбі');
  Else
    Writeln('1–7 аралығындағы сандарды енгізіңіз.');
  End;
End.

Ескерту: жазылуы оқу жеңілдігі үшін түзетілді (әріптер регистрі, тыныс белгілері және мәтін).

Сабақты бекіту сұрақтары

Құрылымдық операторларға қандай операторлар жатады?

Қарапайым және құрылымдық операторлардың айырмашылығы неде?

Құрама оператор деп қандай операторды айтамыз?

Паскаль тілінде операторлық жақша дегеніміз не?