Бұғы ананың көмегі
Сабақ тақырыбы: «Бұғы ана туралы аңыз»
Бұл сабақ жоспары оқушылардың қызығушылығын оятып, мәтінді түсіну, талдау, болжау жасау және рөлге бөліп оқу арқылы тілдік дағдыларын дамытуға бағытталған.
I топ
Бұғы
Топтық пікірлесу, болжам айту
II топ
Марал
Өз бетінше әңгіме құрастыру
III топ
Бұлан
Мазмұндау, мәтінмен жұмыс
Басталуы
I. Қызығушылықты ояту
Сабақ басталмас бұрын үстелге дала жануарларының суреттері қойылады. Әр оқушы өзіне ұнаған суретті таңдап алады: бұғы, бұлан, марал.
Таңдаған суретіне қарай оқушылар үш топқа бөлінеді:
- I топ — бұғы
- II топ — марал
- III топ — бұлан
Ой қозғау: «Көгершін»
«Біздің тілегіміз — достық» атты жаңа тарауды бастамас бұрын оқушыларға көгершіннің суреті ұсынылады: көгершін ұшып келеді, арқасында қоржын бар.
Сұрақ: Қоржын ішінде не болуы мүмкін? Оқушылар өз болжамдарын айтады.
Қоржын ішінде туысқан елдерден жеткен аңыз-әңгіме бар екені айтылады. Ол — Шыңғыс Айтматовтың «Бұғы ана туралы аңызы».
Ортасы
Мағынаны тану
Автор туралы қысқаша мәлімет
Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов — Талас өңірінде дүниеге келген қырғыз халқының аса көрнекті жазушысы, қоғам және мемлекет қайраткері, Қырғыз Республикасының халық жазушысы, академик.
Аңызды қырғыз тілінен қазақ тіліне аударған жазушы-аудармашы — Қалтай Мұхамеджанов.
Неліктен «аңыз» деп аталады?
Аңыз — ауыз әдебиетінің бір саласы. Ол көбіне белгілі бір адамның атына, іс-әрекетіне байланысты туады. Аңыз-әңгімелер өмірде болған адамдардың тағдырына сүйеніп құралады.
Суретпен жұмыс (топтық жұмыс)
Тақтаға сурет ілінеді. Оқушылар суретке қарап, бұғы туралы білетіндерін айтады және мәтіннің не жайында болатынына болжам жасайды.
I топ — пікірлесу
Топ ішінде ой бөлісіп, ортақ пікір ұсынады.
II топ — әңгіме құрастыру
Суретке сүйеніп, шағын әңгіме құрайды.
III топ — мазмұнын айту
Кейбір оқушылардың болжам/мазмұны тыңдалады.
Мәтінмен жұмыс
- Мәтінді II бөлімге дейін оқыту (оқушылардың өз бетінше оқуы).
- Сөздікпен жұмыс: мәтіндегі су атауларын теріп жаздыру.
- Аңыздағы Ақсақ кемпір мен Бұғы ананың сөздерін рөлге бөліп оқыту.
Сөз тіркестерімен жұмыс
Төмендегі сөздер мен тіркестерді қолданып, ауызша сөйлем құратып, кейін жазбаша бекіту ұсынылады:
Мәтін мазмұнын ретімен баяндау
- Қайғылы күнгі оқиға.
- Бала мен қыз.
- Ханның бұйрығы.
- Бұғы ананың көмегі.
Үй тапсырмасы
- Мәтінді сауатты, мәнерлеп оқу.
- «Бұғы анаға» мінездеме беру.
Бағалау өлшемдері
| Жиналған ұпай | Қойылатын баға |
|---|---|
| 1–2 ұпай | 3 |
| 2–3 ұпай | 4 |
| 4–5 ұпай | 5 |
Қосымша
Қажет болған жағдайда «Бұғы ана туралы аңыз» мәтінін сыныпқа жүктеп/таратпа материал ретінде ұсынуға болады.